Кіріспе

Теңіз жағасында – 1915 жылы Чарли Чаплин Лос-Анджелесте студия табуды күтіп тұрғанда түсірген американдық үнсіз комедиялық фильм. Ол бұл жерде бес фильм түсіргеннен кейін «Найлс Эссанай» студиясынан кеткен еді. «Теңіз жағасында» фильмінің барлық түсірілімі 1915 жылдың сәуір айында Санта-Моникада, Оушен Парк пирсі мен Кристал пирсі жанындағы жағажайда өтті. Оқиға Чарлидің Кішкентай саяхатшы кейіпіндегі басты рөлі және жағажайдағы әйелдердің назарын аударуға тырысып, қиындыққа қалай тап болатынын көрсетеді. Эдна Пурвианс оған қызығушылық танытқан әйелдердің бірін сомдайды. Бұл фильмде ер адамның банан қабығына сығақтап түсуінің классикалық әзілі алғаш рет қолданылған деп есептеледі.

Қысқаша мазмұны

Фильмнің басында әйелі мас жігітке тұрған жерінде қалуға бұйырады. Чарли фильмге 30 секунд ішінде кіреді, ол Кристалл Пирсте теңіз жағалауында серуендеп жүргенде банан жеп жатыр. Ол бананның қабығын лақтырып тастап, тез-тез соған сүрініп түседі. Көп ұзамай Чарли жоғарыда аталған маскүнеммен кездеседі. Желдің қатты соғуы олардың шапқыштарын алып тастайды және шапқыштың кімге тиесілі екендігі туралы түсініксіздікке әкеледі. Чаплин мас адамның ақ шапкесін өзінің шапкесімен араластырады, олар осы мәселеге байланысты ұрысып, ұрысып кетеді. Олар жағаға жүгіріп барып, бір-бірімен соқтығысады, ал маскүнем Чарлидің мойнынан ұстап, жекпе-жекте жеңіске жеткендей көрінеді. Алайда Чарли маскүнемді аяқ астынан ұрып, қайтадан шабуыл жасайды. Чарли қарсыласының шапкесін жыртып, тағы бір шайқас басталады. Чарли құтқарушы белбеуін ұстап, жақын маңдағы бағанаға асығып қашып кетеді, онда ол маскүнемді сынап көреді. Ол мас болғандықтан, аяғына түсе алмай қалады. Шағын жекпе-жектен кейін Чарли оны нокаутқа ұрады. Ол кісінің досы екеніне сеніп, шашын алаңдатып, өтіп бара жатқандарға күлімсіреп, оны ұрып-соғып отырады. Сол сәтте Эдна Пурвианс ойнаған дэндидің әйелі Чарли мен маскүнемді басып өтеді. Ол Чарлидің оған не істегенін көрді. Чарли ойнап жүріп, көп ұзамай Эднаның күйеуін ұмытып, оған бірнеше рет отырады. Алайда, нокаутта қалған адам Чарлидің салмағын көтеріп тұра алмады, ақырында, жол берді, Чарли құлап түсіп, Эднаның және алты футдық дендидің бірнеше күлімсіреуін көтерді. Мас адам қалпына келеді, Чарлидің өзіне не істегенін түсінгенде, ашуы түседі. Бір полиция қызметкері келіп қалғанда, жанжал өршудің қарсаңында тұр. Алайда, оның қасында болғанына қарамастан, ұрыс күшейеді, ал маскүнемнің дұрыс мақсаттамаған соққысы полиция қызметкерінің бетін соққыға ұшыратып, оны ұрып тастайды. Көп ұзамай олар ұрыстан шаршап, дос болуға шешім қабылдайды. Олар мұздатылған тоңазытқышты бірге жеуге келіседі. Алайда, олардың қайсысы төлейді деген дау туындайды. Олардың шайқасы қайта басталады. Олар бір-бірінің бетін балмұздақпен шашып, көп ұзамай қайтадан жанжалға айналады. Дэнди күліп, жанжалдың егжей-тегжейін көру үшін жақындап келеді. Алайда, ол көп ұзамай бұл қате әрекет екенін түсінеді, өйткені мас адам бастапқыда өзінің балмұздағын (әрине, оның қалған бөлігі!) Шарлиге қарсы, нашар нысанаға алады, және осылайша, оның конусын алты футты дендиге лақтырады. Екінші шайқас басталады, бірақ Чарли қашып кетіп, дэндидің әйелімен флиртке түседі. Бірақ ол қайтып келгенде, дэнди Чарлиді таниды, ал оның қаны қайнап, орындыққа отырады. Чарли мас қарсыласына қарай асығып кетеді, ол жерде ол полициямен күресіп жатты. Алайда, маскүнем оны танып, артынан жүгіреді. Чарли жағажайдағы орындықта отырады, онда бірінші сахнадағы маскүнемнің әйелі күтіп тұр. Көп ұзамай оны жаулары қоршап алады: шайқасты жалғастыруды қалаған маскүнем, ашулы дэнди және дэндидің әйелі. Чарли тез ойланып, орындықты артқа қарай бұрып, бәрін құлатып, өзі шапшаң қашып кетеді.

Орналасқан жері

Фильм Чаплиннің Essanay фильмдерінің алғашқысы болып, Оңтүстік Калифорнияда түсірілді. Чаплиннің тікелей талабымен, оның қалған барлық Essanay фильмдері жалға алынған Majestic Studios студиясында жасалды. Чаплин Калифорния штатының Найлс қаласындағы Essanay студиясының жағдайларын қанағаттандырмайтын деп тапқан.

Қарап шығу

Британдық "Биоскоп" журналының бір рецензенты: "Тағы да Чарльздың есімдік әзілдері, оларға қарсы тұру мүмкін емес, ал фон ретінде – кең Тынық мұхиты. Чаплиннің юморын сипаттауға немесе ұсынуға мұңкіндік жоқ."