Кіріспе

Volvo B21 – Volvo 200 сериясында алғаш рет қолданылған, B20 қозғалтқышын алмастыру мақсатында жасалған көлбеу, тік төрт цилиндрлі қозғалтқыш. B21 және одан туындаған барлық қозғалтқыштар көбінесе қызыл блок қозғалтқыштары деп аталады, себебі олардың блогы қызыл түспен боялған. B20 қозғалтқышымен салыстырғандағы басты айырмашылық – ескі итергіш механизмдердің орнына SOHC-ге көшу, сондай-ақ B20-нің шойын басқа орнына алюминийден жасалған көлденең ағынды цилиндр басы болды.

Тарих

Бастапқыда, 240 модельдерінде жоғарыдағы кәмшафт нұсқалары қосымша жабдық ретінде ұсынылды, ал 1976 жылғы модельге қарай барлық нарықтарда стандартты жабдыққа айналды. Жоғарыдағы кәмшафт қозғалтқыштары 2.0 (B19 және B200), 2.1 (B21) және соңында 2.3 (B23 және B230) литрлік көлемде қол жетімді болды. B21 қозғалтқышында соққысы және бұрғылауы болды. АҚШ-та B21 қозғалтқышының қуаты қысу қатынасының өзгеруіне байланысты , аралығында болды және әдетте B немесе M кәмшафтпен жабдықталды. Қозғалтқыштар күрделі инжекциялық жүйелерге орын беру үшін оң жаққа (экіз құбырлы бөлікке) шамамен 15 градусқа еңкейтілді. B19 және B21 қозғалтқыштарының блоктарын блоктың бір жағындағы су тоғысы арқылы анықтауға болады. B23 блоктарында екі жағында да тоғыстар бар. Кәмшафтты алдыңғы коленвалдан итермеленетін тісті белдік қозғалтады. Белдік аралық валды да айналдырады, ол өз кезегінде май сорғысын, таратушыны (240 қозғалтқыштарында және BXX 700/900 сериялы қозғалтқыштарында) және карбюраторлы модельдердің отын сорғысын қозғалтады. Қозғалтқыштың барлық бір кәмшафтты нұсқалары, K сериясын (B200K, B230K) қоспағанда, "қақтығыссыз" конструкцияға ие, яғни тісті белдіктің жұмысы тоқтаса, қозғалтқыш зақымдалмайды. 1981 жылы B21FT (турбомен жабдықталған B21F) 7.5:1 қысу қатынасымен, Garrett T3 турбокомпрессорымен және T кәмшафтымен ұсынылды. АҚШ нарығында ұсынылмаған қосымша турбо нұсқалары B19ET және B21ET болды, олар сәйкесінше B19E және B21E негізінде жасалды. Турбокомпрессор B21FT және B21ET үшін қуатты арттырды. B21FT үшін күшейту және B21ET үшін күшейту. 1981 жылғы модельде Канадада (Солтүстік Америкадан тыс 1979 жылы енгізілген) 2.3 литрлік көлемді (соққысы және бұрғылауы) B23 қозғалтқышы да ұсынылды. Ұлғайтылған бұрғылау көлемінен басқа, қозғалтқыш B21-ге ұқсас. Volvo турбо қозғалтқыштары үшін турбо майын қайтару құбырына қосымша шығыр жасау үшін сәл өзгеше қалыпты пайдаланды. Турбоқозғалтқышты қозғалтқыш жоғары температурада жұмыс істейтіндіктен, олар натриймен толтырылған шығару клапандарын және термостатпен басқарылатын май салқындатқышын (ауа/май моделі) қолданды. 1983 жылы B23 қозғалтқышы АҚШ нарығына B23F нұсқасы ретінде енгізілді. Сондай-ақ 1983 жылы B21FT қозғалтқыштары үшін "аралық салқындатқыш күшейту жүйесі" (IBS) енгізілді. IBS жиынтығына аралық салқындатқыш, тиісті құбырлар, жаңа желдеткіш қақпағы, жаңа май салқындатқыш құбырлары мен бекіткіштер және опция ретінде автоматты беріліс жиынтығы кірді. IBS B21FT қуатын арттырды, бұл Еуропалық нарықтағы аралық салқындатқышсыз B21ET-ден сәл жоғары болды. Канада да 1983 жылы B21FT және B23E қозғалтқыштарын алды. 1984 жылғы модельдің ортасынан бастап "аралық салқындатқыш күшейту жүйесі" Солтүстік Америкадағы 240 Turbo модельдері үшін стандартты жабдыққа айналды. Сонымен қатар үлкен муфта және сатылы дөңгелек қосылды. 1984 жылы отын жүйесіндегі өзгерістермен бірге B21FT-нің аралық салқындатқышсыз күшіне 500 а.к. дейін артты, ал зауыттық аралық салқындатқышты 1984.5 модельдегі қуаты
1985 жылы жаңартылған, "төмен сүргіш" дизайны енгізілді, ол B200 және B230 деп аталды (көлеміне байланысты). Бірнеше компоненттерде конструкциялық өзгерістер болды, ұзын тағандар (c c, ұзынырақ), төменгі қысым биіктігі бар поршеньдер, төменгі сүргіш подшипниктер (кішірек өлшемде), 8 қарсы салмағы бар коленвал (ескі Bxx қозғалтқыштарындағы 4-тің орнына) және коленвал шкивіне ауыр гармоникалық теңгерім (демпфер) қосылды. 1989 жылы коленвал жаңартылды, осьтік итермелі тоқтырғыш 5-ші журналға қайта орналастырылды, үлкен негізгі подшипниктер, тағандар 1990 жылдан бастап кеңейтілді. Сондай-ақ 1989 жылы B200 және B230 қозғалтқыштарының 16 клапанды, екі кәмшафтты нұсқалары енгізілді, олар сәйкесінше B204 және B234 деп аталды. B204 сондай-ақ кейбір нарықтарда (мысалы, Италияда) үлкен көлемді қозғалтқыштарға салық жоғары болғандықтан турбо нұсқасында қол жетімді болды. Ол екі нұсқада болды: B204GT турбомоторы қорғасынға төзімді ламбда зондымен жұмыс істейді және шамамен қуатты тудырады. B204FT катализаторы бар және қуатты тудырады. Екеуі де поршеньді салқындату үшін май бүркігіштерімен стандартты жабдықталған алғашқы redblock қозғалтқыштары болды. Коленвал, жалғау тағандары және поршеньдердің барлығы қазылған. Шығару клапандары салқындату үшін натриймен толтырылған. Олар 16V емес қозғалтқыштарға қарағанда кішірек клапандарға және икемді клапан серіппелеріне ие. GT үшін кранк моменті 2950 айналым/мин, FT үшін. Қалыпты 16V redblock қозғалтқышынан басқа айырмашылықтар, ол қашықтан орнатылған май сүзгісін (экіз құбырлы бөлігіндегі блоктан алыс) және желдену табасын пайдаланады. 1993 жылғы B230 қозғалтқыштары үшін турбоқозғалтқыштардағы поршеньді соққы проблемаларын жеңілдетуге көмектесу үшін поршеньді салқындату, май бүркіп жіберу реактивтері қосылды. Тағы бір өзгеріс - төрт бұрышты тісті белдіктің орнын айналдырылған тісті белдікке ауыстыру, бұл белдіктің тыныш жүруіне мүмкіндік берді. Redblock 1995 жылы Солтүстік Америкада сатылымнан шығарылса да, өндіріс 1998 жылға дейін Еуропада жалғасты, осы жылы 940 моделі тоқтатылды.

B17

Еуропалық экспорттық нарықтардың белгілі бір елдері үшін (мысалы, Грекия, Израиль) арнайы нұсқа, B19-дан қысқарақ поршень жылдамдығымен, көлем үшін цилиндр диаметрі мен поршень жылдамдығы.

B19 Турбо

B19ET Италия сияқты 2 литрден асатын қозғалтқыштарға ауыр салық салынатын нарықтарда сатылды. Қозғалтқыштың илемдемесі басқа қызыл блоктармен бірдей, ал кіші көлемі кішілеу диаметрдің нәтижесі. Бұл өте берік қозғалтқыш, құйма поршеньдері бар (Kolbenschmidt жасаған). Кейін B19 B200 аз үйкелісті қозғалтқышына айналды.

B23 Турбо

B23ET және B23FT моторлары тек 1983 және 1984 жылдарғы Volvo 700 сериясы үшін екі жыл ғана ұсынылды. B23ET және B23FT 700 сериясында ерекше болып саналады, себебі олар блокқа орнатылған таратушысы, салынған поршеньдері және салынған коленкалы білігі бар 700 сериясында ұсынылған жалғыз турбомоторлар еді. B23ET – жоғары өтімді 405 цилиндр басының кішкентай салқындатқыш өтетін нұсқасымен жабдықталған жалғыз қызыл блок болып табылады, ал FT стандартты 398 цилиндр басымен жұмыс істеуге мәжбүр болды. Бұл моторлар төмен үйкелісті B200 және B230 турболарынан бұрын жасалғандықтан және салынған поршеньдермен және коленкалы білікпен жабдықталғандықтан, олар көбінесе ең берік Volvo турбомоторларының бірі деп есептеледі.

16 клапан түрлері

1988 жылы 740 GLE үшін ұсынылған (кейін 940/960 модельдерінде қолданылды), 16 клапанды Redblock қозғалтқыштары 2.0 литрлік Turbo (B204FT/GT) және 2.3 литрлік атмосфералық нұсқада (B234F) қол жетімді болды. Қозғалтқыш басы Volvo үшін Cosworth немесе Porsche компанияларымен әзірленген. 16 клапанды басқа қоса, бұл қозғалтқыштар екі қарсы айналатын сыртқы тепе-теңдеу біліктерімен жабдықталған, ал қозғалтқыш блогы 8 клапанды Redblock-тан ерекшеленеді. Блок стандартты B230-дан ауыстырылған көмекші валмен (блокқа орнатылған үлестіргіштері бар модельдерде май сорғысы мен үлестіргішті қозғау үшін) сыртқы май сорғысымен ерекшеленеді. 16 клапанды бас Volvo үшін жаңа дизайн болды: бас жеке камера тасымалдағышы және төменгі бөлімі бар көп бөліктен тұратын конструкцияға ие. Кейінгі "ақ блок" қозғалтқыштары бас дизайнының бастауын B204 және B234 модельдеріндегі екі бөліктен тұратын құрылымға дейін іздейді. 2.0 литрлік турбо нұсқасы Италия сияқты қозғалтқыш көлеміне байланысты салық жүйесі бар Еуропа нарықтары үшін ұсынылды. B204 турбо қозғалтқышындағы ерекшелік – газ температурасын анықтауға арналған пирометр, ол тым жоғары температураны анықтау үшін қолданылды. Тым жоғары температура анықталған жағдайда, жанармай құю компьютері қоспаны байытатын болды. Онда ковалданған коленвал, құйылған поршеньдер және шатун бар. Өз кезінде қуатты қозғалтқыш болғанымен, 16 клапанды қозғалтқышта оңай шешілетін кейбір мәселелер болуы мүмкін. Мәселелердің бірі – май сорғысының тісті дөңгелегінің бұзылуына байланысты уақыт белдеуінің жыртылуы. Май сорғысының тісті дөңгелегі орнату жиегінде бұзылуы мүмкін, немесе көбінесе тісті дөңгелекті ұстап тұратын 8.8 (5-дәрежелі) болт сынуы мүмкін. Май сорғысының тісті дөңгелегін ауыстырғанда 10.9 (8-дәрежелі) болтты пайдалану ұсынылады. Уақыт белдеуінің бұзылуына себеп болатын тағы бір фактор – 1989-1990 жылдың басындағы модельдердегі қолмен кернеулі қозғалтқыштарда уақыт белдеуін дұрыс реттемеу немесе тепе-теңдеу біліктерінің белдеуін дұрыс реттемеу. Бұл кедергілі қозғалтқыш болғандықтан, уақыт белдеуі жыртылса зақымданулар болуы мүмкін. Тағы бір жиі кездесетін мәселе – ескі қозғалтқыштарда тепе-теңдеу біліктерінің май тығыздағыштарының ағып кетуі. Жаңа тығыздағыштар да біліктегі "тозудың әсерінен" қайтадан ағып кетуі мүмкін. Көптеген адамдар белдеудің жыртылуын және/немесе ағып кетуін болдырмау үшін тепе-теңдеу білігінің белдеуін немесе тепе-теңдеу біліктерінің жиынтығын алып тастады. Тепе-теңдеу біліктері жоғары айналымдардағы екінші реттік дірілдерді азайту үшін ғана қажет, оларды алып тастау жоғары айналымдардағы дірілдерге ғана әсер етеді. Барлық жалпы мәселелер шешілгеннен кейін, 16 клапанды қозғалтқыштар SOHC әріптестері сияқты сенімді болады. Бұл қозғалтқыштар үшін ұсынылатын уақыт белдеуінің интервалы 50000 миль (80467 км) немесе қозғалтқыш модификацияланған жағдайда одан ертерек. Сондай-ақ, әрбір интервалда коленвал және білік тығыздағыштарын ауыстыру және кернеуші мен бос жүріс шкивтерін тозуға мұқият тексеру ұсынылады.

Volvo Penta-ның үлгісі

Volvo Penta OHC redblocks-ті теңіз қозғалтқыштары ретінде де, ескі OHV қозғалтқыштары сияқты сатты. Модельге байланысты, олардың жұмыс көлемі (B21 ретінде), (B23/B230 автомобильдеріндегідей) немесе жұмыс көлемі болды. Volvo Penta AQ151 (8 клапанды) және AQ171 (dohc 16 клапанды) модельдері ретінде танылған қозғалтқыштар, ұзын соққысы бар, қақтан жасалған коленвалмен және төмендетілген қысым биіктігі бар поршеньдермен жабдықталды. Блоктарда әлі де B230 деп құйылған. Penta 8 клапанды және 16 клапанды цилиндр басқаларын пайдаланды. 8V және 16V нұсқалары бірдей қозғалтқыш блогын қолданды, 16V нұсқалары автомобильдік B2x4 сияқты, тепе-теңдік валдары бар басқа блоктарды қолданбады.