Кіріспе

"Құтқару қайығы" – әскери ғылыми-фантастикалық оқиғалық телешоу "Stargate SG-1" жетінші маусымының 6-шы эпизоды және жалпы саны бойынша 138-ші эпизод. Алғаш рет 2003 жылдың 18 шілдесінде Sci Fi арнасында көрсетілді. Эпизодтың сценарийін шоудың авторы Брэд Райт жазды, режиссерлік жұмысын Питер ДеЛуиз жүзеге асырды. Эпизодта SG-1 құлаған шетелдік ғарыш кемесін табады, ішінде стазис капсулаларында сақталған жүздеген адам болады. Кемені зерттеу кезінде команда есінен танып, оянғаннан кейін кемедегі бірнеше жолаушының қалай болса солай Дэниел Джексонның (Майкл Шенкс) денесіне жүктелгенін біледі. Ричард Дин Андерсон әкесінің қазасына байланысты эпизодтың түсірілімінің басында қатыспады, оның барлық көріністері эпизод түсірілгеннен кейін бөлек түсірілді. Доктор Дэниел Джексон рөлін сомдаған Майкл Шенкс "Драмалық сериал: Ең үздік еркек рөлі" номинациясында "Лео" сыйлығын жеңіп алды, ал Терил Ротери "Драмалық сериал: Ең үздік қосалқы рөлі" номинациясында "Лео" сыйлығына ие болды.

Сюжет

Шет елдік планетаны зерттеу барысында SG-1 құлаған ғарыш кемесін табады және оның бортында жүздеген адамның стазис капсулаларында тоңғанын көреді. Полковник Джек О'Нилл (Ричард Дин Андерсон) тіл шолуын тапсырады және команда бөлініп кетеді. Біраз уақыттан кейін доктор Дэниел Джексон (Майкл Шенкс) істен шыққан капсуланы ашады, сол кезде кеме бойына жарқын энергия таралып, SG-1 есінен айырылады. Тиалк (Кристофер Джадж) бірінші болып есін жинап, кейін О'Нилл мен Саманта Картерді (Аманда Тэппинг) табады, екеуі де жақсы, бірақ олар жақын арада командаластарын көргенде гистерияға ұшыраған Джексонды табады. Команда Джексонды Жұлдыздық қақпа бас штабына жеткізеді, ол ашуланып, өзінің Талтустың билеушісі екенін және оның нақты аты Мартис екенін мәлімдейді. Дәрігер Джанет Фрейзер (Терил Ротерри) Джексонға ЭЭГ сараптамасын жасайды, ол оның комада екенін, ал қазір оның денесінде бірнеше тұлға бар екенін көрсетеді. Әртүрлі тұлғалар арқылы Фрейзер олар тапқан адамдардың Ардена деген әлемге бет алған Стромос атты кемедегі жолаушылар екенін біледі. Кейнен есімді жас және қорқынышпен толы баланың тұлғасы олардың туған планетасының құрылуынан қашу үшін кемеге отырғанын түсіндіреді. Кеме инженерлерінің бірі Триан оларға жолаушылар крио-ұйқыда сақталатынын және әр адамның санасы ұзақ сапар кезінде нашарлаудың алдын алу үшін жад модуліне жүктелгенін айтады. Ол сондай-ақ доктор Фрейзерге крио-ұйықтаған адамды оның санасынан ажыратудың немесе оны сәйкес келетін денесінен басқасына жіберудің жолы жоқ екенін, егер ол адам өлмесе айтады. Біреу крио-ұйқыдан оянғаннан кейін осының себебін болды деп есептеп, Картер мен Тиалк кінәліні табу үшін құлаған Стромосқа қайта оралады. Стромоста Тиалк Фарринді (Джеймс Паркс) ұстайды, ол Тиалк пен Картерге кеме құлаудан кейін крио-ұйқыдан оянғанын айтады. Кеменің, оның ішіндегі крио-ұйқы капсулалары мен жад модулінің қуаты азайып бара жатқандықтан, Фаррин қауіпсіздік жүйесін айналып өтеді және Дэниельді құтқару қайығы ретінде пайдаланып, кеменің жадында сақталған жандардың бір бөлігін қабылдағанын мойындайды. Ол сондай-ақ өзінің де басқа жолаушыларды аман сақтау үшін олардың қатарында екенін айтады. Картер Фарринге Дэниельді қалпына келтіру үшін олардың кемесіне қуат беруге және оның нәсілін құтқаруға көмектесуді ұсынады, бірақ Фаррин оларға өзінің ұлы Кининді қазір Дэниел Джексонның денесінде тірі ұстап отырғанын айтады. Жұлдыздық қақпа бас штабында Фаррин өз халқын құтқару үшін ең үлкен құрбандыққа баруға келіседі. Ол Дэниель Джексонды қайта қалпына келтіріп, оның ішіндегі басқа жандарды біржола алып тастайды. Алайда, Жоғарғы Мартис Дэниельдің денесіне ие болып, Фарринге ешқандай құрбандық жасамауға бұйрық береді. Дэниельді бақылап отырған тұлғалар қайтадан ауысады, ал Фарриннің ұлы Кинин пайда болып, екеуі соңғы қоштасуды бөлісе алады. Дэниель Стромосқа апарылады, оны Фаррин қалпына келтіреді, ал Фаррин жандарды өз санасына сіңіріп алады. Кеме қалпына келтіріліп, олар жаңа әлемге сапарын жалғастыра алады.

Жазу және әзірлеу

Сериалдың тең авторы және бұрынғы атқарушы продюсер Брэд Райт шоудың алтыншы маусымында, егер шоу жетінші маусымға алынса, ол «сабақтық демалысқа» шығып, «Stargate Atlantis» спин-офф сериалын дамытуға көшпекші болды, Роберт С. Куперді атқарушы продюсер етіп тағайындады. «SG 1» жаңа маусымға жаңартылғаннан кейін Райт жетінші маусымның алғашқы отырыстарына қатысты, бірақ көп ұзамай «The Bridge Studios» кеңсесінен кетіп, қатысуын Куперге «күнделікті немесе аптасына кем дегенде бірнеше рет» телефон соғумен шектеді. Райт бұл әрекетті «не болып жатқанын білу үшін жай ғана сыпайылықпен шалу» деп сипаттады, сондай-ақ «кейде кеңес беру үшін» деді. Дегенмен Райт «бірнеше эпизодты» жазуды қалаған, соның нәтижесінде «Lifeboat» және маусымның финалы «Lost City» жазылды, оларды Купермен бірге жазды. Бастапқыда «Voices» деп аталған эпизодтың идеясы 2002 жылы шоудың алтыншы маусымын жазу кезінде туған, бірақ шоудың негізгі актер құрамынан кеткен Майкл Шенкстің болмауы эпизодты тоқтатты. Продюсер және сценарист Джозеф Малоцци: «Оқиғаның мәнісіне байланысты, ол тек Дэниел кейіпкерімен жұмыс істеді, сондықтан Дэниел оралғанда, Брэд идеяны жаңартып, сценарий жазды» деді. Эпизодта Дэниел Джексонның (Майкл Шенкс) денесіне он екі түрлі тұлға жүктеледі, олардың ішінде үш ерекше көзге түседі: «Стромос» кемесіндегі адал инженер Триан, Егемендік көшбасшы Мартис және жас бала Кинин. Шенкс өзі сомдайтын барлық кейіпкерлердің «құрылымдық тұрғыдан нақты ерекшеліктері болуын» қамтамасыз етуді қалады, бірақ шоудың уақыт шектеулері кейіпкерлерді толыққанды жасауға Шенкстің уақыты жетпеді. Кейіпкерлерді ерекшелендіру үшін Шенкс өзінің ойынында әртүрлі әдістерді қолданды, «әрқайсысына танымал ерекшелік немесе қасиет қосуға» тырысты, сондай-ақ «басқа да түрлі шоулардан» шабыт алды. Кеме инженері Триан 1979 жылғы «The China Syndrome» фильміндегі Джек Леммонның Джек Годелл кейіпкерінен шабыт алды. Кинин кейіпкері үшін Шенкс актер Райан Дрешердің ойнаған рөлін үлгі етіп алды, ол кейіпкерді флэшбэктерде бейнелейді. Шенкс Дрешердің «өте қызықты ойнағанын» сезінді және оның кастингтік жазбаларын зерттеді, кейіпкердің өзінің бейнесіне қолдану үшін оның орындалуындағы белгілі бір мінез-құлықтарды көшіруге тырысты. Террил Ротери доктор Джанет Фрейзер рөлінде қайта оралды. Джеймс Паркс Фаррин рөлін, ал Райан Дрешер Фарриннің ұлы Кинин рөлін ойнайды, екеуі де «Стромос» кемесіндегі жолаушылар. Көптеген эпизодтардағы актерлардың бірі Дин Редман бастапқыда Триан рөліне тағайындалған, бірақ басқа жұмысына байланысты рөлден бас тартуға мәжбүр болды. Делуиз сол күні актерлерді сынақтан өткізді, түскі үзіліс кезінде үстелден үстелге өтіп, экстралардан «Бөлім қамтамасыз етілді, мырза» деген сөзді Бостондық акцентпен айтуын сұрады, содан кейін актер Трэвис Вебстерге жетті, оған Делуиз рөлді берді. Бастапқыда «Stromos» интерьерінің көрінісі аз болуы күтілді, сценарийдің тек төрт беті онда өтеді және тек анимациялық капсулалармен жабылған қабырғаға шақыру болды. Жаңадан жазылғаннан кейін сценарийдің шамамен он екі беті «Stromos» декорациясында өтеді, сондықтан кеменің көбірек бөлігін көрсету қажет болды. Делуиз және оператор Питер Восте бақылау бөлмесіндегі актерлерді ғана жарықтандыруды шешті, бұл қараңғы, қара бөлме сезімін тудырды. Дэниел Джексон мен Джанет Фрейзерді бақылау бөлмелерінің галереясынан бақылап отырған кейіпкерлердің кейбір кадрлары үшін Делуиз «The Rock» фильмінен шабыт алды, Джексон мен Фрейзердің монитордағы тікелей бейнесінен бөлмедегі кейіпкерлерге дейін камераны жылдырды. Эпизод алғаш рет 2005 жылдың 3 қаңтарында АҚШ теледидарында көрсетілді, 2,0 рейтинг алып, шамамен 2,2 миллион көрерменді тартты. Ұлыбританияда эпизод 2003 жылдың 3 қарашасында Sky One арнасында көрсетілді, оны 670 000 көрермен тамашалады және сол аптада арнаның ең танымал бағдарламаларының жетіншісі болды. Эпизод алғаш рет 2004 жылдың 3 қазанында Ұлыбританиядағы Channel 4 арнасында көрсетілді, оны 1,975 миллион көрермен тамашалады. Канадада эпизод алғаш рет 2004 жылдың 14 қазанында Space арнасында көрсетілді.

Қабылдау

Жуырдағы рецензиясында About.com сайтынан Джулия Хьюстон эпизодты "әрине қызықты, бірақ біршама ұмытылатын" деп сипаттады, SG 1 эпизодының "планеталарды аралап, оқиғаларға қатысу" стиліне оралуын жоғары бағалады. Хьюстон эпизодты "Даниел Джексон рөлінде Майкл Шенкс өзінің тамаша актерлік шеберлігін көрсетуге мүмкіндік алғандығы үшін жақсы бейнеленген" деп мақтады, бірақ оны екінші маусымдағы "Holiday" эпизодымен, сондай-ақ "Star Trek: The Next Generation" эпизодымен салыстырды. TV Zone үшін Jan Vincent Rudzki Майкл Шенкстің эпизодтағы актерлік өнерін жоғары бағалап, "Дэниелдің ішінде осы "жандар" қанша уақыт бола алатынына белгілі бір шектеу қойылған күйінде шұғыл жағдайдың жетіспеуіне" сын көтерді. Винсент Рудзки эпизодқа 10 балдық шкала бойынша 6 бал берді. Den of Geek сайтынан Крис Олкок эпизодтағы Майкл Шенкстің өнерін мақтап, оны "актердің драмалық диапазонын көрсетуге арналған керемет мүмкіндік" деп атады, сондай-ақ "Шенкстің өнеріне тең келген" Терил Ротериді де жоғары бағалады. Олкок эпизодты "Жұлдыздық қақпа SG-1" сериалының 25 үздік эпизодының тізімінде 18-орынға қойып, "бұл эпизод сценарийі мен идеяларына қарағанда актерлік шеберлігінің күшімен ерекшеленеді" деп жазды. WhatCulture сайты "Lifeboat" эпизодын маусымның "ерекше көзге түсетін эпизодтарының" бірі деп атады. Tor.com сайтына жазған Кит Р. А. Декандидо эпизодты теріс бағалап, "3-ші маусымдағы "Legacy" эпизоды сияқты, Майкл Шенкс үшін актерлік жаттығу ретінде көп уақыт жұмсалып, қызықты оқиға ретінде жеткіліксіз" деп жазды. Starburst үшін жазған Дэвид Ричардсон эпизодтың идеясы "ғылыми фантастиканың клишесі" екенін мойындаса да, оны ұнатып, "Шенкстің тамаша жұмысын көрсетеді" деді. "Жұлдыздық қақпа" фанаттар сайты Gateworld үшін жазған Али Сноу иеленуді оқиғаны дамыту құралы ретінде пайдалану шоуда жиі кездесетінін мойындап, бұл эпизодты бұрынғы оқиғалардан "әлдеқайда әсерлі" деп санады. Сноу Майкл Шенкс пен Терил Ротеридің "керемет орындалған" актерлік шеберлігін мақтап, бірақ кейбір екіұштылық көріністері "біршама артық жасалған" деп ойлады. Доктор Дэниел Джексон рөлін сомдаған актер Майкл Шенкс эпизодтағы рөлі үшін "Драмалық сериал: Ең жақсы еркек рөлі" номинациясында Лео сыйлығын жеңіп алды. Бұл номинацияға "Қалдық отрядтағы" Мэттью Беннетт, сондай-ақ "Да Винчидің тергеуі" сериалындағы Николас Кэмпбелл, Ян Трейси және Доннели Роудс та үміткер болды. Террил Ротери де 2004 жылғы Лео сыйлықтарында доктор Джанет Фрейзер рөлі үшін "Ең жақсы қосалқы әйел рөлі" номинациясына ұсынылды, алайда "The Collector" сериалындағы рөлі үшін Карли Поуп бұл сыйлықты жеңіп алды. Эпизодтың аудио түсіндірмесін режиссер Питер ДеЛуиз және оператор Питер Востe жасады. Эпизодтар мен 7-ші маусымның қалған бөлігі 2008 жылдың қаңтарында iTunes және Amazon Unbox арқылы цифрлық форматта қолжетімді болды. Сериалдың барлық эпизодтары алғаш рет 2010 жылдың 15 тамызында АҚШ-та Netflix арқылы ағылтуға қолжетімді болды. Эпизод пен сериалдың қалған бөлігі әртүрлі ағылту платформаларында және 2020 жылғы Blu-ray шығарылымында жаңартылған сапада ұсынылды.