1994 жылғы наурыз айындағы құйынтұзқы дауылдар шығаруы
1994 Palm Sunday tornado outbreak
1994 жылғы АҚШ-тағы құйынтұзғын дауылдар. Техас-Солтүстік Каролинада 29 дауыл болды, 40 адам қаза тауып, 491 жараланды. Алабамадағы ең қатты құйынтұзғын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1994 жылғы торнадолардың күрт өршуі
the 1994 tornado outbreak
1994 жылғы Пальма жексенбісіндегі торнадолардың күрт өршуі АҚШ-та Пальма жексенбісінде болған үшінші және Оңтүстік-Шығыс АҚШ-та болған екінші елеулі торнадо болды. Бұл құбылыс Техас штатынан Солтүстік Каролина штатына дейін 29 торнадо тудырды, нәтижесінде 40 адам қаза тауып, 491 адам жарақат алды және 140 миллион долларлық зиян келді. Осы құбылыстың ең қауіпті даулы, сондай-ақ 1994 жылы АҚШ-тағы ең қауіпті даулы – Пьемонт, Алабама штатындағы F4 торнадосы болды. Ол Пальма жексенбісі күні өткізіліп жатқан қызметтің ортасында Гошен Біріккен методистік шіркеуіне шапты, төбесін құлатып, ішіндегі 20 адамды, оның ішінде пастор Келли Клемнің 4 жасар қызы Ханнаны қаза қылды. Тағы екі ғибадатхана да қызмет кезінде қирады. Бұл торнадоны құраған суперклетка 322 шақырым қашықтыққа дейін Оңтүстік Каролинаға дейін созылды.
The 1994 Palm Sunday tornado outbreak was the third notable US tornado outbreak to occur on Palm Sunday and the second to take place in the Southeastern United States. The outbreak produced 29 tornadoes from Texas to North Carolina, killing 40 people and injuring 491, and causing $140 million in damage. The deadliest storm of the outbreak, as well as in the US in 1994, was an F4 tornado that devastated Piedmont, Alabama. It struck the Goshen United Methodist Church right in the middle of the Palm Sunday service, collapsing the roof on the congregation and killing 20 people inside, including the Rev. Kelly Clem's 4 year old daughter Hannah. Two other houses of worship were also destroyed mid service. The supercell that formed this tornado tracked for 200 mile (322 km) to South Carolina.
Метеорологиялық тұжырымдама
SPC 26 наурызда жағдайды болжауды бастады, аймақта күшті дауылдар қаупін атап көрсетті. Олар Оңтүстік және Атлантиканың орталық штаттарының көпшілігі үшін "қатаң" болжам жасады, "күшті дауылдар, сондай-ақ торнадолар мүмкін" екенін хабарлады. 27 наурыз таңында Гольф штаттарының үстінде өте күшті және қуатты ауа массасы қалыптасқаны анық болды, SPC Алабама, Миссисипидің оңтүстік жартысы және Луизиананың көп бөлігі үшін орташа тәуекел туралы таңғы болжам шығарды. Сағат 6:00 CST (12:00 UTC) 500 мб талдауы АҚШ-тың Оңтүстігінде 80 түйінге жуық оңтүстік-батыс бағыттағы күшті ағынды көрсетті, ал 850 мб деңгейінде Луизиана штатынан соққан 50 түйінге жуық жел болды. Жер бетінде Алабама, Миссисипи және Джорджияда температура 70 градусқа дейін төмендеді, ал ылғалдылық 60-70 градус аралығында болды. SPC сондай-ақ түнгі Грузияның барлық аймағына сағат 12:00 EST (17:00 UTC) дейін PDS Торнадо ескертуін шығарды, онда: "Бұл өте қауіпті жағдай, өте зиянды торнадолар пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, ірі градус, қауіпті молния және күшті дауылдық желдер күтілуде." Күшті дауылдар мен торнадолар сағат 12:42 EST-де түнгі Джорджия аймағына жетті, ал торнадолар түстен кейін түнгі Джорджияда жалғасты. Түстен кейінгі талдаулар АҚШ-тың Оңтүстігінде ауа массасының тұрақсыз екенін көрсетті, CAPE мәндері 2500 Дж/кг шамасында, ал Джексон, Миссисипиде SRH мәндері 250 м²/с² шамасында болды. 18:00 UTC Centreville, Алабамадағы зонд CAPE 2500 Дж/кг-дан жоғары және SRH 500 м²/с²-ден жоғары мәндермен ұқсас жағдайларды көрсетті. Бұл 8.49 EHI мәніне әкелді, бұл торнадолық дауылдарға күшті қолдау көрсетті. Осы мәліметтерге сүйене отырып, SPC 19:30 UTC болжамына жоғары тәуекел жариялады, атмосфераның жылдам тұрақсыздануын және желдің бастапқы болжамдардан әлдеқайда күшті екенін атап өтті. Миссисипи мен Луизианаға қарай жылжып келе жатқан қысқа толқынды және фронталдық шекараның алдында қысымның күрт төмендеуін байқаған SPC шығыс Луизиана мен Миссисипидің орталық бөлігіне торнадо ескертуін шығарды, бірақ 27 наурызда бұл аймақта торнадолар тіркелген жоқ. SPC дауылдар Каролинаға қарай жылжып бара жатқанын көріп, батыс және орталық Каролинаның бөліктеріне, сондай-ақ бұрынғы торнадо ескертусіне кірмеген солтүстік-шығыс Джорджияның бөлігіне торнадо ескертуін шығарды. Торнадолар осы аймақта түстен кейін жалғасты, F3 торнадосы солтүстік-шығыс Джорджияның және Оңтүстік Каролинаның солтүстік бөлігін соқтығып, 12 адамды жарақаттады, ал Солтүстік Каролина мен Оңтүстік Каролинаның шекаралық аймағында тағы бір торнадо 13 адамды жарақаттады. Алабама штатында түстен кейін орталық бөлігінде торнадолар жалғасты. F1 торнадосы сағат 16:00-ден кейін Таскалуза округінің бөліктерін соқтырды. Хьюитаундағы дауыл Джефферсон округінен өтіп бара жатқанда сағат 16:30-да жергілікті уақыт бойынша шұңқырлы бұлттар байқалды. Шелби округінде сағат 17:30-да F2 торнадосы пайда болды, ол екі жылжымалы үйді жоймас бұрын орта мектеп пен тұрғын үй маңындағы аудандарға зақым келтірді. F4 торнадосы Шероки округін зақымдағаннан кейін тазалау жұмыстары кезінде шұғыл көмек көрсетушілер сағат 18:00-ге дейін тағы бір шұңқырлы бұлтты байқағандықтан баспана іздеуге мәжбүр болды. Сонымен қатар, дауылдар Уинстон және Уокер округтерінде су тасқынына әкелді, Уокер округіндегі жолдар мен көпірлерге 150 000 долларлық зиян келтірді. Бұл аймақтағы соңғы торнадо Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл округінде түн ортасынан бұрын тіркелді. Ұлттық метеорологиялық қызметтің Бирмингем, Атланта және Афинадағы кеңселері 27-сі күні кешке дейін немесе 28-і күні таңертеңгіге дейін ескертулерді тоқтатпады, барлығы 75 торнадо ескертуі және 182 қатты ауа райы ескертуі жарияланды. Жалпы алғанда, 1994 жылғы 27 наурыздағы жағдай бұрынғы жағдайларға қарағанда синоптикалық тұрғыдан айқын болған жоқ, өйткені дауылдар болған аймақта күш салу үшін терең жердің төменгі немесе төменгі деңгейі болмады, ал осы жағдайдың себебі болған көптеген қажетті факторлар оқиғаның таңғы уақытына дейін болжау мүмкін болмады.
The SPC started forecasting the outbreak on March 26, highlighting the risk of severe thunderstorms over the area that would eventually be impacted. They issued a "severe" forecast for most of the Southern, and some of the Mid Atlantic states, forecasting "the potential for supercell storms, along with the possibility of tornadoes." By the morning of March 27, it was apparent that a very strong and potent airmass had set up over the Gulf states, with the SPC issuing a moderate risk for most of Alabama, the southern half of Mississippi, and most of Louisiana in their morning outlook. The 6 AM CST (1200 UTC) 500 MB analysis showed a strong southwest flow of near 80 knots over the Southern U. S., while at the 850 MB level, there existed winds of near 50 knots coming out of the state of Louisiana. At the surface, temperatures in Alabama, Mississippi, and Georgia were in the low 70's Fahrenheit, with dewpoints were in the upper 60's to low 70's. The SPC also issued a PDS Tornado Watch for all of Northern Georgia by 12 PM EST (1700 UTC), with the wording stating, "This is a particularly dangerous situation with the possibility of very damaging tornadoes. Also, large hail, dangerous lightning and damaging thunderstorm winds can be expected." Severe storms and tornadoes tracked into the northern Georgia region by 12:42 EST, and tornadoes continued to track across northern Georgia during the afternoon. During the early mid afternoon, analysis showed a very unstable airmass over the southern U. S., with CAPE values near 2,500 j/kg and SRH values of near 250 m2/s2 at Jackson, Mississippi. The 1800 UTC Centreville, Alabama sounding showed similar conditions, with CAPE over 2,500 j/kg and SRH values of over 500 m2/s2. This resulted in an EHI value of 8.49, which is strongly supportive of tornadic thunderstorms. Based on these soundings, the SPC issued a High Risk for their 1930 UTC outlook, noting a rapidly destabilized atmosphere and winds being much stronger than what was originally forecasted. Noting the presence of a shortwave trough that was tracking into Mississippi and Louisiana as well as rapidly falling pressures in advance of a frontal boundary, the SPC issued a tornado watch for eastern Louisiana and central Mississippi, however, there were no reported tornadoes in this region on March 27. The SPC, seeing that storms were tracking into the Carolinas, issued a tornado watch for portions of the western and central Carolinas, as well as the portion of northeast Georgia not already included in the prior tornado watch. Tornadoes continued to track along this area from the mid late afternoon, with an F3 tornado striking parts of northeast Georgia and the upstate of South Carolina, injuring 12, and another tornado along the border region of North Carolina and South Carolina injuring 13. In Alabama, tornadoes continued in the central part of the state during the mid late afternoon. An F1 tornado struck parts of Tuscaloosa County just after 4 PM. Funnel clouds were seen in Hueytown as a storm went over Jefferson County at around 4:30 PM local time. An F2 tornado was produced in Shelby County at 5:30 CST, damaging a high school and a residential neighborhood before destroying two mobile home parks. During the cleanup from the F4 tornado that struck Cherokee County, emergency responders had to take cover as another funnel cloud was spotted just before 6 PM CST. The storms also produced hail up to in diameter and winds around The storm system also left behind extensive flooding in Winston and Walker Counties, with $150,000 worth of damage done to roads and bridges in Walker County. The final tornado of the outbreak was reported just before midnight in Greenville County in South Carolina. The National Weather Service offices in Birmingham, Atlanta, and Athens did not stop issuing warnings until late at night on the 27th or early in the morning on the 28th, issuing 75 tornado warnings and 182 severe weather products overall. Overall, the outbreak of March 27, 1994 was not as synoptically evident as some of the past outbreaks that have occurred, as there was no deep surface low or trough present for forcing in the area where the storms occurred, and many of the ingredients necessary that were the cause of this outbreak were not able to be forecasted until the morning of the event.
Рим Кантон Джаспер, Грузия
Екінші күшті торнадо Флойд округінің ауылдық аймағында пайда болды, Грузия штаты, Рим қаласының оңтүстік-шығысына қарай 9 миль (14 км) жерде, EST уақытымен сағат 1:14-те. Жерге тиген кезде, 0,125 миль (0 км) ені бар торнадо үлкен қарағайлар мен емендерді түбінен жұлып шығарды, сондай-ақ "аралас кірпіш және ағаштан салынған" бес-алты үйге F0 деңгейінде зақым келтірді. Торнадо солтүстік-шығысқа қарай жылжып, ағаштарды сындырып, Картерсвилл қаласынан батысқа қарай 16 шақырым жерде F1 күшіне жетті. Осы кезде торнадо бастапқыда 0,06 мильге дейін тарылып, бірақ кейін Кассвилл қаласынан өтетін кезде қайтадан 0,125 мильге дейін кеңейді, F1 деңгейіндегі зақым көбінесе 10-15 үйдің шатырларына тиді. Торнадо 20 үлкен ағашты құлатып, Кассвиллдегі электр желілерін зақымдады. Содан кейін Уайт және Ридал қалалары арасынан өтетін кезде торнадоның көлемі мен күші күрт артты, ал Кантон қаласының солтүстік-батысына қарай 24 шақырым жердегі ауылдық аймақта алғашқы және жалғыз F4 деңгейіндегі зақым тіркелді. Бір шақырым ені бар торнадо "Индиан-Спрингс" ауданындағы екі қабатты кірпіш және ағаштан салынған бес үйді толығымен қиратты. Сонымен қатар, 8-10 үйге ауыр зақым келтірілді, ал 12-15 үйге жеңіл зақым тиді. Жалпы, торнадо ең көп қиратуды Индиан-Спрингс қаласында жасады және орманды жерлер арқылы солтүстік-шығысқа қарай жылжуын жалғастырғанда әлсірегенімен, оның жолы қысқа уақытқа кеңейді. Бартоу округіндегі 140-шы тас жол бойындағы трейлердегі екі адам қаза тауып, жақын жердегі биік қарағайлар сындырылды. 2 шақырым ені бар торнадо орманды аймақтарға тигенімен, ол 10 жылжымалы және 6 тұрақты үйге, сондай-ақ 4 көлік құралына елеулі зақым келтірді. Бұдан кейін торнадо F2 деңгейіне дейін әлсіреп, Пикенс округіне кіргенде ені 1 шақырымға дейін тарылды, 10-15 тауық қорасына, сондай-ақ кірпіш және ағаштан салынған 20-25 үйге ауыр зақым келтірді. Жаспер қаласының оңтүстік-шығысына қарай 10 шақырым жерде жерден көтерілген кезде тағы бір адам көз жұмды. Нәтижесінде, Бартоу округіндегі мүліктер мен бизнеске 7 миллион долларға жуық (1994 жылғы АҚШ долларымен) шығын келтірілді, ал іргелес Пикенс округінде тағы 1,5 миллион доллар шығын тіркелді. Торнадо салдарынан үш адам және 500 000-нан астам тауық қаза тауып, "мыңдаған" ағаштар құлап, ауыл шаруашылығы саласына 10 миллион доллардан астам шығын келтірілді.
The second violent tornado of the outbreak developed in a rural area of Floyd County, Georgia, about 9 mile (14 km) southeast of Rome, at 1:14 p. m. EST. Upon touching down, the .125 mile (0 km) wide tornado uprooted large pines and oaks while causing F0 damage to five or six homes of "mixed brick and wood construction." The tornado then moved northeast as it snapped trees before intensifying to F1 strength about 10 mile (16 km) west of Cartersville. During this, the tornado initially shrunk to .06 mile (0 km) wide, but then widened again to .125 mile (0 km) as it passed through Cassville, with F1 damage primarily to the roofs of 10–15 homes. The tornado blew down 20 large trees and damaged power lines in Cassville. Thereafter, the tornado increased greatly in size and intensity as it passed between White and Rydal, with the first and only F4 damage occurring in a rural area 15 mile (24 km) northwest of Canton. There, the 0.38 mile (1 km) wide tornado leveled "five two story brick and wood homes" to the ground in the Indian Springs subdivision. The tornado also severely damaged eight to 10 other homes and slightly damaged 12–15. Overall, the tornado was most destructive at Indian Springs and soon weakened as it continued northeast through wooded lands; however, its path briefly widened. It killed two people in a trailer along Georgia State Route 140 in Bartow County and snapped tall pine trees nearby. Though the 1 mile (2 km) wide tornado impacted forested areas, it still caused major damage to 10 mobile homes and six permanent homes, as well as damage to four unspecified vehicles. Henceforth, the tornado continued to weaken to F2 intensity and contracted to .75 mile (1 km) wide as it passed into Pickens County, severely damaging 10–15 chicken coops along with 20–25 homes of brick and wood construction. It killed one more person in a trailer before lifting from the ground about 6 mile (10 km) east southeast of Jasper. Ultimately, it caused almost $7 million (1994 USD) in losses to properties and businesses in Bartow County alone, with another $1.5 million in losses in adjourning Pickens County. The tornado killed three people and over 500,000 chickens along its track and leveled "thousands" of trees, with over $10 million in losses to agricultural interests.
Үңгір көктемі / Линдейл, Джорджия
27 наурызда Грузияны соққылаған алтыншы және соңғы F3+ торнадосы Седартаун қаласының солтүстік-батысына 8 миль (13 км) жерде, EST уақыты бойынша сағат 19:00-де пайда болды. Алғашқыда негізінен ауылдық жерлерге әсер еткенімен, ол төрт ағаш үйге ауыр зақым келтірді және көптеген ағаштарды құлатты, нәтижесінде F1 деңгейіндегі зақымдар тіркелді. Куәгерлердің айтуынша, торнадо қиыр жартасты жерлерден өткен кезде қызғылт түсті болған. SR 100 тас жолына жақын жерде торнадо бірнеше үйдің шатырына елеулі зақым келтіріп, екі тауық шаруашылығын қиратты. 1 км-ге дейін кеңейген торнадо, тұрғындардың бақылауынша, негізгі құйымның айналасында екі-үш құйым айналып тұрды. Флойд округінің оңтүстігінде, Кэйв-Спрингтен шығысқа қарай 3 км жерде, көп құйымды торнадо ағаштарды жартылай сындырып, үш-төрт нашар салынған ағаш үймен қатар бес жылжымалы үйді де қиратты. Кейін торнадо F2 қарқындылығына жетіп, ағаш үйлерге ауыр зақым келтірді, бірақ ені тез 0,25 мильге дейін тарылып, F1 торнадосына дейін әлсіреді. Алайда, Линдалдан оңтүстік-батысқа қарай 4 км жақындағанда, ол қайтадан кеңейіп, Левуд Эстейтс ауданынан өткен кезде F3 торнадосына дейін күшейді. Онда, нашар салынған, кірпіш пен ағаштан тұрғызылған 15 үй және салынып жатқан бірнеше үй толығымен қирады. Торнадо салдарынан 30 адам жарақат алды, оның ішінде бірі үйінің қарсы жағындағы көшеге лақтырылды. Тұрғындар торнадоның пайда болуы мен өтуі кезінде үздіксіз молния шағылғанын және олардың итттерінің үрлегенін хабарлады. Кейбір тұрғындар негізгі торнадодан оңтүстікке қарай кішкентай торнадо болғанын да мәлімдеді. Левуд Эстейтске ең жоғары қарқынмен соққаннан кейін, торнадо қайтадан F2 деңгейіне дейін әлсіреп, Рим қаласынан оңтүстікке қарай 10 км жерде өтіп бара жатып ені 0 км-ге дейін тарылды. Онда, нашар салынған үш ағаш үйге ауыр зақым келтіріліп, төрт жылжымалы үй қирады және ірі ағаштар жұлынып түсті. Бұдан әрі, оның ені 0,125 км-ге дейін азайды, бірақ кірпіш пен ағаштан салынған 15-20 үйге елеулі зақым келтірді. Рим қаласының оңтүстік-шығысына қарай 12 км жерде өткен торнадо орманды егістік жерлерде F0 торнадосына дейін әлсіреп, бірнеше үйдің шатырына ауыр зақым келтіріп, содан кейін тарады. Ұлттық метеорологиялық қызмет мәліметінше, торнадо 55-60 үйді қиратқан, ал 140-150 үйге кем дегенде біршама зақым келтірген, жалғызының құны 6,75 миллион долларды құрады.
The sixth and final F3+ tornado to hit Georgia on March 27 touched down 8 mile (13 km) northwest of Cedartown at about 7:00 p. m. EST. Though mainly impacting rural areas at first, it badly damaged four wood homes and blew down many trees with resultant F1 damage. The tornado appeared reddish to eyewitnesses as it passed through rugged terrain. As it crossed near SR 100, the tornado produced major roof damage to a few homes and destroyed a pair of chicken coops. Widening to 0.5 mile (1 km) wide, the tornado acquired a multiple vortex structure as residents observed two or three funnels rotating around the main vortex. In southern Floyd County, about 2 mile (3 km) east of Cave Spring, the multiple vortex tornado snapped trees in half and badly damaged five double wide mobile homes along with three or four frail wood homes. Afterward, the tornado strengthened to F2 intensity, causing more severe damage to wood homes, but soon contracted in size to .25 mile (0 km) wide and weakened into an F1 tornado. However, as it neared to within 2.5 mile (4 km) southwest of Lindale, it widened yet again and rapidly strengthened into an F3 tornado as it passed through Leawood Estates. There, it reportedly leveled "fifteen mixed single and two story mixed brick and wood homes of poor construction," along with some homes that were being built. The tornado caused 30 injuries, including one of a man who was thrown into the street across from his home. Residents reported continuous lightning preceding and during the passage of the tornado and were alerted by their dogs barking. Some residents also reported a smaller tornado south of the primary one. After hitting Leawood Estates at maximum intensity, the tornado weakened back into an F2 tornado and shrunk to .25 mile (0 km) wide as it passed 6 mile (10 km) south of Rome. There, it badly damaged three poorly built wood homes, destroyed four mobile homes, and uprooted large trees. Farther along, it decreased in size to just .125 mile (0 km) wide but caused significant damage to 15–20 homes of brick and wood construction. As it passed 7.2 mile (12 km) southeast of Rome, the tornado degenerated into an F0 tornado over wooded farmland while causing major roof damage to a few homes before dissipating. According to the National Weather Service, the tornado destroyed 55–60 homes and did at least some damage to 140–150 others, with total losses reaching $6,750,000.
Ұлттық қауіпсіздікке әсері
Гошендегі Біріккен Методист шіркеуіндегі қайғылы оқиғалар АҚШ-тағы NOAA Weather Radio желісінің жетіспеушіліктерін және көптеген қоғамдық орындарда осы радионы пайдаланбау мәселесін анық көрсетті. 1970 жылдардағы бюджет кесімдері Ұлттық ауа райы қызметін жаңа хабар тарату станцияларын салуды тоқтатуға мәжбүр етті. Елдегі көптеген қалалық және қала маңындағы аймақтар жеткілікті жамылғандықпен қамтамасыз етілді, бірақ көптеген ауылдық жерлерде мүлдем жамылғандық болмады. Гошен оқиғасынан кейін, сол кездегі вице-президент Аль Гор NOAA Weather Radio жүйесін, әсіресе ауылдық аймақтарда қаржыландыру мен кеңейтуді талап етті. Бұл, жеке және мемлекеттік серіктестіктерді кеңейту арқылы іске асырылды, негізінен Ұлттық ауа райы қызметі телеарналар, коммуналдық қызметтер және мемлекеттік органдар сияқты ұйымдардан мұнаралардың жерін жалға алды немесе пайдаланды. Гор сонымен қатар мектептер, ауруханалар, шіркеулер және зейнеткерлер үйлері сияқты мекемелерде ауа райы радиоларын болуын қадағалады.
The deaths at Goshen United Methodist Church brought to light the deficiencies in the NOAA Weather Radio network across the United States and the lack of NOAA Weather Radio use in many public spaces. Budget cuts in the 1970s had forced the National Weather Service to cut back on the expansion of new broadcast stations. Most urban and suburban areas in the country had sufficient coverage, but many rural areas had no coverage at all. After a visit to the Goshen site, then Vice President Al Gore pushed for further funding and expansion of the NOAA Weather Radio system, especially in rural areas. This was accomplished through an expansion of private public partnerships, primarily by the National Weather Service leasing or using donated tower space from entities such as TV stations, public utilities, and state government agencies. Gore, also, pushed for facilities such as schools, hospitals, churches, and nursing homes to have weather radios on hand.