Кіріспе

1858-1877 жылдар аралығында қолданылған футбол кодексі. Шеффилд ережелері – 1858 жылдан 1877 жылға дейін Англияның Шеффилд қаласында жасалған және қолданылған футбол кодексі. Ережелерді бастапқыда Шеффилд футбол клубы жасап, қайта қараған, ал 1867 жылы құрылған Шеффилд футбол ассоциациясы заңдарды қабылдауға жауапкершілікті алды. Бұл ережелер қала шекарасынан тыс, Англияның солтүстігі мен орталығындағы басқа клубтар мен қауымдастықтарға таралып, 1860 және 1870 жылдары футболдың ең танымал түрлерінің біріне айналды. 1863 жылы Лондонда құрылған Футбол қауымдастығы (ФА) өз футбол заңдарын жариялады. 1863 жылдан 1877 жылға дейін ФА және Шеффилд заңдары қатар өмір сүрді, әрбір кодекс кейде екіншісіне әсер етті. Шеффилд және Лондон командалары арасында екі жиынталғы бойынша ойындар өткізілді. Бірнеше даудан кейін, 1877 жылы екі кодекс біріктірілді, осы кезде Шеффилд ФА ФА заңдарын қабылдауға дауыс берді, себебі ФА әділ ойын қағидасын жойды. Шеффилд ережелері қазіргі футболдың дамуына зор ықпал етті. Олар бұрыштар мен тәртіп бұзулар үшін еркін соққылар туралы ұғымдарды енгізді. Бұл ережелер бойынша өткен ойындар баспен ойнаудың дамуына, сондай-ақ қақпашы және шабуылшы позицияларының пайда болуына септігін тигізді. 1867 жылы әлемдегі алғашқы ресми футбол турнирі Шеффилд ережелері бойынша өткізілді.

Өмірбаян

Шеффилдтегі ең алғашқы тіркелген футбол матчы 1794 жылы Шеффилд пен Нортон (сол кезде Дербишир ауылы болған) арасында Бентс Гринде өткен халық футболы ойыны кезінде болды. Ойын үш күнге созылды, бұл сол кездегі матчтар үшін қалыпты жағдай еді. Ойын барысында кейбір жарақаттар болғанымен, ешкім қаза таппағаны айтылды. Кларкхаус жолындағы фехтование клубы 1852 жылдан бері футбол ойнап келген. Қалада көптеген спорт клубтары болды және крикеттің танымалдылығы Шеффилд крикет клубының төрағасын Брамлл-Лейн құрылысын ұсынуға итерді. 1850 жылдарға қарай Англиядағы мектептер мен клубтарда футболдың бірнеше түрі ойналды. Олардың ережелері көбінесе мектептен тыс жерлерде қолжетімсіз болды. Сол жерде футбол көбінесе ұйымдастырылмаған және заңсыз, «халық футболы» деп аталатын ойын түріне жатты. Шағын, тең командалар арасында матчтар өткенімен, 1860 жылдарға дейін бұл спорт аз дамыған болып қала берді. 1855 жылғы қыс айларында Шеффилд крикет клубының ойыншылары жаңа маусым басталар кезде дене күштерін сақтау үшін бейресми футбол матчтарын ұйымдастырды. Шеффилд Ф.К.-ның алғашқы отырысы 1857 жылдың 24 қазанында Хайфилд маңындағы Паркфилд үйінде өтті. Бастапқы кеңсе Шығыс Бэнк жолындағы жылыжайға айналды. Жақын жердегі алаң олардың алғашқы ойын алаңы ретінде пайдаланылды.

Шеффилд футбол клубының заңдары (1858)

Шеффилд футбол клубының алғашқы заңдары 1858 жылдың 28 қазанында Адельфи қонақ үйінде өткен жалпы жиналыста бекітілді. Клубтың хаттама кітабы әлі де қолжетімді және заңдар әзірленген кезде жасалған өзгерістерді тіркеп сақтайды. Ережелердің ерекшеліктері: Допты қолмен ұстауға тыйым салынды, бірақ қолмен "итеру" немесе "соғу", сондай-ақ әділ ұстау (доп еденге тимей, қарсыласынан ұстап алу) рұқсат етілді. Қарсыластарды "жарып алу" (тепкілеу), аяғын жықтыру және ұстауға тыйым салынды, бірақ итеруге және шабуылдауға рұқсат болды. Әділ ұстау үшін еркін соққы берілді, бірақ мұндай соққыдан гол соғуға болмады. Гол тек тебу арқылы соғылуы мүмкін (1858 жылғы заңдар голдың өлшемдері мен түрін толығырақ көрсетпейді). Доп ойыннан шығып кеткен кезде, оны бірінші ұстаған командаға беруге рұқсат берілді. Допты сыртқы шепке тік бұрышпен лақтыру керек еді. Егер доп гол сызығынан шығып кетсе, 25 метрден "кик-аут" жасалатын. Офсайд ережесі болған жоқ. Сол дәуірдегі көптеген ережелер сияқты, Шеффилд ережелері де әр командадағы ойыншылардың санын белгілемеді. 1858 жылғы Шеффилд ережелерінің пайда болуына қатысты академиялық пікірталас бар. Адриан Харви жеке мектептердің ықпалын жоққа шығарып, ережелердің "жалпы қоғамда кең таралған идеялардан" туындағанын айтады. Оған жауап ретінде танымал футбол тарихшысы Тони Коллинз Шеффилд ережелері мен ескі Регби мектебінің ережелері арасындағы сөздердің айтарлықтай ұқсас екенін көрсетті. Жергілікті факторлар да әсер еткен болуы мүмкін: Шеффилд ФК-ның көптеген алғашқы мүшелері жергілікті Колледж мектебінен шыққан, олар допты ұстаудың орнына тебу стилін жақсы көретін. Тебу стиліндегі ойын Пенистон және Тёрлстоун ауылдарында да кең таралған. Клуб ережелерінде сондай-ақ алаңдағы дауларды қатысқан комитет мүшелері шешетіні айтылған – бұл қазіргі төрешінің қызметіне жасалған алғашқы сілтеме. Клубтың келесі жылдық жалпы жиналысында 1859 жылдың қазан айында заңдарды қайта қарау және жариялауға дайындау үшін комитет құрылды. Заңдар сол жылдың соңында, шағын түзетулермен жарияланды.

1860 жылғы түзету

1860 жылғы 31 қаңтарда өткен мәжілісте 8-заңды күштен шығарып, оның орнына "Допты ұстауға (еркін соққыдан басқа) немесе оны соққымен немесе итеру арқылы жылжытуға қатаң тыйым салынады" деп шешім қабылданды. Бұл заңдармен рұқсат етілген жалғыз допты өңдеу түрі ретінде әділ ұстауды қалдырды.

Шеффилд футбол клубының заңдары (1862)

1862 жылдың 31 қаңтарында «Шеффилд ФК» жаңа ережелерді қарастырған жиын өткізді. Ережелер бір аптадан кейін бекітіліп, сол жылы «Шеффилд ФК»-нің екінші ресми қағидалары ретінде жарияланды. 1862 жылғы ережелерге енгізілген маңызды өзгерістер:

Ойынның бірінші жартысында еш гол соғылмаса, ғана жартылай уақытта аластар ауыстырылатын болды. Қақпаның өлшемдері белгіленді, екі «қақпа тірегі» 12 фут (4 ярд) қашықтықта орналастырылып, жоғары тірегі жерден 9 фут биіктікте болды. «Руж» тең түскен жағдайда жеңімпазды анықтау үшін енгізілді.

Қызыл түсті

1862 жылғы Шеффилд ФК кездесуінің қазіргі заманғы газет хабарламасында "ең маңызды өзгеріс – "ружие" қабылдау, бұл матчтардың "тең нәтижемен" аяқталуына жол бермейтін әсер етеді" деп жазылған. Шеффилд ФК 1860 жылдың 17 желтоқсанында 58-ші полкпен өткізген матчта бір гол мен 10 ружға қарсы бір гол мен 5 ружға жеңіске жеткен. Алайда, 1860 және 1861 жылдардағы Шеффилд ФК ойындарының есептерінде руж туралы ештеңе айтылмаған. Жоғарыда айтылғандай, 1861 жылдың қазан айында өткен клубтың жылдық жиналысында Шеффилд ФК өз ережелеріне ружді қосу туралы ұсынысты нақты қабылдамады. Маңызды айырмашылықтар да болды. Шеффилд әрбір қақпа тірегінен бірдей қашықтықтағы гол сызығында "ружие туларын" пайдаланды (жоғарыда айтылғандай, бұл тулар 1861 жылы ойын алаңына қосылған). Ружді голға кіргізбей, екі руж туы арасында допты соққымен жіберіп, жерге тигізу арқылы алуға болады (Этон руж туларын пайдаланбады, ружді голдан кез келген қашықтықта алуға рұқсат берді). Шеффилд сонымен қатар Итонның гол сызығының артына допты тепкен шабуылдаушы ойыншыны "жұмқылау" (төбелесу / басу) талабын алып тастады. Шеффилдтің 1862 жылғы ережелерінде, Этондағыдай, ружден кейін бірден қақпа алдында белгілі бір орын қойылды ("қорғаушы команданың бірі қақпа тіректерінің алдында екі метр қашықтықта тұруы керек"). Итон ойынында бұл жағдай регбидегі бағытталған шайқасқа ұқсас болған. Жаңа ережелер дерлік бірден қабылданды, Шеффилд 22 ақпанда Нортонды "бір голмен және бір ружбен ештеңеге" ұтып алды. Руждің қалай есептелгені туралы егжей-тегжейлі сипаттама 1867 жылдың наурызындағы Youdan кубогы финалынан алынған қазіргі заманғы хабарламада кездеседі: Жарты сағат ойнағаннан кейін Эллиот допты қақпаға емес, одан сәл жоғары тепті, ал Эш керемет стильмен допты жерге тигізіп, қарсыластарының екеуінен өтіп алды, осылайша ружді қамтамасыз етті.

1867 жылғы қазандағы түзету

1867 жылдың қазан айында заңға түзету енгізілді, соған сәйкес "кірістіру" (kick out) тек доп тікелей қақпа жоғары сызығынан асырылғаннан кейін ғана жасалатын болды. Басқа жағдайларда, егер доп қақпа сызығынан шығып кетсе, ойын сол доп қақпа сызығынан өткен жерден, қарсы қақпаға қарай он метрлік қашықтықтағы нүктеден допты ішке тастау арқылы қайта басталатын болды, бұл допты сыртқа шығарған командаға қарсы жүзеге асырылатын еді.

Шеффилд футбол ассоциациясының заңдары (1871)

1871 жылғы қаңтарда өткен "кешіктірілген жалпы жиналыста" Ассоциация допты ұстауға немесе қолмен ұстауға тыйым салу туралы дауыс берді (өздерінің қақпасынан үш ярдық қашықтықтағы қорғаушыларды қоспағанда). Бұл өзгеріс бастапқыда уақытша, яғни маусым соңына дейін, "болашақта одан толығымен бас тарту мақсатында" жасалды. Бұл мәселе бойынша өткен "қызғылықты пікірталас" барысында, әділ ойынды қолдайтындар "үнемі өзгерістер жасауға" және "ұстау амалы бұрын тоқтатылғанына [1867-1868 жылдар аралығында]" қарсылық білдірді. Дербишир тобы "егер олар ұстауды тоқтатуды шешсе, Шеффилд Ассоциациясына қосылуға ниеттенді" деді. Крестбардың биіктігі тоғыз футтан сегіз футқа дейін төмендетілді, осылайша Шеффилд қақпасының өлшемдері Футбол қауымдастығының (FA) қақпасының өлшемдерімен бірдей болды. FA-ның жартылай уақытта жақтарды ауыстыру ережесі қабылданды: жақтар әрқашан жартылай уақытта ауыстырылды; енді әр голдан кейін ауыстырылмады. Қақпашыға (FA ережелеріндегідей, арнайы тағайындалған емес, бірақ қақпаға ең жақын қорғаушы) допты ұстауға рұқсат берілді. Төрешілерге флагтар берілді. Шеффилд Ассоциациясы мен FA арасында аударып тастау/тепкілеу және офсайд мәселелері бойынша даулар қалды. FA 1872, 1873 және 1874 жылдарғы өзінің жиналыстарында Шеффилдтің жеңіл офсайд ережесін бірнеше рет қабылдамады. Сонымен қатар, FA сол айда Шеффилд Ассоциациясының аударып тастаудың орнына тепкілеуді енгізу туралы ұсынысын да қабылдамады. Шеффилд Ассоциациясының отырысында Шеффилдке FA-ның қатаң офсайд ережесін қабылдау туралы ұсыныс қабылданбады, заманауи баяндамада "[Лондондықтардың (яғни FA) аударып тастау ережесіне қатысты) келісімге келуге бейімділік танытса, офсайд ережесі қабылданғаны сөзсіз" делінген.

Кейінгі дамуы

1877 жылы FA заңдарын қабылдағанына қарамастан, Шеффилд қауымдастығы ережелерге ұсынылған өзгерістерді тәуелсіз түрде қарастыра берді. 1879 жылдың ақпан айындағы кездесуде Норфолк клубы атынан Т. Банкс мырза 8-заңға қосымша ұсынды: "Егер қорғаушы команданың қақпашыдан басқа кез келген ойыншысы, доп қақпаға бара жатқанда, үш метрлік шеңберде қолмен тоқтатса, онда қарсыластарға гол есептеледі." "Ұзақ және дауысты талқыдан" кейін бұл өзгеріс қабылданбады. Шеффилд футбол қауымдастығының маңыздылығы оның қазынашысы Уильям Пирс Дикстің 1882 жылғы желтоқсанда өткен Халықаралық футбол конференциясында Англияның екі өкілі ретінде таңдалуында көрінді. Бұл кездесудің нәтижесінде Ұлыбритания мен Ирландиядағы футбол қауымдастығы үшін бірыңғай ережелер жинағы құрылды. Бұл 1886 жылдан бастап ойын ережелері бойынша соңғы шешімді қабылдайтын Халықаралық футбол қауымдастығы кеңесінің құрылуын болжады.

Заңдағы негізгі өзгерістердің қысқаша мазмұны

Дата Голдың мөлшері Тай-брейкерге рұқсат етілген ұстау Оффсайд ережесі Еріксіз допты пас беруге рұқсат етіледі. Оны доп шебіне тік бұрыштап беру керек. Гол соғылмаған жағдайда Жоқ Жоқ 1860 Әділ ұстау 1862 12 фут ені 9 фут биіктігі Руж (тачдаун қажет) Гол немесе руж соғылмаған жағдайда 1863 Бір қарсылас қақпа сызығында немесе оған жақын болуы керек 1865 Доптың алдындағы кез келген ойыншы оффсайдта болады 1866 Бір қарсылас қақпа сызығында немесе оған жақын болуы керек 1867 (наурыз) Руж (тачдаун қажет емес) Жоқ Қолмен допты ұстау Допты шепке тепкен командаға қарсы беріледі. Оны доп шебіне тік бұрыштап беру керек. Гол соғылмаған жағдайда 1867 (қазан) Гол соғылмаған және доп тікелей қақпаның үстінен өткен жағдайда 1868 24 фут ені 9 фут биіктігі Жоқ Әділ ұстау Әділ ұстау Қолмен допты ұстау Бұзық ойын Допты шепке тепкен командаға қарсы допты пас беруге рұқсат етіледі. Кез келген бағытта тебуге болады. Гол соғылмаған жағдайда, допқа соңғы рет шабуылдаушы команданың мүшесі тиген және доп тікелей қақпадан өтіп кетпеген. Гол соғылмаған жағдайда, допқа соңғы рет қорғаныс командасының мүшесі тиген және доп тікелей қақпадан өтіп кетпеген. 1869 Әділ ұстау Қолға алуға тырысу 3 ярдтан қақпаға дейін Қолмен допты ұстау Бұзық ойын 1871 3 ярдтан қақпаға дейін Қол денеден созылмаған 1875 24 фут ені, 8 фут биіктігі 3 ярдтан қақпаға дейін Қол денеден созылмаған Қақпаға ең жақын қорғаушы 1876 Қақпашы, қақпаны қорғау үшін, допты қолымен ұстамаса Бұзық ойын 1877 (FA ережелері) Үш қарсылас қақпа сызығына жақын болуы керек Қолмен допты ұстау Оффсайд Бұзық ойын Допты шепке тепкен командаға қарсы допты пас беруге рұқсат етіледі. Кез келген бағытта тебуге болады. Гол соғылмаған жағдайда, допқа соңғы рет шабуылдаушы команданың мүшесі тиген Жоқ Гол соғылмаған жағдайда, допқа соңғы рет қорғаныс командасының мүшесі тиген.

Алғашқы жылдар

Бастапқыда бұл код тек «Шеффилд Ф.К.» мүшелері арасында ойналды. Ойынның алғашқы кезеңдерінде, фамилиясы алфавиттің бірінші жартысындағы ойыншылар, алфавиттің екінші жартысындағы фамилиясы бар ойыншыларға қарсы команда құрады. Бірақ, ең дарынды ойыншылардың барлығының фамилиясы алфавиттің бірінші жартысында екенін олар байқады. Кәсіпкерлер мен саудагерлер мен өндірушілер арасындағы матчтар сияқты, түрлі басқа да комбинациялар қолданылып көрді. 1858 жылдың желтоқсан айында олар алғашқы сыртқы қарсыластарын – жергілікті 58-ші армия полкінің командасын қабылдады. «Шеффилд» және жаңадан құрылған «Халлам Ф.К.» арасындағы алғашқы клубтар аралық матч 1860 жылдың 26 желтоқсанында өтті. Матч «Халламның» алаңында, Сэндигейт жолында болды. «Шеффилдтіктер әдеттегі қызыл және ақ түстерін киді», – деп хабарланды, бұл клубтың түстерінің қанағаттанулы түрде қолданылып жүргенін көрсетеді. «Шеффилд Ф.К.» сандық артықшылығына қарамастан, «Халламды» 2:0 есебімен жеңді. Сол кездегі ойын әлі де қатыгез болуы мүмкін еді. 29 желтоқсанда «Шеффилд» пен «Халлам» арасындағы матч «Брамалл-Лейн шайқасы» деп аталды. Натаниел Кресвикті Шоу мен Вотерфолл ұстап тұрғанда бір инцидент болды. Кейінгі оқиғалар туралы мәліметтер әртүрлі. Бастапқы есепте Вотерфолл Кресвикті кездейсоқ ұрғандығы айтылды. Бірақ «Халлам» ойыншыларының хатында бұл Натаниел Кресвикке жауап ретінде жасалған соққы екені жазылған. Себебі қандай болмасын, нәтижесі – жалпы тәртіпсіздік болды, оған көптеген көрермендер де қатысты, содан кейін Вотерфолл жаза ретінде қақпаны күзетуге жіберілді.

Бәсекелестіктің пайда болуы

1867 жылы әлемдегі алғашқы футбол турнирі – Юдан кубогы осы ережелер бойынша өткізілді. Турнирге 12 жергілікті команда қатысып, ақпан және наурыз айларында ойналды. Турнир комитеті бұзушылықтар үшін еркін соққылар беру үшін алаңнан тыс төрешіні пайдалану туралы шешім қабылдады. Финал 5 наурызда өтті және Брамолл-Лейнде өткен екінші футбол матчы болды. Әлемдегі рекордтық 3000 көрермен жиналған бұл кездесуде Hallam F. C. командасы соңғы бес минутта екі гол соғып, екі голға бір гол есебімен кубокты жеңіп алды. Турнирге қатысқан 12 командаға Sheffield F. C. қосылып, құрылтайшы мүшелер атанды. Ассоциация Шеффилд ережесін ешқандай өзгеріссіз қабылдады. Олар келесі он жылда пайда болған бірнеше аймақтық футбол ассоциацияларының біріншісі болды. Бір жылдан кейін екінші турнир – Кромвель кубогы өткізілді. Бұл жолы тек екі жылдан кіші командалар ғана қатыса алды. Төрт команданың ішінде The Wednesday жеңімпаз атанды. Финал 90 минуттан кейін голсыз тең аяқталды, сондықтан командалар гол соғылғанға дейін ойнады. Бұл матчта алғаш рет қосымша уақыт пайда болды. Бұл 1876 жылы Шеффилд Футбол Ассоциациясының Шаралы Кубогы құрылғанға дейін Шеффилдте өткізілген соңғы турнир болды. 1871 және 1876 жылдар аралығында Шеффилд және Лондон ассоциациялары арасында барлығы 16 матч өткізілді. Шеффилд және Лондон ережелері бойынша ойнаумен қатар, Брамолл Лейнде екі жиынтықтың қоспасын пайдалана отырып, қосымша матчтар да өткізілді.

Өлім

ФА кубогы 1871 жылы құрылды, бірақ Шеффилд клубтары ФА ережелері бойынша өткізілгендіктен, бәйгеге қатысудан бас тартты. Алғашқы команда 1873–74 маусымда «Шеффилд ФК» болды. Бұл, Шеффилд ФА командасының қатысуға жасаған әрекеті ұйымдастырушылар тарапынан қабылданбағаннан кейін болды. Олар «Клапхэм Роверс» командасынан жеңілгенге дейін жартылай финалға жетті. Шеффилд ФА 1876 жылы өздерінің Шаралық кубогын құрды. Кубок SFA-ның барлық мүшелеріне ашық болды, соның ішінде жергілікті аймақтан тыс көптеген клубтар да бар еді. Бірінші финалға 8 мың адам келді, бұл сол маусымдағы ФА кубогы финалынан екі есе көп. Бұл 1883 жылғы ФА кубогына дейін өткізілген кубок матчы үшін рекордтық көрсеткіш болды. Матч «Хилли» және «Уэднесдей» арасында өтті, нәтижесінде соңғысы 2:0 есебімен жеңіске жетті. Осы кезде ФА кубогы ФА-ға ойын ішінде үстемдік орнатуға көмектесті. 1880 жылдары Шеффилд ФА-ның ықпалы төмендеді. Ішкі мәселелер SFA мен жаңа бәсекелес қауымдастық – «Хэлламшир ФА» арасындағы даулармен көріне бастады. Чарльз Клег басқаратын бұрынғы тарап та кәсіби футболдың дамуына қарсы күресте жеңіліске ұшырады. Онжылдықтың ортасында «Шеффилд» және «Халлам ФК» сияқты бірнеше жергілікті клубтар қаржылық қиындықтарға тап болды.

Жаңалықтар

Тақырып, бұрыштан орындалатын тепкілер және бұзушылықтар үшін тегін тепкілерді беру Шеффилдтегі ойындарда туындаған. Кейіннен Халықаралық футбол қауымдастығы оны қазіргі заманғы тікелей емес тегін тепкішке жетілдірді. Әуедегі ойын да Шеффилд ойынының аясында дамыды. 1866 жылы Лондонға сапар жасаған кезде көптеген әзіл-қалжыңға себеп болғанымен, басы ұлттық ойынның маңызды бөлігіне айналды. Бұл сол жылы алаңдағы ойыншылардың қолдарын пайдалануын шектеген «әділ ұстау» ережесінің жойылғандығымен байланысты. Алғашқы ойындарда алаңдағы төрешілер болған жоқ, бірақ ойыншылар арасындағы даулар комитет мүшесіне жүгітілді. 1862 жылдың соңына қарай төрешілер енгізілді. Екі төреші тағайындалды; әр клубтан біреу. 1867 жылы Youdan кубогы үшін алаңнан тыс төреші енгізілді және 1871 жылы ережелер кітабына қосылды. Төрешілер өз командаларының атынан төрешіге шағымдануға құқылы болды. Бұл идея кейін Англия футбол қауымдастығына (FA) енгізіліп, 1891 жылға дейін сақталды, содан кейін төреші алаңға шықты, ал төрешілер сызық төрешілеріне айналды. Төрешінің туын алғаш рет Чарльз Клегг 1874 жылы Шеффилд ФА отырысында ұсынды. Көрмелік матч жарықтарды сынау үшін ұйымдастырылды және оны ағайынды Уильям мен Чарльз Клегг басқарған арнайы құрама командалар ойнады. Уильям Клегг командасы 2:0 есебімен жеңіске жетті. Эксперимент бір айдан кейін Овалда қайталанды. Гол аузының ішінде жасалған бұзушылықтар үшін айып соққысы туралы идея 1879 жылы Шеффилд ФА отырысында ұсынылды.

Мұра

Шеффилд ойынының көптеген ережелері қазіргі қауымдастық ойынында қабылданып, қолданылып келеді. 1863 және 1870 жылдар аралығында FA кодексіне он екі өзгеріс енгізілді, оның сегізі Шеффилд ережелерінен алынған. Осы кезеңде Шеффилд ФА, ФА-ға елеулі әсер етіп, 1867 жылы құлдырауға жақын тұрған кезде оны қолдауға ынталандырды. Бұрыштан соққы 1872 жылы ФА-ға қабылданды, ал 1873 жылы допты тек қақпашының өз жартысында ғана ұстауға рұқсат берілді. Шеффилд пен Лондон арасындағы соңғы келіссөздерде, Лондон тарапы кез келген бағытта допты сыртқа лақтыруға келісім берді. 1860 жылдары Шеффилд пен Лондон Англиядағы ең басты футбол орталықтары болды. Алайда, Лондон әртүрлі ережелерге бөлінген болатын, ал 1862 жылға қарай Шеффилд ФК ережелері Шеффилдте басым ереже ретінде қалыптасты. Ноттингем Форест 1867 жылы Шеффилд ережесін қабылдады, ал 1876 жылы Бермингем және Дербишир ФА Шеффилдке қосылып, оның ережесін қабылдады. Деректерге сүйенсек, бұл ережелер бірнеше жылдан кейін құрылған Австралия футболына да әсер еткен. Екі ережеде де офсайд ережесі болмауы – ерекшелік. Сонымен қатар, бастапқы соққы, допты сыртқа лақтыру, допты иелену және әділ ойын сияқты ережелерде де ұқсастықтар бар, ал "голдан тыс" (behind) рюжға (rouge) ұқсас белгілі бір ерекшеліктерді көрсетеді. Генри Кресвик (мүмкін Натаниел Кресвикпен туыс) Шеффилдте дүниеге келген, бірақ 1840 жылы ағасымен бірге Австралияға эмиграциялаған (Кресвик қаласы олардың құрметіне аталған). 1854 жылы Мельбурнға көшіп, жергілікті крикетке қатысты. Ол 1857–1858 маусымында Виктория үшін бірінші сыныпты крикеттен ойнады, оның ішінде Мельбурн Футбол клубының негіз салушыларының үшi, соның ішінде алғашқы ережелерді жасаған Том Уиллс та болды. Өз ережелерін жоғалтқанына қарамастан, Шеффилд кәсіби футболдың пайда болуына дейін футбол әлемінің маңызды бөлігі болып қала берді. Шеффилдте туған Чарльз Клег 1890 жылы Футбол қауымдастығының төрағасы болды және 1937 жылы қайтыс болғанға дейін осы қызметін атқарды. Осылайша ол ФА төрағасы болып ең ұзақ қызмет еткен адам атанды және "Футболдың Наполеоны" деген лақап атын алды.

Құралымдар, орналасу және өту

Алғашқы ойындарда әртүрлі ойыншылар санымен ойналатын. Командалардың әр жағындағы ойыншылар саны тең болмауы да мүмкін еді, себебі кейбіреулер келмеді немесе бір жақ қарсыласына мүмкіндік берді. Шеффилд пен Хэллам арасындағы алғашқы матчта 16 ойыншы 20 ойыншыға қарсы ойнады. Көбінесе ойындарда қазіргі заманғы ойындарға қарағанда көп ойыншылар қатысты. 1863 жылдың қазан айында Шеффилд енді тек 11 ойыншыдан құралған командалармен ғана ойнайтынын жариялады. Бірақ олар кейде бұрынғысынша ойнай берді. 1867 жылға қарай Шеффилдтегі матчтардың көп бөлігі 11-ден 14-ке дейінгі командалармен өтті. Кодекс аясында дамыған алғашқы позициялардың бірі "өткізуге бағытталған" ойыншы деп аталды. Бұл позиция Шеффилд ойынына тән еді және офсайд ережесінің болмауынан пайда болды. Осы позицияда ойнаған ойыншының міндеті – қарсыластың қақпасына жақын тұрып, допты алға қарай беруді күту болды, бұл тактика бүгінде "доп іздеу" немесе "қақпа алдында тұру" деп аталады. 1865 жылдың қарашасындағы матч туралы есепте: «Шеффилдтіктердің бір-бірін қолдаған, шынымен ғылыми ойынын жазуға мәжбүрміз» делінген. 1868 жылы Шеффилд ойыншыларының бірлескен ойыны туралы да айтылған: «К. Смит, Дентон және Дж. Ноулздің тамаша, жылдам ойыны Шеффилд үшін гол соқты, соңғы соққыны Дж. Ноулз берді». 1872 жылдың қаңтарынан бастап беріліс туралы заманауи дәлелдер бар. 1872 жылдың қаңтарында Дербиге қарсы өткен матчта: «У. Ортон, мұқият ойын үлгісімен, допты қақпаға жақын жерге жеткізіп, одан Дж. Маршқа қайтарды, ол допты керемет тік соққымен қақпаға енгізді» делінген. Бұл ойынның «қақпаға жақын жерде» өтуі қысқа пасқа және Маршқа қайтарылған доп екінші пас болғанын көрсетеді. Есепте басқа да қызықты тактикалар туралы айтылған: «Бұл гол Т. Батлердің «бұралап ойнау» және алдау тактикасымен толықтырылды, бұл көрермендердің күлкісін оятып, ризашылық тудырды». Бұл матч (Ноттс Каунтиға қарсы) «жақсы дриблинг және тепкілеудің» заманауи дәлелін де көрсетті, әсіресе У. Э. Клеггтің. Дегенмен, жердің жағдайы «нағыз ғылыми көрсетілімге» кедерілді, яғни олардың ойыны басқа уақытта тіпті «ғылыми» болған. 1872 жылдың наурызындағы ойындары «жылдамдық, қайрат және еңбекқорлық» деп сипатталды. Кроссталь пайда болғанға дейін командалар қақпашысыз ойнай алатын. Қақпашы туралы алғашқы мәлімет 1862 жылы «Брамл-Лейн шайқасы» туралы есепте кездеседі. Алайда, бұл позиция ойыншыны алаңнан шығарудың баламасы ретінде де пайдаланылды. Қақпашы ресми позиция болғанымен, кейде ережелерде оны өз қақпасына ең жақын ойыншы деп атады (оған допты ұстауға мүмкіндік берді). FA ережелерінен айырмашылығы, Шеффилд ережелері допты ұстауды бір ғана ойыншымен шектемеді. Дегенмен, 1870 жылдары командалар көбінесе бір ойыншыны осы позицияда пайдаланды. 1871 жылдың желтоқсанында Шеффилд ФА мен FA арасында өткен матч бірнеше жаңа позициялардың дамуына дәлел болды. Джон Шоу бастапқыда Шеффилд клубының мүшесі болды. Бірақ тағы бір мүше, Томас Викерс, олардың негізгі қарсыласы Хэллам ФК-ні де құрды. Ол сондай-ақ Шеффилд ФА құрылғаннан кейін вице-президенті және 1869 жылдан 1885 жылға дейін президенті болды. Осы қызметінде ол алғашқы көптеген қауымдастықтар арасындағы матчтарды ұйымдастырды және Шеффилд ережесінің ұлттық ойынға бірігуіне қатысты. Чарльз Клегг ұлттық және жергілікті ойынға үлкен әсер етті. Ойыншы ретінде ол алғашқы қауымдастықтар арасындағы матчқа қатысып, Шеффилдтен шыққан алғашқы ойыншы болды (алғашқы халықаралық матчта жалғыз рет құрама командаға шақырылды). Ол қаланың екі кәсіби командасының президенті болды (Шеффилд Юнайтедтің құрылуына үлкен үлес қосты) және екі қарсылас жергілікті ФА-ның бірігуіне бақылау жасаған Шеффилд және Халламшир ФА-да бірдей лауазымды иеленді. Содан кейін ол 1890 жылы FA төрағасы, 1923 жылы президенті болған кезде ұлттық деңгейде танымал болды. Ол 1937 жылы қайтыс болғанға дейін екі лауазымды да сақтап қалды. Шеффилд футболына тікелей қатысы болмаса да, Чарльз У. Алкок жергілікті және Лондон қауымдастықтары арасындағы қарым-қатынаста маңызды рөл атқарды. Ол FA-ны Шеффилд ережелерін қабылдауға ынталандырды. FA Шеффилдте қауымдастықтар арасындағы матчты Шеффилд ережелері бойынша ойнауға болмайтындықтан бас тартқанда, Алкок матчты өткізу үшін Лондондық ойыншылардан команда құруды ұйымдастырды. Матчтың сәтті өтуі келесі жылдары оны тұрақты шараға айналдырды.