Кіріспе

2005 жылғы Висконсин штатындағы торнадолардың күрт өршуі 2005 жылдың 18 тамызында Висконсин штатының оңтүстігінде болған торнадолардың бірнеше рет пайда болуы еді. Дауылдар жүйесі барлығы 28 торнадоны тудырды, олардың 27-сі Висконсин штатының оңтүстігінде, ал 1-і Миннесота штатында расталды. Бұл құбылыс штатта бір күні ішінде байқалған ең көп торнадо саны бойынша жаңа рекордты орнатты, 1988 жылдың 8 мамырында тіркелген 24 торнадоның бұрынғы рекордын бұзды. Стоутон торнадосын тудырған жүйемен бірге аймақ бойынша қатты жел және шелек жауғаны туралы көптеген хабарламалар түсті. Стоутон торнадосы The Weather Channel арнасының Storm Stories бағдарламасында көрсетілді.

18 тамыздағы оқиға

Тастықталған торнадолар тізімі. Жұма, 18 тамыз, 2005 ж. F# Орналасқан жері. Аудан. Уақыты (UTC). Жол ұзындығы. Түсініктемелер/Зақым. Миннесота. F0. Декстердің солтүстігі. Mower. 1750–1751. 0,1 миль (0 км). Ұзаққа соқпаған торнадо бір мал шаруашылығы қорасын зақымдап, жүгері егістігінің бөлігін жайпаңдады. Висконсин. F0. Сентервиллдің батысы. Trempealeau. 1918–1919. 0,1 миль (0 км). Торнадо өте қысқа жолында бірнеше ағаштарды құлатты. F1. Эзофеяның батысы. Vernon. 2046–2048. 1,2 миль (2 км). Цемент блоктарында орналасқан бір жылжымалы үй толығымен қирады, бір адам жарақат алды. Тағы бір тұрғын үйге аздап зақым келді, терезелер сынды, шаруашылық ғимараттар қирады және көлік 90 градусқа бұрылды. Электр бағаналары сынды, жүгері жайпаңдалды, сондай-ақ ағаштар да көп зақым көрді. F2. Либертиден Hub City-ге дейін. Vernon, Richland. 2105–2140. 20 миль (32 км). Виола ауылында көп зақым болды, ауылдағы үйлердің көпшілігі кем дегенде аздап зақымдалды, ал бірнешеуі ауыр зақымдалды, соның ішінде шатырлар ұшырылды. Батысқа немесе оңтүстік-батысқа қараған көптеген гараждар желдің тікелей соққаннан қирады. Қаладағы барлық ағаштар зақымдалды немесе құлады, үш адам жарақат алды. Ауылдық жерлерде және Блум-Ситиде аздап зақымдар тіркелді. F1. Мускодадан Орионға дейін. Grant, Richland. 2140. 4 миль (6 км). Мускодада торнадо құлады, көптеген ағаштар құлады, ал үйлерге аздап зақым келді. Орионда торнадо бірнеше жылжымалы үйді зақымдады, кейбіреулері ауаға көтерілді. F1. Неседа ауданы. Monroe, Juneau. 2154. 2 миль (3 км). Жол бойында ағаштар, шаруашылық және құрылыс зақымдары тіркелді. Құрылыстағы үй толығымен қирады. Үш үйге аздап зақым келді. Жүгері жайпаңдалды, сондай-ақ ағаштар да көп зақым көрді. F1. Клайдтың солтүстік-шығысы. Iowa, Sauk. 2218. 6,5 миль (10 км). Торнадо ағаштарға, электр желілеріне және жүгеріге зақым келтірді. F1. Спринг Гриннің оңтүстік-батысы. Sauk. 2230. 1,9 миль (3 км). Торнадо ағаштарға, электр желілеріне және егіндіктерге зақым келтірді. F0. Ваутоманың оңтүстік-батысы. Waushara. 2232. 2 миль (3 км). Торнадо көптеген ағаштарды түбімен құлатып, бірнеше ғимаратқа және шаруашылық жабдықтарына зақым келтірді. Бір ағаш үлкен бағаналы ғимаратқа құлап, оның бір жағына үлкен зақым келтірді. Тұрғын үйдің верандасы құлаған ағаш бұтағынан қирады. Сарайдың металл шатырының бөлігі жыртылып, 60 метрдей жерге лақтырылды. Суару жүйесі зақымдалды, ал үйдің шатырына аздап зақым келді. F1. Адамстың оңтүстігі. Adams. 2239. 0,75 миль (1 км). Бірнеше жылжымалы үйлер мен ағаштар зақымдалды. F2. Лиландтан солтүстік-шығысқа, Окиден оңтүстік-шығысқа. Sauk, Columbia. 2240. 10 миль (16 км). Жаңбырмен оралған торнадо ескі Баджер оқ-дәрі зауытының аумағы арқылы өтіп, көптеген құрылыстарға, ағаштарға және электр желілеріне зақым келтірді. Тұрғын үйлерге келетін болсақ, 10-ы аздап зақымдалды, 1-і ауыр зақымдалды, ал біреуі қирады. Бір бизнес ғимараты аздап зақымдалды. Шаруашылық ғимараттарына келетін болсақ, 5-і аздап зақымдалды, ал 6-ы қирады. Колумбия округінде зақым ағаштарға, электр желілеріне және егіндіктерге ғана тиді. F0. Меримактан батысқа. Sauk. 2300. 1 миль (2 км). Висконсин өзенінің бойындағы торнадо ағаштар мен электр желілеріне зақым келтірді. F1. Уэстфилдтің солтүстік-шығысы. Marquette. 2308. 5,5 миль (9 км). Бір жерде тұрғын үйдің шатырына аздап зақым келді, екі шаруашылық ғимаратқа және шаруашылық техникасына аздап зақым келді. Басқа бір жерде силоға аздап зақым келгені байқалды. Торнадоның барлық бағыты бойынша ағаштар мен электр желілеріне үлкен зақым келгені хабарланды. F0. Лодидің солтүстік-шығысы. Columbia. 2310. 0,1 миль (0 км). Өсімдіктерге аздап зақым келді. F3. Орегонның солтүстігінен Busseyville-дің солтүстігіне дейін. Dane, Jefferson. 2315. 20 миль (32 км). 1 адам қаза болды. Осы торнадо туралы бөлімді қараңыз. F0. Данияның оңтүстік-батысы. Dane. 2317. 2 миль (3 км). Жүгері дақылдары зақымдалды. F0. Жаңа Лондонның оңтүстік-шығысы. Waupaca. 2338. 1,2 миль (2 км). Торнадо үлкен ағаштарды кесіп тастады және өз жолындағы бірнеше ғимаратқа зақым келтірді. Ол үлкен қораны жылжытып, кішкентай металл қораны қиратып, шамамен төрттен бір шақырымға лақтырып жіберді. Сондай-ақ, ол қосалқы ғимаратты аударып тастап, оны 30-40 метрге дейін ағаш тірегіне лақтырып жіберді. F0. Нинаның батысы. Winnebago. 2340. 4 миль (6 км). Көптеген ағаштар түбімен құлап, жарып тасталды. Торнадо бір үйдің қабырғасын жыртып, жүгері өсіретін жерді қиратып тастады. F1. Рокдейлдің оңтүстік-батысы. Dane. 0010. 1,6 миль (3 км). Көптеген үлкен ағаштар түбімен құлап, қираған немесе бұрмаланған, 3 үйге және бір бағаналы үйге аздап зақым келген. Сонымен қатар, электр желілері де бұзылды. F0. Форт Аткинсоннан солтүстікке қарай. Jefferson. 0010. 0,5 миль (1 км). Екі жылжымалы үйге аздап зақым келді. Бір тұрғын үйге де зақым келді, оның 3 автокөлік тұрағы қирады. Бір фермадағы үй қирады, көптеген үлкен ағаштар түбімен құлап, егіндікке аздап залал келтірілді. F1. Форт Аткинсонның батысы. Jefferson. 0020. 0,7 миль (1 км). Ішінде жүк көлігі бар тіркеме аударылып, екеуіне де зақым келді. Бір тұрғын үйге аздап зақым келді, көптеген үлкен ағаштар түбімен құлап немесе бұрмаланды, ал егіндікке аздап зақым келтірілді. F1. Форт Аткинсонның оңтүстік-батысы. Jefferson. 0027. 1,2 миль (2 км). Бір тұрғын үйге аздап зақым келді, екі жылқы сақтауға арналған сарайдың шатыры мен қабырғасына зақым келді, көптеген үлкен ағаштар түбімен құлап немесе бұрмаланды, ал егіндікке аздап зақым келтірілді. F1. Форт Аткинсон ауданы. Jefferson. 0037. 1,4 миль (2 км). Бұл торнадо Форт Аткинсон қаласының оңтүстік бөлігі арқылы шығысқа қарай жылжыды. Жиырма тұрғын үй және 5 бизнеске аздап зақым келді, бір бизнес қирады, көптеген үлкен ағаштар түбімен құлап немесе бұрмаланды, кейбір электр желілері зақымдалды, ал егіндікке аздап зақым келтірілді. Бизнес шығындарына келетін болсақ, Rock River Lanes шатырының бөлігі жыртылды, Best Western Motel шатыры мен таңбасына аздап зақым келді, ал Fort Plaza Mini Warehouse қирады. F1. Форт Аткинсонның оңтүстік-шығысы. Jefferson. 0044. 3 миль (5 км). Ағаштарға және егіндікке аздап зақым келгені байқалды. F0. Форт Аткинсонның оңтүстік-шығысы. Jefferson. 0045. 0,2 миль (0 км). Бірнеше үлкен ағаштар түбімен құлады, бір жүгері қоймасы жыртылды, ал екі басқа жүгері қоймасы зақымдалды. Егіндікке аздап зақым келтірілді. F1. Райтстаунның солтүстік-шығысы. Brown. 0045. 1 миль (2 км). Торнадо жолында шамамен 75 ағаш сынды немесе түбімен құлады. Екі ағаш гаражы қирады, ал құрылыстағы үйдің қабырғалары құлады. Текшелік металл шатырдың бөлігі зақымдалды, ал ауыр ағаш төсегі ауаға көтеріліп, үйден бірнеше жүз фут қашықтыққа лақтырылды. F1. Манитовоктың оңтүстік-батысы. Manitowoc. 0135. 1,5 миль (2 км). Ферма зақымдалды және бірнеше ондаған ағаштар сынды немесе түбімен құлады. Бірнеше шөп шанақтары мен тіркемелер аударылды, ал бетон сило қирады. Басқа бір сило зақымдалды, ал сарайдың шатыры да көп зақым көрді.

Висконсин штатының Стоутон қаласы

Күні бойы ең ірі торнадо Орегоннан 3 км солтүстікке қарай сағат 18:15-те пайда болды. Бұл үлкен, қарқынды көп құйынды торнадо Дейн округінен Джефферсон округіне 32 км қашықтыққа дейін созылып, Стоутон қаласын қиратты. Орегонның шығысында торнадо Стоутон қаласындағы тұрғын үйлерге тиюден бұрын бірнеше шаруашылықтарды қиратып жіберді. Бір адам жертөледе шатыр мен түтін құбырының кірпіштерімен басылып қаза тапты. Оның жолында көптеген үйлер, кәсіпорындар, шаруашылық ғимараттар, көлік құралдары, электр желілері, ағаштар және басқа да жеке мүліктер зақымдалды немесе жойылды, ал Стоутонның солтүстігінде 600 метрге дейін кеңейді. Тұрғын үйлерге келсек, 220-ы аз зақымдалды, 84-і ауыр зақымдалды, ал 69-ы толығымен қирады. Кәсіпорындарға келсек, 6-сы аз зақымдалды, 1-і ауыр зақымдалды, ал 1-і қирады. Шаруашылық ғимараттарына келсек, 5-і аз зақымдалды, 5-і ауыр зақымдалды, ал 40-ы қирады. Бірнеше көлік құралы аударылып, лақтырылды. Қаланың кейбір үйлері толығымен тегістеліп, F4 санаты қарастырылды. Қосымша тергеу көрсеткендей, үйлердің сапасы нашар болған, ал торнадоның баяу (кейде дерлік тоқтаған) жылдамдығы F3 санатынан жоғары санатуға мүмкіндік бермеді. Стоутонға соққаннан кейін, торнадо Бассивиллдің солтүстігінде ағаштар мен егістерге зақым келтірді, содан кейін күші жойылды. Бұл торнадоның қалдықтары көтеріліп, Джефферсон, Ваукеша, Милуоки, Уолворт, Расин және Кеноша округтеріндегі шашыраңқы жерлерге жеткізілді. 23 адам жарақат алды. Дәл он жыл өткен соң, үш торнадо Женева көлінің, Биг Бенд пен Ваукешаның сыртында пайда болды. Бұл торнадолардан ешкім зардап шекпеді немесе қаза таппады.