Кіріспе

Хелен Хоувен Сантмайердің кітабы "And Ladies of the Club" – 1982 жылы Хелен Хоувен Сантмайер жазған роман. Ол, Огайо штатындағы Уэйнсборо қалашығындағы әйелдер тобының әдеби клубын құруы және оның жылдар өте келе қаланың маңызды әлеуметтік қызметтер ұйымына айналуы туралы. Роман клубтың жылдар бойындағы өзгерісін көрсетеді, сонымен қатар клуб мүшелерінің 1868-1932 жылдар аралығындағы өмірінің ондаған жылдарын қамтиды. Роман барысында көптеген кейіпкерлер енгізіледі, бірақ басты кейіпкерлер – Энн Гордон мен Салли Рауш, олар 1868 жылы Уэйнсборо әйелдер колледжін бітірген жас түлектер. Олар кітаптың басындағы оқиғалардан кейін көп ұзамай тұрмысқа шығады, ал келесі ондаған жылдар олардың, олардың балалары мен немерелерінің өмірін, некелерін көрсетеді. Сантмайер клуб мүшелерінің өміріне ғана емес, сонымен қатар олардың отбасыларына, достарына, саяси көзқарастарына және олардың кішкентай қаласындағы, сондай-ақ әлемдегі болып жатқан өзгерістерге назар аударады.

Қысқаша мазмұны

1868 жылы Уэйнсборо әйелдер колледжінің бітіру күнінде ең жақсы достар Энн Александр мен Сара "Салли" Кокран, колледжді басқаратын профессор күйеуімен бірге колледжді басқаратын миссис Лоури шақыруымен, колледждің бірнеше әйел мұғалімдерімен бірге жаңа жергілікті қоғамның, Уэйнсборо әйелдер клубының негізін қалаушы мүшелері болады. Клуб Огайо қаласының білімді азаматтары арасында мәдениет пен әдебиетті дамытуды мақсат етеді, сонымен бірге әйелдердің сайлау құқығы және басқа да реформалық қозғалыстар сияқты даулы мәселелерден қашып жүреді. Әлеуметтік амбициялары мол Салли клубқа қосылуға келіседі, себебі ол клуб қалада маңызды болатынына сенімді және өзін ересектер қоғамының белсенді мүшесі ретінде танытқысы келеді. Өзіне сыршыл Энн, Саллиге қолдау көрсету үшін қосылады. Клубтың алғашқы мүшелерінің арасында әдемі, бірақ салқын математика пәнінің мұғалімі Луиза Таккер, кейіннен бастау спикері, генерал Демингке тұрмысқа шығады; кедейлік ортадан шығып, Оберлиннен диплом алып, әйелдер колледжінде сабақ беруге оралған білімді Аманда Рид; исиатикасы салдарынан тағайындалған лауданумға құпия тәуелділікке ұшыраған қарт мұғалім Агата Пинни; көрнекті жергілікті судьяның әйелі мен қыздары Мэри, Томассина және Элиза Баллард; және екі усақ-айдарлы қыздар Гарднер ханымдар, олардың інісі Дуглас Принстонға оқуға түсіп, жергілікті адвокат және судья болады. Клубтың мүшелері уақыт өте келе алғашқы мүшелерінің қыздары, немерелері және басқа туыстарымен, сондай-ақ қаланың көптеген және жиі ауысып тұратын протестант пасторларының әйелдерімен толықсады. Клубтың өзі дау тудырмауға бағытталғанмен, клубтың кездесулері мен мүшелері ұйымдастырған әлеуметтік шаралар мүшелері мен олардың отбасыларының нәсіл, тап, этникалық және діни көзқарастарының, әйелдер құқығы, еңбек реформасы, алкоголь ішудің, театрға барудың және Рождествоны тойлаудың моральдығы сияқты әртүрлі мәселелер бойынша пікірталасқа және қақтығысқа әкеледі. Дәрігердің қызы Энн, оның әкесі қорғаған және Азамат соғысында қаза тапқан ағасы Робтың досы доктор Джон "Док" Гордонға ғашық. Соғыс тәжірибесінен депрессияға түскен Джон бірнеше жылға дәрігерлік практикасын тастап, бірақ Энннің ынтасымен қайта бастайды және екеуі үйленеді. Энннің әкесі келісім береді, бірақ Джон дәрігер ретінде көрген азаптан тым көп әсерленетінін және ол жаман күйеу болуы мүмкін екенін ескертеді, сондықтан Энннің өте төзімді болуы керек екенін айтады. Салли Джонның досы капитан Людвиг Раушпен қарым-қатынас жасайды, ол жергілікті арқан жасау бизнесін сатып алып, оны үлкен, жаңартылған фабрикаға айналдыра бастайды. Людвиг неміс иммигранты болғанымен, оның амбициялары Саллидің және оның банкир әкесімен сәйкес келеді, ол оның еңбек этикасын және перспективаларын мақұлдап, олардың некелеріне келіседі. Томассина Баллард Эннге арнаған үйлену тойындағы өлеңінің нәтижесінде шіркеу органшысына күтпеген үйлену тойын өткізеді. Жылдар өте келе Энн мен Салли клубтық қызметтерін жалғастырып, отбасыларын өсіреді. Энн мен Джонның ұлы Джонни мен қызы Бинни, Салли мен Людвигтің қызы Эльза және бірнеше ұлдары бар. Джон ақылды және қамқор дәрігер болғанымен, бұрынғы соғыс естеліктері мен қазіргі міндеттердің қысымын жеңілдету үшін жасырын түрде Эннге опасыздық жасайды. Энн Джонның Нью-Орлеандағы туысы Джессамин Стивенспен баласы бар екенін біледі. Джонның мінез-құлқына қатты ренжіген Энн әкесінің кеңесін есіне алып, оны елемеуге шешім қабылдайды және кейін Уэйнсбороға көшіп келгенде Джессамин мен оның ұлын да қарсы алады. Осы арада Людвиг табысты өнеркәсіпшіге айналады, ал Салли танымал жергілікті қонақүйдің иесі болады, кейіннен клубтың президенті болады. Людвиг бұрынғы лауазымын тастауға мәжбүр болғаннан кейін Элиза Баллардты өзінің хатшысы ретінде жалдайды. Ол марқұм әкесінің бұрынғы заң фирмасында серіктесі Даг Гардинердің кейінірек үйленген ирландтық католик қызбен романсы туралы әңгімелегендіктен. Элизаның уәдесі мен өткір тілі қалада кейде қиындық туғызғанына қарамастан, ол өзінің жұмсақ жағын көрсетеді, өлім аузында жатқан жас қыз Ариана МакКунге көмектеседі, ол діни ата-анасынан қашып кеткен. Пинни ханымның лауданумға тәуелділігі ақырында көпшілікке белгілі болады, өйткені ол барған сайын шатасып, бастауыш сыныпты басқара алмайтын болып көрінеді. Луиза Демингтің бастамасымен мисс Пинни аз зейнетақымен зейнеткерлікке шығарылады және оның лаудануммен қамтамасыз етілуі тоқтатылады. Ұялып, қатты абстиненттік синдромға ұшыраған ол өзіне өрт қоюға тырысып, жүрек талмасынан қайтыс болады. Эльза бала кезіндегі досы Джонниге ғашық, бірақ Джонни Демингтердің қызы Юлияға ғашық болады, ол анасы сияқты әдемі, бірақ салқын. Юлия Джоннидің кіші қарындасы Бинниге көбірек мейірімді, ол Юлияның сұлулығына тәнті. Бинни суық, ылғалды таңда Юлияға май айлағын жасау үшін биіктерді жинайды және Юлиядан сүйіс сүйіс алады, бірақ ылғалдан ревматизм шабуылы басталады және Бинни қайтыс болады. Джонни мен Юлия үйленеді және ұлдары Текерді дүниеге келтіреді, ал Эльза Гиб Эвансқа үйленеді және қызы Дженниферді дүниеге келтіреді, ол Текердің жақын досы болады. Ғасырдың басында Джон нашар ауа-райында науқасқа көмектесуге асығып бара жатып апатқа ұшырап, қайтыс болады, кейін пневмониядан қайтыс болады. Юлияның суықтығы Джоннидің ирландтық католик медбикесі Нора О'Нилмен байланысқа түсуіне себеп болады. Джонни арқылы Нораның кіші қарындасы Эллен Людвиг пен Саллидің кіші ұлы Полмен танысады. Эллен мен Пол құпия махаббатқа беріліп, Эллен жүкті болады, нәтижесінде Пол оның жасы кішкентай болғандықтан Людвигтің келісімімен оған үйленеді. Пол мен Эллен бақытты болғанымен, Салли бұл некеге наразы болып, ұлымен қарым-қатынасын үзеді және Юлияның анасы Луизаның келеңсіз сөзіне жауап ретінде Джоннидің Норамен болған махаббаты туралы оған хабарлайды. Нәтижесінде Юлия Джоннидан ажырасып, ұлы Текермен Калифорнияға көшіп, кейіннен сексуалды қатынасқа қабілетсіз ересек еркекке үйленеді. Джонни жүрек ауруынан және ажырасқаннан кейінгі күйзелістен көз жұмады. Энн мен клубтың басқа мүшелері Саллидің Джоннидің махаббаты туралы Луизаға айтқанын білмейді, оның орнына осы әңгімені Элиза таратқан деп ойлайды. Пол мен оның отбасы жойқын су тасқынынан аман қалғаннан кейін Салли Полмен қайта табысады. Людвиг қайтыс болады және оның қызы Эльза отбасылық банк президенті болады; ол анасынан кейін клуб президенті болады. Эльзаның ұлы Людвиг әкесінің компаниясын Ұлы соғыстан оралғаннан кейін, газдалғаннан кейін басқарады. Текер, ата-анасының ажырасқаннан кейін Дженниферден ажырасып, соғыста Францияда бірге қызмет еткенде оны қайта кездестіреді, ол медициналық қызметкер ретінде, ал ол медбике ретінде. Соғыстан кейін олар үйленеді, Текер дәрігер болып, Уэйнсбороға оралып, практикасын жалғастырады. 1930 жылдарға қарай Салли артериосклерозға шалдығып, Эннге келіп, Джоннидің махаббаты туралы оған айтқысы келеді. Эльза оны мұндай істеуден бас тартады, Энн Текер, Дженнифер және олардың балаларымен бақытты екенін атап өтеді. Нәтижесінде Салли Эннмен қоштасуға келеді, бірақ Джонниге қатысты жағдайды айтпайды. Одан аз уақыт өткен соң Салли қайтыс болады. 1932 жылы, Франклин Д. Рузвельт президент болып сайланғаннан кейін, Энн, клубтың соңғы негізін қалаушы мүшесі қайтыс болады және клуб бір дәуірдің аяқталуын еске алады.

Кейіпкерлер

Кітаптың көлемі мен көптеген кейіпкерлерінің санына байланысты, бұл тізім іріктелген. † екінші дәрежелі кейіпкерді көрсетеді.

Гордон/Деминг/Стивенс отбасы

Энн Александр Гордон – 1868 жылы Уэйнсборо әйелдер колледжін бітірген түлектерінің үздігі, ол доктор Джон Гордонға үйленеді және оны медициналық тәжірибасын қайта бастауға ынталандырады. Ол күйеуінің кейде адалсыздықтарына қарамастан, сүйіспеншіліктен туған кешірімділікпен қарайды. 1932 жылы ол клубтың соңғы негіздеуші мүшесі болып қайтыс болады. Доктор Джон "Док" Гордон – Энннің әкесі оқытқан дәрігер, Азамат соғысында жарақат алғандарды емдеудегі ауыр тәжірибесі оны мазалайды және пациенттерінің қайғысын жеке қабылдайды. Қиындықтарына қарамастан, ол білікті және мейірімді дәрігер, әсіресе жаман жағдайға түскен әйелдерге көңіл бөледі. Ол Аннаны жақсы көріп, үйленеді, бірақ жұмысы мен некедегі қысымнан уақытша құтылу үшін жасырын түрде басқа әйелдермен адалсыздық жасайды. †Доктор Александр – Энннің әкесі және Джон Гордонның медициналық тәлімгері; жесір. Ревматизмнен туған ауырсынуға шыдамай, құпия түрде лауданумға тәуелді болып, соңында жүрек талмасынан қайтыс болады. †Кейт Гордон – Джонның үлкен әпкесі; тәуелсіз өмір сүретін және өз шаруашылығын жүргізетін ерекше мінезді әйел. Ол жергілікті шаруа қыздарын көмекке алып, араласады, бірақ қыздар жергілікті жігіттерге қызығушылық танытқанда ашуланып, көрініс жасайды. Бұл оның лесбиянка болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ол Анн мен Джон үйленгеннен кейін көп ұзамай өзін-өзі өлтіреді. Джон "Джонни" Гордон, кіші – Энн мен Джонның үлкен баласы, ол әкесі сияқты дәрігер болуға ұмтылып, соңында дәрігер болады. Ол Джулия Демингке үйленеді, бірақ оның салқындығы мен жыныстық қатынасқа құштар болмауынан кейін оған адал болмайды, нәтижесінде олардың некесі бақытсыз аяқталады. Белинда "Бинни" Гордон – Энн мен Джонның кіші баласы, ол үлкен Джулия Демингке ғашық, ал Джулия оған де өшкірлікпен жауап береді. Әкесі оны бала кезінде қайтыс болған әпкесі Кейтке ұқсас деп есептейді. Ол жасөспірім шағында ревматизмнің асқынуынан қайтыс болады. Луиза Такер Деминг – клуб құрылған кезде колледждің математика пәнінің мұғалімі, ол әдемі, бірақ сонымен қатар суық және басқалардың қажеттіліктеріне бейжай. Бостоннан келген ол алғашқыда Уэйнсбороны өркениетсіз жер деп санады. Ол бұрынғы бригадир генерал, кейіннен жергілікті Конгресс өкілі болған генерал Демингке үйленеді және Джулия есімді қызы бар. †Генерал Деминг – Азамат соғысындағы бұрынғы бригадир генерал, ол Уэйнсбороның Конгресстегі сайланған өкілі. Ол Энн Александр мен Салли Кокранның әйелдер академиясынан бітіру салтанатында сөз сөйлейді, кейін олардың мұғалімі Луиза Такерге үйленеді. Кейіннен ол 1872 жылғы Crédit Mobilier парақорлық оқиғасына қатысқандықтан қызметінен кетуге мәжбүр болады. Джулия Деминг Гордон – Генерал Деминг пен оның әйелі Луизаның қызы, ол анасы Луиза сияқты әдемі және суық. Ол өзінің сұлулығына еркектер мен әйелдердің де таңғалуын ұнатады, бірақ еркектермен жыныстық қатынасқа түсе алмайды. Ол бай өмір салтына ұмтылады және Джонниден ажырасқаннан кейін одан әлдеқайда үлкен бай адамға үйленіп, оған қол жеткізеді. Оның Бинни Гордонға деген сүйіспеншілігі, оның ішінде Биннидің аузынан сүйгені оның жасырылған лесбиянка екенін көрсетеді. Александр Такер Гордон – Джонни мен Джулия Гордонның жалғыз баласы, ол ата-анасының ажырасуынан кейін әкесі Джонни мен әжесі Аннан алыстады. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етеді, Уэйнсбороға оралады, Дженнифер Эвансқа үйленеді және дәрігер болады. Джессамин Стивенс Эдвардс – Джон Гордонның Нью-Орлеандық туысы, ол Азамат соғысынан кейін алкогольге тәуелді күйеуіне үйленеді, оның Родни есімді ұлы бар. Алайда, Энн Роднидің шын мәнінде Джонның баласы екеніне күмән келтіреді, Джон туысына барғанда оның жүкті болғанына сенімді. Джессаминнің күйеуі қайтыс болғаннан кейін, ол ұлын Родниді Уэйнсбороға алып келеді, оны Нью-Орлеанның денсаулыққа зиянды климатынан құтқару үшін. Кейіннен ол жесір Шелдон Эдвардсқа үйленеді. †Родни Стивенс – Джессамин Стивенстің ұлы; мүмкін Джон Гордонның баласы. Родни Уэйнсборо дәрігері болып, Лавиния Гарднерге үйленеді. †Тереза Стивенс – Родни мен Лавиния Стивенстің қызы, ол капитан Бодиеннің өміріне негізделген тарихи роман жазады.

Рауш/Еванс отбасы

Сара "Сэлли" Кохран Рауш – Энннің ең жақсы досы және сыныптасы, ол жергілікті банк президентінің қызы және Уэйнесборо қоғамында өзін бекітуді қалайды. Ол клубтың негізін қалаушы мүшесі және көп жыл бойы клуб президенті қызметін атқарады. Ол Людвиг Раушка үйленеді, ол сәтті жергілікті өнеркәсіпшіге айналады, Саллиге ақша мен сәнді өмір салтын қамтамасыз етіп, оны жергілікті қоғамда танымал қонақүй иесіне айналдырады. Людвиг Рауш – Германияда туып, кейін АҚШ-қа көшіп келген және Джон Гордонмен бірге Азамат соғысында қызмет еткен. Ол шағын жергілікті арқан өндіретін компанияны "Rausch Cordage Company" деп аталатын ірі зауытқа айналдырады. Ол Салиге уңиліп, үйленеді, ол әдемі және отбасылық ақшасы мен әлеуметтік байланыстарымен оның бизнес мансабында оған көмектеседі. Ол сондай-ақ жергілікті Республикалық партияда саяси белсенділік танытады. †Мистер және Миссис Кохран – Саллидің ата-анасы; оның әкесі жергілікті банкке ие. Эльза Рауш Эванс – Салли мен Людвигтің үлкен баласы және жалғыз қызы. Ол негізінен үй шаруасымен айналысып, ана болып табылады, бірақ оның әкесі оның ағаларынан гөрі бизнесте жақсы екенін мойындайды және ол қайтыс болғаннан кейін отбасылық банк басқармасын қабылдайды. Ол балалық шағындағы досы Джонни Гордонды жақсы көреді, бірақ ол Джулия Демингке ғашық болады, сондықтан Эльза Гиб Эвансқа үйленеді, ол оған ұзақ уақыт бойы сыйқылық танытқан. †Гилберт "Гиб" Эванс – Эльзаның балалық шағындағы досы және болашақ күйеуі; жергілікті баптист пасторының інісі. Ол қайын атасы Людвиг Рауш үшін саудагер болып жұмыс істейді. †Миссис Гвен Эванс – Гибтің тәтесі; жергілікті баптист пасторының әйелі. Дженифер Эванс Гордон – Эльза мен Гиб Эванстың қызы, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста Еуропада медбике болып қызмет етеді және балалық шағындағы досы Такер Гордонға үйленеді, осылайша Гордон мен Рауш отбасылары бірігеді. Людвиг Эванс – Эльза мен Гиб Эванстың ұлы, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етеді, содан кейін әкесі Людвиг Рауштің зауытын басқарады. Ол Мелисса Паттонға үйленеді. †Людвиг Рауш-младший – Салли мен Людвигтің ысырапшыл ұлы, ол жауапсыз болғанына қарамастан, өлімінен бұрын Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет ету арқылы өзін біршама түзетіп алады. Пол Рауш – Рауштің ең кіші баласы және Саллидің сүйіктісі, ол жас ирландтық католик қызы Эллен О'Ниллге ғашық болады және екеуі де кәмелетке толмаған кезде жүкті болады, бұл тез үйленуге әкеледі. Бұл отбасылық дағдарысқа ұшыратады, өйткені оның әкесі үйленуге келіседі, бірақ анасы қарсы болады және қысқа уақытқа Полдан алыстайды.

Баллард/Траверс отбасы

Сот Томас Баллард – Реформаға ұмтылған Мемлекеттік Жоғарғы Сот судьясы, кейіннен отставкаға келіп, Уэйнсбородағы заңгерлік тәжірибесіне оралады. Клуб құрылған кезде ол қаладағы ең бай және беделді адам болды. Ол жергілікті Республикалық партия саясатына белсенді қатысады, бірақ 1872 жылғы президенттік сайлауда Хорас Грилиді қолдағандығы үшін партияның басқа жергілікті мүшелерімен келіспейді. Мэри Граймс Баллард ханым – Судья Баллардтың белсенді әйелі, ол әйелдерге сайлау құқығын беру және тыйым салу қозғалысын қоса алғанда, радикалды саналатын түрлі мәселелерді қолдайды. Ол клубтың алғашқы президенті болады. Элиза Баллард – Судья Баллардтың үлкен қызы, ол ешқашан тұрмысқа шықпайды және алдымен әкесінің заң фирмасында хатшы болып жұмыс істейді. Әкесінің қайтысынан кейін, фирма директоры Дуглас Гардинермен туған жанжалға байланысты, ол Людвиг Раушқа хатшы болып орналасады және көп жыл бойы оның үшін жұмыс істейді, өмірінің соңына дейін. Ол тілді, сонымен қатар қалада әдетте дау тудыратын, әңгімеге құмар және сыбыршыл; ол Дугты Барбара Бодиенге деген романтикалық сезімі туралы сыбырлап ренжітеді және Джонни Гордонның ісін оның әйелі Джулияға жеткізген адам деп теріс күдік тудырады, бұл олардың ажырасуына себеп болады. Элиза қатал мінезіне қарамастан, Ариана МакКунге мейірімді, оны ауырғанда және баруға басқа жері болмағанда қабылдап, күтім көрсетеді. Томасина Баллард Траверс – Судья Баллардтың білімді, бірақ ұялды, дені нашар және романтикалық қызы. Ол күтпеген жерден шіркеу органисті Самуэль Траверске тұрмысқа шығады, оның салыстырмалы түрде кедей болғанына қарамастан. †Самуэль Траверс – Томасинаға үйленген жергілікті шіркеу органисті және музыка мұғалімі. Алғашында ол оған ақша үшін үйленген деп ойлағанмен, екеуі көп жыл бойы бақытты некеде болады, оның қайтысына дейін.

Лоури/Эдвардс отбасы

†Миссис Ребекка Лоури және †Профессор Лоури – Уэйнсборо әйелдер колледжінің иелері және басқарушылары, сондай-ақ Китти Лоури Эдвардстың ата-аналары. Миссис Лоури клубты құруға бастама көтереді. Ол жақсы білім алған болса да, шаруашылықты дұрыс жүргізе алмайды және көп уақытын қызы Элленнің тәртіпсіз балаларымен айналысады. 1875 жылы Лоурилер қаржылық жағдайы нашарлағандықтан колледжді жабады, ғимараттарды сатып қарыздарын төлейді және профессорға жұмыс ұсынылған Канзас штатына көшеді. †Элен Лоури Тайлер – Лоурилердің үлкен қызы, бірнеше тәртіпсіз баласы бар. 1870 жылдары ол бірнеше рет күйеуінен ажырасып, балаларын ата-анасына әкеліп тастайды. Кэтрин "Китти" Лоури Эдвардс – Лоурилердің кіші қызы, Оберлин колледжіне оқиды, ол "еркекше" және "оқымысты" деп есептеледі. Ол мен Шелдон Эдвардс ғашық болады, бірақ Лоурилердің қарызын өтегенге дейін үйленулерін кейінге қалдыруға мәжбүр болады, содан кейін Китти баласын толық мерзімге көтере алмай қиналады. Док Гордонның көмегімен ол екі ұл тудырады, бірақ жүктілік оның денсаулығын сырқатып, жас кезінде қайтыс болады. †Шелдон Эдвардс – Уэйнсборо қаласындағы сәтті құрғақ тауарлар саудагерінің ұлы, Оберлиндегі сыныптасы және кейін Китти Лоуридің күйеуі. Әйелінің ерте қайтысынан кейін ол ұлдарын жеке өсіреді. Көп жылдар өткен соң, балалары өсіп үйден кеткеннен кейін ол Джессамин Стивенсқа үйленеді.

Gardiner/Bodien отбасы

Кэролайн және Лавиния Гарднерлер – Вирджиниядан шыққан, тұрмысқа шықпаған, уединде өмір сүретін екі әйел, олардың әкесі судья Баллардтың заңгер серіктесі болған. Олардың әкесі, құлдықты жоюшы, құлдарын босатып, отбасының көп бөлігін жоғалтып, құлдыққа жақтас көршілердің ашуынан қашу үшін отбасын Огайоға көшіруге мәжбүр еткен. Вирджинияда бастан өткен әлеуметтік қабылдамаушылықтың нәтижесінде Гарднерлер басқалардан оқшауланып, аристократиялық сыңай беруді жөн көрді. Клуб құрылған кезде олар қырық жастағы және жасөспірім немере інісі Дуглас Гардинерді тәрбиелеп отырған. Олар қоғаммен бірігу үшін клубқа қосылу шақыруын қабылдауға шешім қабылдайды. Дуглас "Дуг" Гардинер – Кэролайн және Лавиния Гардинердің немересі, оны олар тәрбиелейді, Принстонға оқуға түсіп, жергілікті адвокат болады және судья Баллардтың заң фирмасында серіктес атанды. Кейін ол өзі де судья болады. Туа біткен кемсіздігінен басында ашулы және келіспеушіл болған, бірақ Барбара Бодиенмен танысып, үйленгеннен кейін, әпкелерінің қарсылығына қарамастан, мінезі жұмсарады. Барбара Бодиен Гардинер – Капитан Бодиеннің қызы, анасы оны ирландтық католик ретінде тәрбиелеген, ол Шелдон Эдвардстың дүкенінде клерк болып жұмыс істейді, сол жерде Дуг Гардинермен танысады. Екеуі үйленіп, бірнеше балалары болады, бірақ Барбараның тегі көптеген қоғамдық әйелдерге ұнамайды, тек Китти Эдвардс қана оны қабылдайды. †Лавиния Гардинер – Дуг пен Барбара Гардинердің қыздарының бірі, ол Родни Стивенске үйленеді. Мэри Гардинер – Дуг пен Барбара Гардинердің кіші қызы, ол еңбек қозғалысының белсенді мүшесі болып, Рауш шнур компаниясының жұмысшыларын ұйымдастыруға тырысады. Кейін ол Франц Лихтенштейнге тұрмысқа шығады.

Блэр/Вурхис отбасы

Қасиетті доктор Блэр – Уэйнсборо әйелдер институтының ғимараттарын сатып алған Реформацияланған пресвитериандық теологиялық семинарияның басшысы; жесір. Кейіннен ол эмфиземадан қайтыс болады. Кристина Блэр Вурхис – Доктор Блэрдің әдемі қызы, клубтың көп жылдық мүшесі, банк кызметкері Генри Вурхиске үйленеді және екі баласы бар: Блэр мен Джейн. Бастапқыда ол Салли Рауштың Рождестволық кешіндегі әуесқойдық қойылымда ойнауға дайын екенін көрсетеді, бірақ көптеген Реформацияланған пресвитериандар театрға қарсы болады. Уақыт өте келе, ол қатал және басқаруға ұмтылатын адамға айналады, балаларын олардың әлеуметтік дамуына зиян келтіретіндей тым қатты қорғайды. †Генри Вурхис – Кокран отбасының банкіндегі кассир, Салли Кокран Рауштің аралыққа түсуінен кейін Кристина Блэрге үйленеді. Ол Блэр мен Джейннің жергілікті балалармен араласпайтынын байқайды, бірақ Кристинаны өзгертуге көндіре алмайды. Блэр Вурхис – Кристина мен Генридің ұлы, Блэр – келіспеушілік туғанда физикалық күш қолданатын «ананың баласы». Ата-анасы ішімдік ішуге тыйым салғанмен, ол Рауштер берген кеште ішімдік ішіп алады, бұл отбасында жанжал мен дағдарыс тудырады. Семинарияға жіберілген ол басқа студенттермен арақ ішіп, төбелес шығарып, бір студентті ауыр жарақаттағандықтан оқудан қуылды. Ол әскерге қашып, отбасымен толық ажырасады. Кейін ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етеді және ішімдік ішетіні көрінеді. †Джейн Вурхис Лейн – Кристина мен Генридің қызы, ол жайбарақат және жалтақ ретінде танымал. Кейін ол клубқа мүше болып, семинаристке үйленеді.

МакКун отбасы

Қасиетті. М. МакКун – қатаң реформацияланған пресвитериан пасторы, ол әлсіз әйелі Мэри мен көптеген балаларына үстемдік етеді. Ол Мэриді Док Гордонның медициналық кеңесіне қарамастан, тағы жүкті етеді, себебі оның денсаулығы нашар. Мэри қайтыс болғаннан кейін ол Аманда Ридке қол жеткізуге тырысады. Мэри МакКун ханым – Ақсақал МакКуннің әйелі, күйеуінің бақылауында және, мүмкін, зорлық-зомбылыққа ұшырайды, бірақ ол Сали Рауштың театр кешінде оған қарсы тұрады. Ол көптеген жүктіліктер мен өкпе туберкулезінің салдарынан қайтыс болады. Ариана МакКун – МакКундердің бүлікшіл және драмалық қызы, ол Джонни Гордонның балалық шақтағы досы, сонымен қатар музыка мен актерлік өнерге қабілетті. Ол Баллард үйінде музыка сабақтарына қатысады, ал Баллард әпкелері, әсіресе Элиза, оған қызығушылық танытады. Жасөспірім шағында ол өзінің қатал отбасынан қашып, үйленеді және көшпенді актерлер труппасына қосылады. Кейін ол Уэйнесбороға қайтып оралады, ауыр сырқаттанып, Баллард әпкелері оның күтімін көрсетеді. †Рухама МакКун – Ариананың кіші қарындасы, ол клубпен құрылған Уэйнесбороның алғашқы кітапханасының кітапханашысы болады және көп жылдар бойы қалалық кітапханашы болып қызмет етеді. Ол кітаптар туралы білімі бар саналғанымен, формальды білімі болмағандықтан клубқа қабылдануына ешқашан рұқсат етілмейді.

Басқа да басты кейіпкерлер

Аманда Рид – пансионат ұстайтын жесір анасының қызы, ол Оберлин колледжінен «ер адамға арналған» диплом алып, содан кейін Әйелдер колледжінде оқыту үшін оралған зиялы, жауапкершілігі жоғары ғалым. Оның әйел екендігіне байланысты басқа академиялық орталықта жұмыс таба алмайды. Кейін ол мемлекеттік мектепте мұғалім болады. Ол басқалардан ерекшеленіп тұрады, себебі ғылымды және көбінесе жалғыз өмір сүруді қалайды, сондай-ақ үйленуге немесе бала тууға ниеті жоқ. Рода МакКинни ханым – пресвитериан пасторының әйелі және Балард ханымның досы, ол белсенді реформатор және қоғамдық қайраткер. Клубқа қосылғаннан кейін ол жанжал тудыратын тыйым салу науқанын бастайды. Агата Пинни – зейнеткерлік жасындағы, отбасы құрмаған, бастауыш сынып оқушыларына сабақ беретін және клубтың негізін қалаушы мүшесі. Оған ауырсынуды басу үшін лауданум тағайындалғаннан кейін, ол оған тәуелді болып қалады, ал тәуелділігі оны сабақ өткізе алмайтын, сыныпты басқара алмайтын деңгейге жетеді және мектеп сағатында жиі ұйықтап қалады. Қала тұрғындары бұл туралы білгеннен кейін, ол зейнетке шығарылып, қажетті лауданумды сатып алуға жеткіліксіз зейнетақы алады, ал жергілікті дәріханаға оған одан әрі дәрі бермеу ескертіледі. Ол өзін өртеп өлтіруге тырысады және жүрек талмасынан қайтыс болады. Капитан Бодиен – отбасымен Балтимордан Уэйнсбороға көшіп келген, Людвиг Рауштың басқарушысы болып жұмыс істеген бұрынғы әскери шенеунік. Кейін ол Рауштың серіктесі болады. Ол жергілікті балаларға Азамат соғысы туралы әңгімелер айтып, көпке танылады, ал Тереза Стивенс ақырында оның өмірі туралы кітап жазады. Наоми Паттон – пастор Эндрю Паттонның кіші қызы, ол 1900 жылдардың басында Уэйнсбороға келген пресвитериан дін қызметкері. Ол бастапқыда жабық мінезді болған, бірақ Дженнифер Эванспен достық құрғаннан кейін көбірек адамдармен араласады. Ол 1909 жылы 13 жасында полиомиелит эпидемиясы кезінде қайтыс болады.

Басқа кішігірім кейіпкерлер

†Сьюзан Креншоу – Қыздар колледжіндегі латын және грек тілдерінің зейнеткер мұғалімі және клубтың негізін қалаушы мүшесі. Бірнеше жылдан кейін ол қатерлі ісіктен қайтыс болады. †Тиркильд мырза және †Билл Тиркильд – Тиркильд мырза қалалық дәріхананы басқарады; оның ұлы Билл Джонни Гордон мен Эльза Рауштың құрдасы және досы. †Миссис Рид – Аманда Ридтің анасы, ол семинария студенттері үшін пансион ұстайды. Ол қатаң реформаланған пресвитериан, көбінесе көңілді қызымен келіспейді. †Шарлотта Боннер – Жергілікті газет редакторының қызы, ол Уэйнсборо қаласында өсіп, жоғары білім алып, клуб мүшесі болады. Ол газет штатына қосылып, жаңалықтарды жазуды кәсібіне айналдырады. †Стюарт Бодин – Капитан Бодиннің ұлы, ол инженер және өнертапқыш болып, ақырында Людвиг Рауш құрған қағаз фабрикасын басқарады. †Руди Лихтенштейн және †Софи Клейн Лихтенштейн – Неміс иммигранттарының балалары, екеуі де Уэйнсборо қаласында өседі, жақсы оқушылар болып, ересек болғанда үйленеді. Әкесінің жолын жалғап, Руди жұмысшылардың құқықтарын қорғауға қызығушылық танытқан заңгер болады. Оның әйелі Софи жоғары білім алып, неміс тегіне қарамастан клуб мүшесі болады. †Франц Лихтенштейн – Руди Лихтенштейннің жартылай бауыры, Франц белсенді және еңбек ұйымдастырушысы болып, Мэри Гардинермен бірге Рауш шнур компаниясының жұмысшыларын ұйымдастыруға тырысады, бірақ сәтті болмайды. Кейін ол Мэриге үйленіп, Нью-Йорк қаласына көшіп, жұмысын жалғастырады. †Нора және †Элен О'Нилл – Қаланың протестант қоғамы қабылдамаған екі ирландтық католик әйел. Үлкені Нора Джонни Гордонның медбикесі болып, онымен романға түседі. Кішісі Элен, монастырь мектебін бітірген дарынды музыкант, Пол Раушке ғашық болады және жүкті болғаннан кейін, анасының қарсылығына қарамастан оның әйелі болады. †Пастор Эндрю Паттон және †Миссис Дебора Паттон – Пресвитериан дін қызметкері, жақында реформаланған пресвитериандықтан өткен және оның әйелі 1900 жылдардың басында Уэйнсборо қаласына келген. Наоми Паттонның әкесі мен анасы, олардың Мелисса және Дэвид есімді екі баласы бар. †Мелисса Паттон – Паттондардың кіші қызы, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Людвиг Эвансқа үйленген.

Жазу

1922-1930 жылдары Сантмайер үш роман жазды. Алғашқы екеуі көп назарсыз қалды, ал үшіншісі жарияланбады. Ол Синклер Льюистің "Мейн-стрит" романындағы шағын қалалық Американың теріс бейнесін ұнатпады және "Ледиз" романын оған қарсы құрал ретінде ойлады. Дегенмен, ол толық жұмыспен айналысқандықтан, 1959 жылы зейнетке шыққанға дейін көп жаза алмады. Оның Огайо штатының Ксения қаласы туралы ностальгиялық естеліктерінің жинағы 1962 жылы Огайо штаты университетінің баспасында "Огайо қаласы" деген атпен жарияланды. Баспа директоры Уэлдон Кефаувер оны одан әрі жазуға ынталандырды. 1976 жылы ол есеп кітаптары мен "Ледиз" романының қолмен жазылған нұсқасын қамтитын он бір қорап тапсырды. Кефаувер романды қабылдады, бірақ оны қысқартуды сұрады. Сол кезде Сантмайер көп уақытын зейнеткерлер үйінде өткізіп, өзгерістерді досы Милдред Сандоға диктанттады. Баспа романды басып шығарды, 1500 дана таратылып, көбінесе кітапханаларға 35 доллардан бірнеше жүз дана сатылды. 1983 жылы денсаулығына байланысты Сантмайер зейнеткерлер үйіне толығымен көшуге мәжбүр болды, бірақ сол кезде бұл аса көп назар алмады.

Жетістік

Бір кітапхана оқырпаны кітапты қайтарып бергенде, кітапханашыға бұл оның оқыған ең ұлы роман екенін айтты. Тағы бір оқырман, Грейс Синделл, мұны естіп, кітапты өзі алып оқыды. Оны оқығаннан кейін ол бұл бағалаумен келісіп, ұлы Джеральдқа Голливудқа телефон соқты. Джеральд бастапқыда кітапқа көңіл бөлгісі келмеді, өйткені осы деңгейде жақсы нәрселердің бәрі алынып қойған болар деп ойлады. Калифорнияда бір данасын таба алмағандықтан, ол баспагерден тікелей тапсырыс берді және оның зор әлеуеті бар екеніне келісті. Ол голливудтық досы Стэнли Корвинге де осыны жеткізіп, фильмге, телесериалға және қайта басылымға құқықтарды сатып алды. Бірақ бұл роман бойынша фильм немесе телесериал түсірілген жоқ. Олар Уильям Моррис агенттігінің әдеби бөлімінің жетекшісі Оуэн Ластерден әдеби өкілдік іздеді, ол кітапты оқып, оның маңызды екеніне сене қойды. Ластер кітапты аукционға шығарды, оны G. P. Putnam's Sons жеңіп алды. Қайта басылымға шығару алдында, «Айдың кітабы» клубы «Әйелдер» романын басты таңдау ретінде таңдады. Кенеттен Сантмайер мен оның романы бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен танымал болды, тіпті «Нью-Йорк Таймс» газетінің бірінші бетінде жарияланды. 1985 жылы Беркли кітаптарынан шыққан жұмсақ мұқабалы басылымы маусым мен қыркүйек аралығында 2 миллионнан астам дана сатылып, сол кездегі тарихтағы ең көп сатылған жұмсақ мұқабалы кітап атанды.

Қабылдау

Көптеген пікірлер ынталы болды. Аз ғанасы өкпелі, тіпті жаушыл да болды.