Өздігінен ыдырау: Жасушаның ферменттері арқылы өзіне-өзі қоректенуі
Autolysis (biology)
Автолиз – бұл клетканың өз ферменттерімен өзіне-өзі қоректік заттарға айналуы. Некроз тінінде жиі кездеседі, тірі организмдерде сирек. Биологиялық процесс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жасушаның өз ферменттерінің әсерінен қырылуы. Биологияда автолиз, көбінесе өзін-өзі қорыту деп аталады, ол жасушаның өз ферменттерінің әсерінен қырылуын білдіреді. Бұл термин сондай-ақ бір фермент молекуласының өзінің тағы бір молекуласымен қорытылуын да білдіруі мүмкін. Бұл сөз грек тіліндегі αὐτο 'өзі' және λύσις 'бөліну' сөздерінен шыққан.
The destruction of a cell through the action of its own enzymes
In biology, autolysis, more commonly known as self digestion, refers to the destruction of a cell through the action of its own enzymes. It may also refer to the digestion of an enzyme by another molecule of the same enzyme. The term derives from the Greek αὐτο 'self' and λύσις 'splitting'.
Жасушалардың жойылуының биохимиялық механизмдері
Автолиз ересек тірі организмдерде сирек кездеседі және әдетте некроздық тіндерде болады, себебі ферменттер клетканың қалыпта субстрат ретінде қызмет етпейтін құраушыларына әсер етеді. Бұл ферменттер клеткадағы белсенді процестердің тоқтауынан босатылады, олар сау, тірі тіндерде субстраттарды қамтамасыз етеді; автолиз өзі белсенді процесс емес. Басқаша айтқанда, автолиз тірі клеткалардың қоректік заттарды қорытуының белсенді процесіне ұқсағанмен, өлі клеткалар, көбінесе айтылғандай және «өзін-өзі қорыту» синониміндегідей, белсенді түрде өздерін қорытпайды. Тыныс алудың тоқтауы және одан кейінгі окистендіру фосфорилирлеуінің бұзылуы автолиттік процестің бастамасы болып табылады. Клетканың тұтастығын сақтау және гомеостазды қолдау үшін қажетті жоғары энергетикалық молекулалардың азаюы және одан кейінгі жоқтығы клетканың биохимиялық жұмысында маңызды өзгерістерге әкеледі. Молекулалық оттегі, окистендіру фосфорилирлеуі деп аталатын биохимиялық реакциялар тізбегіндегі соңғы электронды қабылдаушы болып табылады, ол термодинамикалық тұрғыдан тиімсіз жасушалық процестер үшін негізгі энергия көзі – аденозин трифосфатының синтезіне жауапты. Молекулалық оттегінің клеткаларға жеткізілмеуі метаболизмді анаэробтық гликолизге ауыстырады, онда глюкоза пируватқа айналады, бұл аденозин трифосфатын өндірудің тиімсіз тәсілі. Судың тоқтауы, иондық өзгерістер және клетканың қышқылдануы лизосома мен пероксисоманы қоса, мембранаға байланысқан ішкі жасушалық құрылымдарға зақым келтіреді. Нан пісіруде бұл термин (немесе одан да көп қолданылатыны – француз тіліндегі туыс сөзі автолиз) қамыр мен суді бастапқы араластырудан кейін, басқа ингредиенттер (мысалы, тұз және ашытқы) қосылғанға дейін болатын демалыс кезеңі ретінде сипатталады. Бұл қамырды пішіндеуді жеңілдетеді және құрылымын жақсартады. Бұл терминді француз нан пісіру профессоры Реймонд Кальвель ойлап тапқан, ол қамырды уақытты ұзарту арқылы атмосфералық оттегіге ұшыратудың, нан ұнындағы табиғи каротиноидтарды ағартып, ұнның табиғи кремі түсі мен дәмін жоятынын айтқандықтан, осы процедураны ұсынған.
Autolysis is uncommon in living adult organisms and usually occurs in necrotic tissue as enzymes act on components of the cell that would not normally serve as substrates. These enzymes are released due to the cessation of active processes in the cell that provide substrates in healthy, living tissue; autolysis in itself is not an active process. In other words, though autolysis resembles the active process of digestion of nutrients by live cells, the dead cells are not actively digesting themselves as is often claimed, and as the synonym self digestion suggests. Failure of respiration and subsequent failure of oxidative phosphorylation is the trigger of the autolytic process. The reduced availability and subsequent absence of high energy molecules that are required to maintain the integrity of the cell and maintain homeostasis causes significant changes in the biochemical operation of the cell. Molecular oxygen serves as the terminal electron acceptor in the series of biochemical reactions known as oxidative phosphorylation that are ultimately responsible for the synthesis of adenosine triphosphate, the main source of energy for otherwise thermodynamically unfavorable cellular processes. Failure of delivery of molecular oxygen to cells results in a metabolic shift to anaerobic glycolysis, in which glucose is converted to pyruvate as an inefficient means of generating adenosine triphosphate. Water retention, ionic changes, and acidification of the cell damages membrane bound intracellular structures including the lysosome and peroxisome. In bread baking, the term (or, more commonly, its French cognate autolyse) is described as a period of rest following initial mixing of flour and water, before other ingredients (such as salt and yeast) are added to the dough. Doing so makes the dough easier to shape and improves structure. The term was coined by French baking professor Raymond Calvel, who recommended the procedure as a means of reducing kneading time, thereby improving the flavor and color of bread. Calvel argues that long kneading times subject dough to atmospheric oxygen, which bleaches the naturally occurring carotenoids in bread flour, robbing the flour of its natural creamy color and flavor.