Кіріспе

Манука (/ˈmɑːnə/ MAHnə kə, кейде /mɑːˈnuːkə/ MaNOO ka деп айтылады) – Австралияның Канберра қаласының Ішкі Оңтүстік ауданындағы Гриффит және Форрест шағын аудандарының бөліктерін қамтитын аймақ. Манука сауда орталығы, Манука стадионы, Манука бассейні және Манука алабы осы аймақтағы саябақтың атын алған.

Атаудың шығу тегі

Полицейлік округтің атауы Манука шеңберінен, солтүстік шекарасын құрайтын көшеден алынған. Манука шеңбері Уолтер Берли Гриффиннің Канберраның бастапқы жоспарында болды және Жаңа Зеландия мен оңтүстік-шығыс Австралияда өсетін гүлді ағаш – Leptospermum scoparium атымен аталды. Манука атауын жергілікті Канберра тұрғындары көбінесе ағаш аталғаннан өзгеше айтады: /ˈm//ɑː//n//ə//k//ə/ (ағаш үшін /m//ɑː/'/n//uː//k//ə/ қарағанда). Ағаштың жалпы атауы маори тіліндегі mānuka сөзінен алынған, және Жаңа Зеландия ағылшын тілінде кейде макроны қоса алғанда mānuka деп жазылады. 1912 жылы Гриффин жоспар жасаған кезде, Жаңа Зеландияның Австралия Федерациясына қосылуы мүмкін деген үміт әлі де болған. Гриффиннің жоспарларына Капитал төбесінен басталатын, алты штаттың астаналары, Солтүстік территорияның астанасы және Жаңа Зеландияның астанасымен аталған сегіз даңғыл кірді. Веллингтон даңғылының атауы ресми түрде бекітілгенге дейін, Жаңа Зеландия Австралазия федерациясының құрамына кірмейтіні анық болды және атау Канберра даңғылымен ауыстырылды. Гриффин штат астаналарының даңғылдары сол аймаққа тән өсімдіктің ғылыми атауымен аталған паркпен аяқталуын жоспарлады; мысалы, Телопея паркі Жаңа Оңтүстік Уэльстің гүлдік символы варатахтың атымен аталған және Жаңа Оңтүстік Уэльстің астанасы Сидней даңғылының соңында орналасқан. Гриффиннің номенклатурасының тағы бір қалдығы – Веллингтон қонақ үйі, бұрын Канберра даңғылы мен Ұлттық айналымының бұрышында орналасқан, ол бұзылып, 2005 жылы "Rydges Capital Hill Canberra" деп аталған жаңа қонақ үймен ауыстырылды.

Дүкендер

Манукада дүкендер алғаш рет 1925-1930 жылдар аралығында салынған. Соңғы жылдары, 1970 жылдардың соңына дейін аймаққа тән болған қарапайым дүкендердің орнын ашық ауадағы кафелер тобы иеленді. 1960 жылдары бұл ауданда темір сауда дүкені, екі супермаркет, үлкен деликатес дүкені, екі қасапхана, балық дүкені, кем дегенде бір көкөніс дүкені, бірнеше гүл дүкендері, аяқ киім дүкені мен жөндеуші, киім дүкендері, үй жиһаздары мен тұрмыстық тауарлар дүкендері, бірнеше аяқ киім дүкендері, дәріханалар, газет-журнал дүкендері, бірнеше шаштараз және әйелдер шаштараздары, сондай-ақ шіркеу шамдары сататын дүкен болған. Қазір Манука мейрамханаларымен және кейбір түнгі клубтарымен танымал.

Манука тоғаны

Құрылыс жұмыстары 1930 жылдың шілдесінде басталды. Бұл қаланың алғашқы бассейні болды. Оның салынысы аяқталғанға дейін Канберра тұрғындары Молонгло өзенінде және Коттер мен Муррумбиджи өзендеріндегі басқа да жергілікті су тоғандарында жүзіп жүрді. Канберраның алғашқы бассейні оңтүстік жағында салынды, себебі ол солтүстік жақтағы кез келген жерден Канберра тұрғындарына жақын болды. Бассейн 1931 жылдың 26 қаңтарында ресми түрде ашылды.

Манука сопақшасы

Манука Овалы 13 550 адамға арналған орынға және жалпы 16 000 адамды қабылдай алады, бірақ бұл көрсеткіш қолданылатын конфигурацияға байланысты кейбір спорт түрлері үшін төмендеуі мүмкін. Бұл жердегі алаң XX ғасырдың басынан бері спорттық іс-шараларға пайдаланылып келеді, бірақ 1929 жылы ғана қоршалды. Ол бірнеше рет қайта құрылды, соңғы жаңарту 2011 жылы басталды.

Қасиетті Кристофер соборы

Сент-Кристофер соборы сауда ауданына іргелес орналасқан және Форрест қалашығында жатыр. Сент-Кристофер соборының бірінші кезеңі 1939 жылы аяқталды. Сент-Кристофер соборы 1973 жылы қазіргі өлшемдеріне дейін кеңейтілді, сол кезде ол Канберра және Гулберн католик архиепископтығының қосымша соборы болды, ал жақында Гулберндегі бұрынғы собор архиепископтық собор мәртебесінен айырылғанда жалғыз соборға айналды. 1998 жылы ACT Heritage Council тізіміне енгізілді.

Қасиетті Пауыл шіркеуі

1939 жылы құрылған, ол Канберра және Гулберн англикандық дін аймағының бір бөлігі. ACT Heritage Register-де "Соғыстар аралық кезеңде салынған, Арт-Деко элементтері бар готикалық шіркеудің көрнекті мысалы" деп тізімделген. Австралияда біріктірілген орган (комбинациялы аспап) орнатылған алғашқы орын осы шіркеу болды, сондай-ақ Австралия астанасы аумағындағы сирек кездесетін қоңыраулардың бірі осында орналасқан. Ол Канберра даңғылы мен Капитан Кук шолу алаңының қиылысында, Манука Овалының қарсы бетінде орналасқан.

Капитолий театры

Капитолий театры Канберра қаласының алғашқы жылдарындағы маңызды ойын-сауық орталықтарының бірі болды, онда көптеген пьесалар мен фильмдер көрсетілді. Театрдың жобасы театр кәсіпкері Дж.С. Уильямсонның талаптарына сәйкес жасалған. Ол 1927 жылы ашылып, 1928 жылы Канберраға келген авиатор Берт Хинклерді күтіп қабылдау рәсімі өткізілді. Кейіннен театр 1980 жылы бульдозермен бұзылып, оның орнына жаңа кинотеатр салынды. Канберраның осындай маңызды мұралық ғимаратын жою туралы шешім сол кезде де, кейін де көп дау тудырды. Екінші кинотеатр 2020 жылы жабылып, ғимарат 2023 және 2024 жылдар аралығында жаңа қонақ үй салу үшін демонтаждалды.