Пенсильваниядағы Оң Форк су тасқыны және клуб тарихы

Кіріспе

Пенсильвания штатындағы тарихи аудан

Саут-Форк балық аулау және аң аулау клубы – 50-ден астам өте бай адамдар мен олардың отбасылары үшін Пенсильванияның Саут-Форк қаласына жақын тау көлінде эксклюзивті және құпия демалыс орнын басқарған Пенсильвания корпорациясы. Клубтың меншігінде Оңтүстік Форк бөгеті болды, ол 1889 жылдың 31 мамырында бұзылып, 2200-ден астам адамның қаза болуына себеп болған Джонстаун су тасқынына әкеп соқты. Бөгеттің бұзылуы нәтижесінде Конемау көлінен шамамен 14,3 миллион тонна су босатылып, Оңтүстік Форк сағасы мен Кіші Конемау өзенінің бойында, Джонстаун, Пенсильванияға дейін шамамен он шақырымға ағып келе жатып, қырыпты. Бұл сол кездегі АҚШ тарихындағы ең ірі апат болды. Клара Бартон мен оның құрылымы жаңадан аяқталған Американдық Қызыл Крестінің алғашқы маңызды іс-қимылдарының бірі – көмек көрсету болды. Клуб бөгеттің күтімін ұмытып, дұрыс емес түзетулер жасаған. Бірнеше жылдық талап-арыздар мен сот процестеріне қарамастан, клуб пен оның мүшелері ақшалай өтемақы төлеуге жауапты деп табылған жоқ. Корпорация 1904 жылы таратылды, ал оның жылжымайтын мүлігі жергілікті шерифтің аукционында сатылды, көбінесе үлкен клуб үйіне берілген ипотеканы өтеу үшін.

Дамба мен клуб тарихы

Оңтүстік бұлақ бөгеті – 1838 және 1853 жылдар аралығында Пенсильвания штатының Пенсильвания магистральдық арна жүйесінің бөлігі ретінде Джонстаундағы арна алабының су қоймасы ретінде пайдаланылатын топырақтан жасалған бөгет. Ол штаттан бас тартылып, Пенсильвания темір жолына сатылып, кейін жеке тұлғаларға қайта сатылды. 1880 жылы кәсіпкер Бенджамин Франклин Раффтың ұсынысымен жаңадан құрылған клуб Раффтан ескі бөгетті және тастап кетілген су қоймасын сатып алды, ол бұрынғы конгрессмен Джон Райлиден сатып алған болатын. Рафф Джонстаун төңірегіндегі төбелерде демалыс орнын құруды жоспарлады. Ол бұл идеяны өзінің досы Генри Клей Фрикке ұсынды, ол Питтсбургтің болат, теміржол және басқа да өнеркәсіптерін бақылайтын ықпалды адамдардың бай элиталық тобының бірі болды. Жаңа клуб бұл көлге Конемоғ көлі деген ат берді. Көлдің ұзындығы шамамен 3 км, ені 2 км, ал бөгетке жақын жерде тереңдігі 18 метрге жететін. Көлдің периметрі 11 км-ді құрады және 14,3 миллион тонна суды сыйымды болатын. Көктемде су деңгейі көтерілгенде, Оңтүстік бұлақ бөгетінің үстіндегі көлдің биіктігі 22 метр (72 фут), ал ұзындығы 284 метр (931 фут) болатын. Жаңадан салынғанда жақсы жобаланып, салынғанмен қарамастан, ол 1862 жылы алғаш рет бұзылып, ал кейіннен 1889 жылғы 31 мамырдағы құлауына немқұрайлы техникалық қызмет көрсету мен өзгерістердің тарихы себеп болды деп есептеледі. Клуб ашылған 1881 жылдан 1889 жылға дейін бұл бөгет жиі ақауларға ұшырап, көбінесе саз бен сабанмен жамалып отырылды.

Плотинаның ақаулары

Руффтың сатып алуын аяқтамас бұрын, конгрессмен Райли маңызды су төгу құбырларын алып тастап, металл сынығы ретінде сатуды тапсырды, сондықтан бөгеттің артындағы су деңгейін төмендетудің ешқандай практикалық жолы болмады, егер жөндеу қажет болса. Рафф, ол азаматтық инженер болмағанымен, теміржол туннелімен айналысатын мердігер болып жұмыс істеген және бөгеттің жөндеу жұмыстарын қадағалаған, бірақ суды босату мүмкін болмағандықтан және жөндеу мақсатында көлді едәуір төмендету мәселесін шеше алмады. Дэниел Джонсон Моррелл бөгеттің жағдайын бақылау үшін клубқа мүше болып кірді және бөгеттің қауіпсіздігі жөнінде клубтың лауазымды тұлғаларына, әсіресе оның негізін қалаушысы Руффқа үгіт-насихат жүргізді. Моррелл өз инженерлері (соның ішінде Джон Фултон) және Пенсильвания темір жолының инженерлері бөгеттің нығыздалуын тексеруді талап етті. Морреллдің ескертулеріне құлақ аспады, ал оның жөндеу жұмыстарын жүргізу туралы ұсынысын, ішінара өз қаражатынан, клуб президенті Бенджамин Ф. Рафф (топан судан екі жыл бұрын қайтыс болған) қабылдамады. Моррелл өз алаңдаушылықтарын білдіру үшін клубқа қосылды, бірақ ол топан судың алдын алуға тырысқаннан төрт жыл бұрын қайтыс болды. Бөгет 1862 жылдан бері толыққанды бұзылмаған. Бірақ, апатқа дейін, тікелей бұзылмай тұрып, жарықтар мен басқа да ескерту белгілеріне қарамастан, Conemaugh көлінің суын ұстап тұрды, 1889 жылдың мамыр айында апат орын алғанша. Топан су кезінде президент полковник Элиас Унгер болды. Есеп апаттан екі жыл өткен соң жарияланды, бұрын кейінге шегеріліп, бұрмаланып, ақталып тасталған. 21 ғасырдағы зерттеу, оған қатысқан инженерлер және 1889 жылғы топан судың себептерін түсіндіретін ғылым 2018 жылы «Джонстаунның 1889 жылғы топан суы: Шындыққа қарсы күш және апаттың артындағы ғылым» деген атпен жарияланды.

Джонстаундағы су тасқыны

Аллегейн тауларында бұрын-соңды болмаған бірнеше күндік жаңбырдан кейін, 1889 жылғы 31 мамырда бөгет құлады. Судың күшті ағыны төмен қарай ағылып, бірнеше қаланы қиратты. Джонстаунға жеткенде 2209 адам қаза тауып, 17 миллион доллар (2020 жылғы шамамен 473 миллион доллар) көлемінде шығын келді. Бұл апат кеңінен Джонстаун су тасқыны деп белгілі болды, ал жергілікті тұрғындар оны «Ұлы су тасқыны» деп атады. Бөгеттің зиян келтіру қаупі мен жарылу мүмкіндігі туралы әңгімелер жылдар бойы тарады, және мүмкін, осы себепті сол тағдырлы күні оларға жетерлік мән берілмеді. Қандай да бір себеппен, апат болған күні Саут-Форктан Джонстаунға жіберілген үш ескерту телеграммасы өзен бойында көбінесе назарсыз қалды. Бөгеттің құлауы туралы хабарды Джозеф П. Уилсон Питтсбургтегі Роберт Питкэрнге Саут-Форктан телеграмма арқылы жіберген кезде, Фрик пен клубтың басқа мүшелері су тасқынынан зардап шеккендерге нақты көмек көрсету үшін Питтсбургтік көмек комитетін құруға жиналды, сондай-ақ клуб туралы немесе су тасқыны туралы ашық түрде сөйлемеуге келісті. Бұл стратегия сәтті болды, клуб мүшелері мен адвокаттар Филандер К. Нокс және Джеймс Х. Рид клубқа қарсы арыз шағып, төрт сот ісін жеңіп шықты; оның президенті полковник Унгер және 50 тіркелген мүшесіне қарсы да. Әрбір іс «бір жағынан шешілді немесе тоқтатылды, және белгілі болғандай, іс қозғаған ешкім де одан пайда көре алмады». Осы трагедиялық оқиғадан кейін көптеген адамдар Оңтүстік Форк балық аулау және аң аулау клубының мүшелерін кінәлады, өйткені олар бастапқыда бөгетті сатып алып, оны жөндеу арқылы аймақты таулық демалыс орнына айналдырған еді. Алайда, олар бөгетті тиісті түрде күтпеді, нәтижесінде апат алдындағы қатты жаңбыр құрылыстың артық суды ұстап тұруға жеткілікті мықты болмауына себеп болды. Клуб мүшелерінің кінәлі екенін көрсететін дәлелдерге қарамастан, клуб мүшелері апат үшін заңды жауапкершілікке тартылмады. Нокс пен Рид бөгеттің құлауы – Құдайдың күшімен болған табиғи апат екенін сәтті дәлелдеді, және су тасқынынан аман қалғандарға ешқандай заңдық өтемақы төленбеді. Клубтың жеке мүшелері көмек көрсетуге үлкен үлес қосты. Клуб мүшелерінің шамамен жартысымен бірге Генри Клей Фрик Джонстаундағы көмекке мыңдаған доллар салды. Су тасқынынан кейін клубтың белгілі мүшелерінің бірі Эндрю Карнеги қалаға жаңа кітапхана салдырды. Бүгінгі күні бұл бұрынғы кітапхана Джонстаун аймағының мұралық қауымдастығына тиесілі және онда Су тасқыны мұражайы орналасқан.

After several days of unprecedented rainfall in the Alleghenies, the dam gave way on May 31, 1889. A torrent of water raced downstream, destroying several towns. When it reached Johnstown, 2,209 people were killed, and there was $17 million ($473 million in 2020 terms) in damage. The disaster became widely known as the Johnstown Flood, and locally known as the "Great Flood". Rumors of the dam's potential for harm, and its likelihood of bursting, had been circulating for years, and perhaps this contributed to why they were not taken seriously on that fateful day. For whatever reason, at least three warnings sent from South Fork to Johnstown by telegram the day of the disaster went virtually unheeded downstream. When word of the dam's failure was telegraphed from South Fork by Joseph P. Wilson to Robert Pitcairn in Pittsburgh; Frick and other members of the Club gathered to form the Pittsburgh Relief Committee for tangible assistance to the flood victims as well as determining to never speak publicly about the club or the Flood. This strategy was a success, and club members and attorneys Philander C. Knox and James H. Reed were able to fend off four lawsuits against the club; Colonel Unger, its president; and against 50 named members. Each case was "either settled or discontinued and, as far as is known, no one bringing action profited thereby." In the years following this tragic event, many people blamed the members of the South Fork Fishing and Hunting Club for the tragedy, as they had originally bought and repaired the dam to turn the area into a holiday retreat in the mountains. However, they failed to properly maintain the dam, and as a result, heavy rainfall on the eve of the disaster meant that the structure was not strong enough to hold the excess water. Despite the evidence to suggest that they were very much to blame, the Club membership was never held legally responsible for the disaster. Knox and Reed successfully argued that the dam's failure was a natural disaster which was an Act of God, and no legal compensation was paid to the survivors of the flood;

Individual members of the club did contribute substantially to the relief efforts. Along with about half of the club members, Henry Clay Frick donated thousands of dollars to the relief effort in Johnstown. After the flood, Andrew Carnegie, one of the club's better known members, built the town a new library. In modern times, this former library is owned by the Johnstown Area Heritage Association, and houses the Flood Museum.

Оңтүстік Форк балық аулау және аңшылық клубының тарихи ауданы

Джонстаундағы су тасқыны ұлттық ескерткіші клубтың меншігін басқаруға "Джонстаундағы су тасқыны және оған қатысты маңызды оқиғалар мен адамдарды түсіндіру мүмкіндігін едәуір арттыру" мақсатымен ұмтылды. Оңтүстік Форк балық аулау және аңшылық клубының тарихи ауданы 1986 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізіліп, ұлттық тарихи аудан деп жарияланды.