Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед қылмыскері (туған 1953)
Swedish criminal (born 1953)
Джон Вольфганг Александр Аусониус (туған Вольфганг Александр Заугг, 12 шілде 1953), бұқаралық ақпарат құралдарында «Лазерманн» («Лазер адамы») деп белгілі, сериялық кісі өлтіру және 10 банк тонау қылмысы үшін сотталған шведтік оңшыл экстремист. 1991 жылдың тамызынан 1992 жылдың қаңтарына дейін Стокгольм және Уппсала аймағында он бір адамды атты, олардың көпшілігі иммигранттар еді, соның бірін өлтіріп, қалғандарын ауыр жарақаттады. Ол бастапқыда лазерлік көздеуішпен жабдықталған мылтық қолданды (содан оның лақап аты пайда болды), кейін револьверге ауысты. 1992 жылдың маусым айында тұтқындалып, 1994 жылдың қаңтарында өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Бұдан бөлек, 2018 жылдың ақпан айында ол 1992 жылы Холокосттан аман қалған Бланка Змигродты өлтіргені үшін Германияда өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
John Wolfgang Alexander Ausonius (born Wolfgang Alexander Zaugg, 12 July 1953), known in the media as Lasermannen ("the Laser Man"), is a Swedish far right extremist convicted of serial murder and 10 bank robberies. Between August 1991 to January 1992, he shot eleven people in the Stockholm and Uppsala area, most of whom were immigrants, killing one and seriously injuring the others. He first used a rifle equipped with a laser sight (hence his nickname), and later switched to a revolver. He was arrested in June 1992 and sentenced to life imprisonment in January 1994. Additionally, in February 2018 he was sentenced to life imprisonment in Germany for the 1992 murder of Holocaust survivor Blanka Zmigrod.
Ерте өмір
Аусониус Вольфганг Александр Зауг Стокгольмнің солтүстік-шығысындағы Лидинге қаласында дүниеге келген. Ол швейцариялық әке мен неміс анасының ұлы, екеуі де Швецияға эмиграциялаған. Ол Стокгольмнің жұмысшы табының маңындағы Веллингбиде өсті. Газеттерде оның бала кезінде швед емес екендігі үшін, қара шашы мен қоңыр көзіне байланысты мазақтарға ұшырағаны жазылған. Есейген соң шашын сарыға бояп, көк түсті контактты линзалар тағып, атын заңды түрде өзгертті. Алғашқыда өзінің атын Джон Вольфганг Александр Станнерман, кейін Джон Вольфганг Александр Аусониус деп өзгертті. Ол Стокгольмдегі жеке мектептің неміс сыныбында оқыды, бірақ бітірмей оқуды тастады. Кейін ересектерге арналған білім беру бағдарламасы арқылы орта білімін аяқтады. Аусониус Корольдік технология институтына қабылданды, бірақ бірнеше жыл сәтсіз оқығаннан кейін оқуын тастады. 1986 жылы Олоф Палмның қазасынан кейін, сол кезде Джон Станнерман деп аталған Аусониус полицияның алғашқы күдіктілерінің бірі болды. Алайда, Станнерманды қылмысқа байланыстыру мүмкін болмады, өйткені ол сол кезде бірнеше шабуыл жасағаны үшін жазасын өтеп жатқан еді. Түрмеде ол хорват эмигранттарының коммунизмге қарсы ұйымы, фашистік Усташ қозғалысының мүшелері құрған Миро Барешичпен танысты. Барешич 1971 жылы Югославияның Швециядағы елшісі Владимир Роловичті өлтіргені үшін түрмеге қамалды. Аусониус коммунистерді, социал-демократтарды және иммигранттарды жек көріп, байлыққа ұмтылды. Ол аз төлетін такси жүргізушісі қызметін атқарды, бірақ кейін акциялар мен облигациялармен айналыса бастады. Оның нарыққа деген қабілеті оған тез арада үлкен қор жинауға көмектесті, нәтижесінде ол «яппи» өмір салтын қабылдады. 1980 жылдардың соңында ол сәнді пәтерге, Toyota Supra машинасына (көптеген «яппилер» сол кезде басқаратын Porsche-ті ұнатпағандықтан) және ұялы телефонға ие болды (1990 жылдарға дейін мұндай құрылғы көшпенді өмір салтымен байланысты сәнді зат саналды). Алайда, дұрыс таңдалмаған инвестициялар оның байлығын азайтты. Бұған құмар ойындарға құмарлығы да себеп болды. Соңғысының салдарынан Германияға сапар барысында ол қиын экономикалық жағдайға түсті. Ақшасы таусылып бара жатқан Аусониус өмір сүру үшін банк тонауға көшті. 1981-1982 жылдары Аусониус швед армиясында қызмет етіп, қару қолдануды үйренді. Бірақ оның жеке қаруларының сапасы нашар болды, себебі Аусониус оларды өзгертіп жасаған болуы мүмкін. Ол өзінің алғашқы мылтығының ұңғысын және қолдауын қысқартып, Smith & Wesson револьверіне дыбыс басу құрылғысын орнатқан. Бұл өзгерістер оның көптеген құрбандарын өлтірудегі сәтсіздігіне себеп болуы мүмкін, өйткені оқ траекториясын өзгертіп, құрбандарын өткізіп жіберді. Бұл аматорлық жұмыс болды және қарудың тиімділігін төмендетті. 3 тамыз 1991: Аусониус 21 жасар эритреялық иммигрант Дэвид Гебремариамды атып жаратты. Гебремариамның арқасына оқ тиді, бірақ ол аман қалды. 23 қаңтар 1992: Стокгольмге оралғаннан кейін Аусониус күндіз Зимбабведен келген автобус жүргізушісі Чарльз Дхакаманы атып жаратты. Дхакаманың кеудесіне оқ тиді, бірақ ол аман қалды. Аусониус өмір бойына жазасын жеңілдетуді үш рет сұрады, 2008, 2010 және 2012 жылдары. Сот оның өтініштерін әрқашан қабылдамады. 2 қараша 2012 жылы оның үшінші шағымын Оребро аудандық соты қабылдамады. Үш рет те Ұлттық сот медицинасы кеңесі Аусониустің аутизмі мен жеке басының бұзылуына байланысты қайта қылмыс жасау қаупі бар екенін анықтады, бұл шешімді қабылдау кезінде сот ескерді.
Ausonius was born Wolfgang Alexander Zaugg in Lidingö, northeast of Stockholm. He is the son of a Swiss father and a German mother, both of whom had emigrated to Sweden. He grew up in Vällingby, a working class suburb of Stockholm. According to newspaper reports, he was bullied as a child because of his non Swedish background, which manifested in him being teased for having very black hair and brown eyes. As an adult, he bleached his hair blonde, used blue contact lenses and legally changed his name. Initially, he changed his name to John Wolfgang Alexander Stannerman, and later to John Wolfgang Alexander Ausonius. He went to the German School in Stockholm, a private school, but dropped out before graduating. He later completed his secondary school education in an adult education programme. Ausonius was accepted into the Royal Institute of Technology, but dropped out after a couple of years of unsuccessful study. In 1986, following the Olof Palme assassination, Ausonius, then named John Stannerman, was one of the police's initial suspects. However, Stannerman could not be linked to the murder as he was incarcerated at the time, serving a sentence for multiple counts of assault. In prison, he became an acquaintance of Miro Barešić, a member of Croatian National Resistance, a Croatian émigré anti communist organization created by members of the fascist Ustaše movement. Barešić was imprisoned for the 1971 murder of Vladimir Rolović, the Yugoslav ambassador to Sweden. Ausonius developed a hatred for Communists, Social Democrats, and immigrants while craving an ambition of gaining wealth. He worked a low paying job as a taxi driver, but later started trading in stocks and bonds. His talent for the market quickly earned him a fairly large fortune, resulting in him adopting the yuppie lifestyle. By the late 1980s, he owned a luxurious apartment, a Toyota Supra (rather than owning a Porsche, which many other yuppies drove at that time, as he despised the company), and a mobile phone (before the 1990s, such a device was a luxury item usually associated with a jet set lifestyle). However, poorly chosen investments depleted his fortune. This was further aggravated by an addiction to gambling. As a result of the latter, during a trip to Germany, he found himself in dire economic circumstances. With funds running out, Ausonius turned to bank robbing to maintain his lifestyle. Between 1981 and 1982 Ausonius served in the Swedish army and thus learnt how to use weapons. But his personal weapons were of poor quality, very likely because Ausonius had modified them. He sawed off the barrel and the stock of his first rifle to make it shorter, and he fitted the Smith & Wesson revolver with a silencer. This modification may have been the key to his failure in killing most of his victims as it deviated the bullet's trajectory and consequently caused him to miss his victims. It was amateurishly done and damaged the weapon's performance. 3 August 1991: Ausonius shot David Gebremariam, a 21 year old immigrant from Eritrea. Gebremariam was shot in the back, but survived. 23 January 1992: Having returned to Stockholm, Ausonius shot Charles Dhlakama, a bus driver originally from Zimbabwe, in the middle of the day. Dhlakama was shot in the chest but survived. Ausonius has applied to have his life sentence commuted to an arranged term on three occasions, in 2008, 2010 and 2012. The court has rejected his application on all occasions. On 2 November 2012, his third appeal was rejected by the Örebro District Court. On all three occasions the National Board of Forensic Medicine determined that there was a risk that Ausonius would re offend due to his autism and personality disorder, which the court took into consideration when making its decision.
Неміс өлтіруі үшін сот
2016 жылы Аусониус 1992 жылғы 23 ақпанда Франкфуртта 68 жастағы Холокосттан аман қалған Бланка Змигродты өлтіргені үшін сотталуға Германияға экстрадицияланды. Тергеу жүргізілген кезде неміс полициясы «Ұлттық-социалистік жер асты» деп аталатын ашық оңшыл террорлық ұйыммен байланысты қарастырды. Аусониус егер алған жазасын Швецияда өтесе, экстрадицияға қарсы болмады. 2018 жылғы 21 ақпанда ол кінәлі деп танылып, Германияда өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Прокурорлар оны Бланканы өлтіргеннен кейін оның сөмкесін ұрлады деп айыптады, себебі ол оның банк шоттарының нөмірлерін сақтаған электрондық құрылғысын алды деп ойлады. Оның үкімінен кейін неміс прокурорлары оның жазасын Швецияда өтеуіне бола ма екенін анықтауға тиіс болды. Аусониус үкімге Федералды сотта шағымданып, қараша айында сот үкімі күшінде қалды. Қаңтардың соңында Аусониус жазасын өтеу үшін Швецияға қайтарылды. 2005 жылы кітап пьесаға қойылды, сондай-ақ сол жылы SVT үш бөлімді телесериал жасады, ол 23 қарашада көрсетілді. Аусониус рөлін Дэвид Денчик ойнады.
In 2016 Ausonius was extradited to Germany to face trial for the 23 February 1992 murder in Frankfurt of Blanka Zmigrod, a 68 year old Holocaust survivor. While investigating, German police looked into ties to far right terror group National Socialist Underground. Ausonius did not oppose being extradited under the condition that any sentence received would be served in Sweden. On 21 February 2018, he was found guilty and sentenced to life imprisonment in Germany. Prosecutors had charged him with stealing her handbag after killing her because he thought she had taken an electronic device that he used to save his bank account numbers. Following his conviction, German prosecutors had to determine if his sentence would be served in Sweden. Ausonius appealed the verdict with the Federal Court of Justice confirming the verdict in November. In late January, Ausonius was extradited back to Sweden to serve his sentences. In 2005, the book was adapted into a play, and the same year SVT produced a three part TV miniseries, which premiered on 23 November. Ausonius was played by David Dencik.
Қатысу
2006 жылдың сәуір айының соңында «Афтонбладет» газеті Джон Аусониус 23 жастағы белгісіз әйелмен құдаласқанын жариялады. Ол әйел жақында телеарнада көрсетілген мини-сериалды көргеннен кейін оған ғашық болған екен. Газеттегі хабарға сәйкес, әйелдің досы бұл жұптың Аусониус 2031 жылы түрмеден босағаннан кейін шетелге көшіп кетуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Қазір бұл жұп ажырасқан.
In late April 2006, the daily Aftonbladet revealed that John Ausonius had become engaged to an anonymous 23 year old woman, who had fallen in love with him after having seen a recent television miniseries. According to the paper, a friend of the woman said the couple were planning to move abroad after Ausonius' putative release from prison by 2031. The couple are no longer together.