Кіріспе

Вьетнамдағы қала Хай Дыонг. Феодалдық дәуірде Хай Дыонг Ханойдың шығысынан теңізге дейінгі кең аумақты көрсетеді. Бұл аймақ қазіргі Хай Дыонг, Хайфонг, Хунг Йеннің көп бөлігі және Кванг Ниңтің оңтүстік-батыс бөлігімен сәйкес келеді. Хай Дыонг қаласы осы тарихи аймақтың ортасында орналасқан және астананы қорғаған бекіністің орны болған. Осы тарихи орналасуының арқасында Thành Đông (шығыс бекінісі) Хай Дыонгтың кең таралған лақап аты. "Hải Dương" (海陽) атауы қытай-вьетнам тілінен келген және ағылшын тілінде "мұхит күні" деген мағынаны білдіреді.

География

Хай Дюнг қаласының солтүстік-шығысында Нам Сах және Тан Ха аудандары, батысында Чам Гианг ауданы, оңтүстігінде Гиа Лок және Тứ Кы аудандары, сондай-ақ Сат өзенінің тармағы орналасқан. Қай өзенінің тармағы (вьетнам тілінде "ана өзен" деп аударылады) қаланы екіге бөледі: бір жағында қалалық аймақ, екінші жағында ауылдық және өнеркәсіптік шеткі аймақтар. Қала Солтүстік экономикалық аймақтың және Ханой-Хайфонг-Куангнинь даму аймағының орталығында жатыр. Хай Дюнг Ханойдан, Хайфонгтан және Халонг шығанағынан орналасқан. Облыс арқылы темір жол, №5 ұлттық тас жолы (Ханой – Хай Дюнг – Хайфонг) және №18 ұлттық тас жолы (Бакнинь – Хай Дюнг – Куангнинь) өтеді. Хай Дюнг провинциясы Солтүстік Вьетнамның Қызыл өзен дельтасында орналасқан. Ол шығысында Хайфонг және Куангнинь провинцияларымен, батысында Хунг Йен, солтүстігінде Бакнинь және Бакзянг, оңтүстігінде Тайбинь провинцияларымен шектеседі. Жалпы ауданы 16 170 шаршы километр болатын Хай Дюнг провинциясында бір ірі қала (Хай Дюнг) және он бір аудан (Биньзянг, Чамзянг, Чилин, Гиалок, Кимтхань, Kinh Мон, Намсах, Ниньзянг, Танха, Танмиен және Тứ Кы) бар. Қазіргі кезде тас жолдар Хайфонг, Хай Дюнг және Ханой арасында саяхаттауды жеңілдетеді. 2017 жылдың қазанына қарай Хай Дюнгтен Ханойға саяхаттауға 45 минуттан бір сағатқа дейін уақыт кетеді.

Әкімшілік бөлімшелер

Хай Дюнг қаласы 1804 жылы салынған, алғаш рет "Thành Đông" (шығыс цитаделі үшін қытай-вьетнам тіліндегі атау) деп аталды, бұл Вьетнам астанасы Ханойдың шығысындағы цитадельге сілтеме жасайды. Француз отарлау кезеңінде Хай Дюнг қалашық болған. 1968 жылға дейін Хай Дюнг провинциясының қалашығы болды. 1968 мен 1996 жылдар аралығында Хай Дюнг және Хунг Йен провинциялары бірігіп Хай Хунг провинциясын құрғаннан кейін Хай Дюнг осы провинцияның астанасы болды. 1996 жылғы 6 қарашада Хай Дюнг және Хунг Йен провинциялары бөлінгеннен кейін Хай Дюнг Хай Дюнг провинциясының астанасы болды. 1997 жылғы 6 тамызда Хай Дюнг қала ретінде құрылды. 2019 жылдан бері Хай Дюнг қаласына 20 аудан (қалалық) және 7 ауылдық округ (ауылдық) кіреді.

Су жолдары

Хай Дунг қаласының өте қолайлы су көлігі жүйесі бар. Хай Дунг қаласынан Тай Бинь өзен жүйесі арқылы қайықтар Хай Фонг портына немесе солтүстік таулы-орманды аймақтарға дейін жүре алады. Конг Кау порты – ішкі су жолы порты, оның негізгі қызметі басқа провинциялар мен қалалардан шикізат сияқты тауарларды тиеу және түсіру болып табылады. Порттың жылдық сыйымдылығы 300 000 тоннаға жетеді және отандық және шетелдік туристердің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін кеме тоқтау алаңдары мен қоймалар жүйесімен жабдықталған. Су арқылы тауар тасымалдау өте ыңғайлы.

Теміржол

Ханой-Хайфон темір жолы Хай Дуонг қаласы арқылы шамамен 13 км-ге созылады, Вьет Хоа бөлімінен басталып, Ай Куок бөлімінде аяқталады. Хай Дуонг стансасы – бүкіл провинцияның теміржол түйіні, ал Тянь Тхун провинцияның солтүстік-шығыс аймағының көліктік стансасы болып табылады.