Кіріспе

2005 жылғы тайлық жекпе-жек өнері фильмі, 2005 жылғы тайлық әрекет фильмi

Том Юм Гунг (тай: ต้มยำกุ้ง, ) – Прачья Пинкеев режиссерлік еткен және Тони Джа басты рөлде ойнаған 2005 жылғы тайлық жекпе-жек өнері фильмі. Пинкеев Жаның бұрынғы танымал фильмі «Оң Бакты» да түсірген. «Оң Бак» сияқты, бұл фильмдегі төбелес сахналарын да Жаа және оның ұстазы Панна Риттикрай хореографиялықпен жасады. Фильм Ұлыбританияда «Жауынгер патша», АҚШ-та «Қорғаушы», Испанияда «Тайлық аждаһары», Германияда «Жауынгердің кек алуы», ал Ресей мен ТМД елдерінде «Аждаһаның құрметі» деген аттармен көрсетілді. Үндістанда бұл фильм Раджеш Ханнаның басқа бір Болливуд фильмінің атымен «Хати Мере Саати» деп аталды.

Сюжет

Хан - тай патшасының әскери пилдерін күзеткен күзетшілердің соңғысы. Дәстүрге сай, Хам жануарларды асырап-бағуда үлкен қамқорлық көрсетеді және өзінің пилі Пор Яй мен оның бұзауы Корнмен тығыз қарым-қатынас жасап өседі. Сонгкран мерекесі кезінде пилондарды браконьерлер жергілікті депутат Сутеп мырзаның және оның ұлының көмегімен ұрлайды. Қам Сютептің үйіне шабуыл жасап, браконьерлерді ұрып-соғады. Алайда, қазір филдер Австралияның Сидней қаласында тай рестораны "Том Юм Гунг Отоб" деген тамақ дүкенін басқаратын вьетнамдық бандит Джоннидің қолында. Қам Сиднейге келіп, бірден іздестіріліп жатқан ұрымен тұтқынға алынады. Сидней полициясының қызметкерлері Марк, таиландтық австралиялық және оның серіктесі Рик ұрыны бұғаулап, Қамды қарумен ұстап отыр. Алайда инспектор Винсент ұрыны өлтіріп, кейін Қамды тұтқындап, оны тағы бір ұры деп айыптайды. Көлікте Кам Джонниді Том Юм Гунгта байқайды, ол таңғажайып болып, Марк пен Рикті Джонниді тұтқындауға шақырады, бірақ пайдасыз. Көлікті апатқа ұшыратып, Хам қашып кетеді және Джонниді қууда, ол қашып кетеді, оны өз қолбасшыларымен күресуге мәжбүр етеді. Кам оны Жоннидің жасырындығына апарып, есірткі сатуды тоқтатуға мәжбүрлейді. Ашулы Джонни экстремалды спортты сүйетіндерді Хаммен күресуге шақырады. Қауғыншыларды жеңгеннен кейін, Қам шаршап, аллеяда ұйықтап қалады. Пла, Джоннимен бетпе-бет келген кезде кездескен жезөкше, оны өзінің пәтеріне әкеледі. Марк пен Рикті істен алып тастап, полиция комиссарының мырза Симмен кездесуіне күзетпен қамтамасыз етуді тапсырады. Сол кезде Пла екі жігіттің қонақжайлы қыз және бишісі болып қызмет етеді. Сим мырза мен полиция комиссарын Винсент жалдаған адам өлтіреді. Алайда, өлтіру комиссардың камерасында түсіріледі. Винсент Рикті өлтіріп, кейіннен тұтқындалған Маркқа кінәлайды. Планың көмегімен Хам Том Юм Гунг Отобқа кіреді, ол VIP аймағына жетіп, жоғарғы бөлмедегі асханаға жетеді. Және Джонни өз адамдарын қорғап, Кхамды Корнның қоңырауымен мазақтайды. Ашулы Қам қарсыластарын ұрып-соғып, қоймаға кіреді, онда сойылып, жеуге дайын әр түрлі экзотикалық жануарлар бар. Хам Марк пен Корнды тауып, босатып, полиция келгенге дейін бірнеше минут бұрын қашып кетеді. Винсент буддалық монастырда жасырынған Хам мен Маркты іздеуді бастайды. Олардың кетуінен кейін көп ұзамай Винсент пен оның адамдары монастырды өртеп жібереді. Ғибадатхана мен оның тұрғындарына қауіп төніп тұр деп ойлап, Марк пен Хам қайтуға шешім қабылдайды. Келіп жеткеннен кейін, Хам үш өлтірушімен кездеседі: қатал капоэриста, семсермен қаруланған Вушу маманы және Т.К., алып күрескер. Хам алғашқы екеуін жеңеді, бірақ Т.К. оған тым күшті болып көрінеді. Полиция келіп, Марк оған қашып кетуіне көмектеседі. Кейінірек бірнеше полиция қызметкерлері Маркты тауып алады және полиция комиссарын өлтірген Винсентпен күресуге жібереді. Хан ханзада Қытай бандиттерінің басшысы Мадам Роуз баспасөз мәслихатын өткізетін залга келеді. Корн кіргізіп, адамдарды қорқытады, ал Кам бандиттерге қарсы шығады. Марк Винсентті ұстап алады, оны кейін Джонни атып өлтіреді. Ол үлкен бөлмеде Корнмен бірге Қамға Пор Яидің әсемдіктермен қапталған қаңқасын көрсетеді. Қам мадам Розаның адамдарымен шайқасып, көптеген ер адамдардың аяқ-қолын бұзады. Т. К. басқа үш адаммен бірге шақырылады. Корн шыны қабырғадан лақтырылып, Кам фил орнамасына соғылып, екі аяқ сүйегі құлады. Ақырында, Кхам Т.К. мен басқа да күрескерлерді сүйектердің өткір ұштарын олардың суырларын кесу үшін қолданады, ол мадам Розаны тікұшақпен қашып кетуден бұрын тоқтатады және екеуі де төмендегі бөлмеге құлады. Қамның құлдырауы Пор Яидің тістеріне ұшырайды. Ақырында инспектор Лэмонд Маркты кешіреді, ал Хам Корнамен қайта қосылады.

Камео-спектакльдер

Пумваре Йодкамол Сидней көшесінде тай турисі рөлінде. Ваннакит Сириопт Марктың жаңа әріптесі болады. Импрессионист Джеки Чанды суреттейді, оны Кхам Сиднейдегі әуежайда қысқаша кездестіреді. Тағы бір импрессионист тайлық рок-жұлдызы Сек Лосоны бейнелейді, ол M 150 энергетикалық сусынын жарнамалайды. Актерлер Дон Фергюсон, Эрик Маркус Шуц, Лекс де Грот (титрдi жоқ) және Дэмиан Мейвис (титрдi жоқ) қауіпсіздік күзетшілері ретінде көрінеді. Күштілер Хейнц Оллеш, Фил Пфистер және Рене Минквиц күресшілер рөлінде пайда болады.

Техникалық аспектілер

Онг Бак: Муай тай жауынгерімен салыстырғанда, оның арқан мен компьютерлік эффектілерден (CGI) айтарлықтай бас тартқаны белгілі болса, бұл фильмде бірнеше сахнада CGI қолданылады – көзге түсетіні (вертолет сахнасы, толығымен компьютерде жасалған арман тізбегі), ал екіншісі – көзге жақын келмейтіні (Джаа бірнеше қабатқа көтеріліп, бандиттерді бірінен соң бірін жеңіп тұрған төрт минуттық тұрақты кадрдағы әйнек сынығы). CGI-дың ең ірі мысалы – Тони Джаның ғимараттың шатырынан секіріп, екі тізесімен Мадам Роузге шабуыл жасауы. Фон көк экранда түсіріліп, Австралия пейзажы постпродакшн кезінде қосылған. Бірақ экрандағы ұзын құлау – шындық, өйткені Жаа мен каскадер осы көріністі өзектен орындап, төмендегі үлкен төсеніштерге қонды. Мұндай көк экранда түсірілген сахналарда әдетте басты рөлдегі актердің орнына каскадер шақырылады, бірақ Жаа тағы да каскадты өзі орындағанын көрсетті.

Жауынгерлік стильдер

Тони Жа және Панна Риттикрай бұл фильм үшін муай тайдың жаңа стилін жасады, муай кодчасан (มวยคชสาร, шамамен "піл бокс" деп аударылады), күресу әрекеттерін баса назарға алады. "Мен пил өнері мен муай тайды біріктіргім келді", - деді Тони Associated Press агенттігіне берген сұхбатында, сондай-ақ, қимылдар пілдің қалай қорғанатынын имитациялайды, ал қолдар пілдің түсігіндей әрекет етеді деп қосты.

Балама нұсқалары

Халықаралық сату құқықтары (Азиядан тыс жерлерде) TF1 компаниясы сатып алды. Олар режиссер Прачья Пинкеевке қайта өңдеу жөнінде ұсыныстар жасады, одан кейін ол фильмнің бастапқы 108 минуттық ұзақтығын аздап қысқартқан бірнеше монтаждар жасады. Ұлыбританияда фильм "Жауынгер патша" деп аталады, ал кинотеатрларда 2006 жылдың 28 шілдесінде көрсетілді. Франция мен Бельгияда атауы "L'Honneur du dragon", ал Нидерландыда және басқа да Еуропа елдерінде "Honour of the Dragon" деп аталады. Камбоджада фильм "Неак Продал Джунбот" деп белгіленген. Үндістанда фильм Раджеш Ханнаның қатысқан тағы бір Болливуд фильмінің атымен – "Haathi Mere Saathi" ("Сөзбе-сөз – піл, менің серіктесім") деп аталды.

Өшірілген көріністер

Фильмнің соңында өртеніп жатқан ғибадатханада болған екіге қарсы біреудің жекпе-жегі фильмнің қазіргі нұсқаларынан өшірілді. Дин Александру мен Дэниел О'Нилл қатысқан таэквондо сахнасы фильмнің жарнамалық трейлерлерінің барлығында көрсетілген, бірақ себептері белгісіз, соңғы нұсқадан алынып тасталды. Дегенмен, бұл кадрларды фильмнің түсірілімі туралы материалдарда және кейбір VCD нұсқаларында көруге болады. Екі адамның денесі ғибадатханадағы жекпе-жек сахнасының басында ғибадатхана еденінде мистикалық түрде пайда болады. Прачья Пинкеев жекпе-жек сахналарының ұзақтығына байланысты бірнешеуін қысқартқандығын мәлімдеді. Олардың арасында Сиднейдегі көпірдегі Кхамның Джонни және оның қолбасшыларымен алғаш рет кездескені де бар. Кейбір трейлерлерде Кхамның бір қолбасшының иығынан секіріп, екіншісіне сындырып соққы бергенін көруге болады. Ол сондай-ақ қоймадағы ұрыс сахнасын да айтарлықтай қысқартты. АҚШ-та "Том Юм Гунг" фильмі "Қорғаншы" деген атпен шыққанда, Камның пілдерін ұрлаған қылмыстық топтың үйін шабуылдауын көрсететін өшірілген сахна бар. Фильмнің барлық нұсқаларында жекпе-жек Тони Жаның бір қолбасшыны баспалдақтан лақтырып тастауынан басталады. Бірақ осы өшірілген сахна шабуылдың нақты қайдан басталғанын көрсетеді.

Кассалық жинақ

Том Юм Гунг Тайландта 2005 жылдың 11 тамызында көрсетілімге шықты және алғашқы демалыс күндері 1 609 720 АҚШ долларын таба алды. Ол тайлық кинопрокатта (әдетте голливудтық фильмдер басым) екі апта қатарынан №1 болып тұрды. Тайландтағы көрсетілімі 4 417 800 АҚШ долларымен аяқталды, тай стандарттары бойынша бұл блокбастерлік табыс еді. The Weinstein Company Том Юм Гунгты Солтүстік Америкада The Protector деген атаумен, ауыр редакцияланған нұсқада шығарды, бұл олардың Dragon Dynasty лейблінен шыққан үшінші фильм болды. Бұған қоса, бұл фильмге "Quentin Tarantino Presents" бренді қоса берілді, ол бұрын Hero және Hostel сияқты фильмдер үшін табысты болған еді. 2006 жылдың 8 қыркүйегінде 1541 кинотеатрда көрсетілімге шығып, ашылу күнінде $5 034 180 ($3226 экранға шаққанда) таба алды, нәтижесінде №4 орынға ие болды. Прокаттан тыс аталған фильм 12 044 087 доллар таба алды. АҚШ-та ол жекпе-жек фильмдерінің арасында 67-ші орында, ал шетелдік фильмдердің арасында 14-ші орында тұрады. Фильмнің жалпы әлемдік кассалық жиынтығы 25 715 096 АҚШ долларын құрайды. Бұл АҚШ-та шыққан ең табысты тай фильмдерінің бірі.

Сыни жауап

Review aggregator веб-сайты Rotten Tomatoes фильмнің американдық редакциясына 91 рецензия бойынша 53% баға берді, орташа рейтингі 5.5/10. Критиктердің пікір білдіруі: "Кейбір әсерлі айқас көріністеріне қарамастан, бұл тайлық экшн фильмінің қысқартылған нұсқасы, нашар сюжет, қиын монтаж және түсініксіз субтитрлер мен дубляждың ұтымсыз қосындысы болып табылады". High On Films жағымды пікір жазып, "Том Юм Гун – кинодағы жекпе-жек өнерінің ең керемет мысалы және көруге тұрарлық" деп мәлімдеді. Жауынгерлік спорт және соққы техникасын талдаушы Джек Слак Тони Джаның фильмдегі көп шабуылдаушыларға қарсы сахнасы "кино тарихындағы ең жақсы айқас" екенін жазды.

Жалғасы

2013 жылы «Том Юм Гун 2» атты жалғасы шықты, және ол АҚШ-та «The Protector 2» деген атпен де көрсетілді.