Кіріспе

Прометей немесе X 303 және кейіннен BC 303 – әскери ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздық қақпа SG 1" ішінде кездесетін ойдан шығарылған ғарыш кемесі. Кеме алғаш рет шоудың алтыншы маусымында "Прометей" атты эпизодта ұсынылды және сериалдың соңына дейін қайта-қайта пайда болатын орынға айналды, сондай-ақ түрлі спин-офф медиада бейнеленді. Кемені алғашқыда Джозеф Маллоцци мен Пол Мулли жазды, ал оның дизайнын Бриджит МакГайр жасады. МакГайр, Мулли және Маллоцциден бөлек, атқарушы продюсер Брэд Райт, сонымен қатар арт-директорлар Джеймс Роббинс және Питер Боднарус кеменің тұжырымдамасын жасау мен жобалауда маңызды рөл атқарды. Кеменің дизайнына қазіргі заманғы теңіз кемелері үлкен әсер етті, МакГайр ішкі бөлігін көбінесе суасты кемелері үлгісінде жасады, ал эсминдер мен авианосецтер кеменің сыртқы түрін қалыптастыруға көмектесті.

Тұжырымдама және бастапқы жобалау

Прометей алғаш рет Джозеф Маллоцци мен Пол Мулли жазған осы аттас эпизодта таныстырылды. Ғарыш кемесін жобалау жұмыстары 2002 жылы басталды, ал «Прометей» шоу авторлары оны Гоа’улд анакемесіне Жердің жауабы ретінде көріп тұрды. Шоудың өндіріс дизайнері Бриджит МакГайр және оның командасы түсірілім басталғанға дейін бес аптадай уақыт бұрын жұмысын бастады. МакГайрдың айтуынша, авторлар «жоғары технологиялық шетелдік кемеге емес, АҚШ Әуе күштері үшін салынған кемеге ұқсайтын» кемені қалаған. МакГайр заманауи әскери кемелердің дизайнының ішкі және сыртқы түрін қалыптастыру идеясына ден қойды және бұл процеске көмектесу үшін көмекші суретші Нолин Тобинге анықтамалық суреттер мен сызбаларды зерттеуді тапсырды. Оның жобасында МакГайр кемеде көпір, қозғалтқыш бөлімі болады және кішігірім X-302 истребителіне арналған ангар да болады деп білген, бірақ бастапқыда осы бөлігін салуды жоспарламаған. Роббинс кеменің палуба жоспарларын жасады, соның ішінде кеменің жұмысы үшін маңызды барлық компоненттер мен жүйелерді орналастырды. Роббинс кеменің қозғалтқышы, қару-жарағы және экипажының құрамын да ескерді. Соңында қолданылмағанымен, Роббин «Прометейдің» өзіне тән гипержетекке ие болады деп ойлады, онда кеме гиперғарыш арқылы қозғалғанда, қозғалтқыштардан проекцияланатын рельстер арқылы жүреді, басқа кемелердегідей терезе пайдаланбайды. Ал Боднарус көпiр, дәліздер, қозғалтқыш бөлімі және шлюз сияқты жиынтықтың ішкі көріністерінің суреттерін жасауға жауапты болды. Жиынтық оңай бөлшектелетіндей етіп жобаланды және салынды, толығымен немесе жеке бөліктерге бөлінетіндей, қабырғалар, терезелер мен есіктер дөңгелектерге немесе иілімдерге орнатылып, түсірілім кезінде жақсырақ қол жеткізу үшін жылжытылатын болды. Бастапқыда екі негізгі кеңістік салынды: көпір және көп мақсатты бөлме, олар дәліз арқылы байланыстырылды. Дәліздер 8 пішіндес конфигурацияда салынды, бұл көріністің қажеттілігіне сәйкес кемені айналып өтуге мүмкіндік берді, ал есіктер мен бөлектер дәліздің орналасуын өзгерту үшін жылжытылатын болды. Жиынтықтың декораторы Марк Дэвидсон бұл «біздің жылдамдығымызбен осылай алу үшін әртүрлі бөлімдердің керемет ынтымақтастығы» деді. Үш құрылыс бригадасы құрылды: біреуі арқалықтарды, екіншісі бөлектерді, ал үшіншісі терезелер мен қабырғаларды салды. Жиынтықты безендіруде теңіз тақырыбы жалғастырылды, сонымен қатар интерьерді сәл «фьютуристік» және «әскери және шетелдік элементтерінің араласуы» ретінде жасауға тырысты. Бастапқыда кемені безендіру үшін 15 жалпақ экранды монитор қолданылды, ал ескі CRT мониторлары жиынтықтың бөліктеріне орнатылды, үстіне «біраз жоғары деңгейлі көрінуі үшін» кесілгендер қосылды. Кеменің ауқымын көрсету үшін және кемеде бірнеше деңгей бар екенін көрсету үшін сатылар орнатылды. Сонымен қатар, көптеген электронды сынақ құралдары сатып алынып, бөлшектелді, қайта конфигурацияланды, модельдік шеберхана жасаған әртүрлі бөлшектермен біріктірілді, содан кейін актерлерге қосылу үшін түрлендіргіштермен, батырмалармен және шамдармен жабдықталған консольдар мен жиынтықтарға орнатылды. Дэвидсон футуристикалық элементтерді сымды телефондар, өрт сөндіргіштер және ұшақтан алынған раковина/дәретхана сияқты «ретро» элементтермен үйлестірді. Қаржыны үнемдеу мақсатында «Прометей» жиынтығы «Жұлдыздық қақпалар: Атлантида» сериалының екінші маусымында таныстырылған «Жер кемесі Дедалус» ретінде де пайдаланылды. Кейін бұл жиын тағы да Жердің ғарыш кемелері мен станцияларын жасау үшін қолданылды, соның ішінде «Аполлон» және «Мидуэй» станциялары, «Одиссей» және «Королев» (SG-1), соңында «Гаммонд» («Жұлдыздық қақпалар: Әлем»). Жиынтық келесі кемелер мен станциялар үшін кеңейтілді, жаңа консольдар, құрылғылар, дәліздер мен бөлмелер қосылды. 2010 жылы «Жұлдыздық қақпалар: Әлем» сериалының бірінші маусымы аяқталғаннан кейін жиынтық алынып, қоймаға орналастырылды, содан кейін аукционға дейін толық бөлшектелді.

Фильм түсіру және жарықтандыру

Бұл жиынтықта қабырғаларға, төбелерге және едендерге тікелей орнатылған жүздеген флуоресцентті шамдар болды. Фотосуретші-оператор Джим Менард атап өткендей, бұл түсірілімдерде көбінесе жарықтандыруды пайдалануға мүмкіндік берді: "Біз тек кемедегі жарықпен түсіре аламыз, ал жақын планға түсіргенде олардың көздері мен басқа да бөлшектеріндегі көлеңкелерді түзетуге болады". Түсірілімдер басталар алдында режиссер Питер Вост, бас жарықтандыру технигі Рик Дин және фотосуретшілер Джим Менард пен Эндрю Уилсон "Прометей" үшін бастапқы жарықтандыру дизайны бойынша жедел жұмыс істеуге мәжбүр болды, жиынтыққа түсірілімге бір күн бұрын ғана қол жеткізді. Уилсон мен Вост "Прометей" әлі ангарда тұрғанда, оқиғаның алғашқы сахналарындағыдай, ақ өнеркәсіптік жарықтандыруда болатынына келісті, бұл кеменің толыққанды жұмыс істейтін түрін толық көрсетуге мүмкіндік берді. "Прометей" және "Табиғи таңдау" эпизодтарынан кейін Менард кеменің жарығы "біршама қызыл, ақ және көк" түсті сезінді және "одан құтылуды" үміттенеді, ал режиссер Питер ДеЛуиз кемеде "өте жарық" екенін айтты және Востпен бірге кеменің болашақ эпизодтарда "қараңғырақ" және "көңілді" көрінуін қалады. Олар өзгерістерін "Memento" эпизодында жүзеге асырды, әуе кемесінің мостигін жақынырақ бейнелеуге тырысты, көбінесе қара-көк жарықтандыруға сүйенді, ДеЛуиз бұл кеменің алғаш рет толыққанды жұмыс істейтіндей көрсетілгендігімен байланыстырылатынын сендірді.

CGI модельдері және сыртқы

Прометей кемесінің моделі Image Engine визуалды эффекттер студиясымен толыққандай компьютерлік бейне ретінде жасалды, студия өз жұмысын Роббиннің суреттеріне негіздеді. Rainmaker Digital Effects компаниясы да шоу барысында кемеге қатысты түрлі кадрлармен жұмыс істеді. Бұл "Прометей" эпизодында Фрэнк Симмонс (Джон ДеЛанси) ауа шлюзінен сыртқа шығарылатын кадрды қамтиды, ол кейіннен "Memento" эпизодында өзгертілді, Симмонстың орнына гипердвигательдің негізгі модулі қойылды. "Memento" және "Beachhead" эпизодтарында Прометейдің әртүрлі планеталардың үстінен ұшып өтуі немесе қонуының кадрлары да өзгертіліп, қайта қолданылды. Көпір жиынтығының сыртында жасыл экран ілінді, бұл визуалды эффекттерді қосуға мүмкіндік берді, бірақ жұлдызды кеңістіктің шығындарын үнемдеу үшін визуалды эффекттерді өндіру жасыл экранды шағын айна бөлшектері бар қара пердемен ауыстыра алатын, ол жарықтанғанда жұлдызды кеңістіктің әсерін беретін. Көп мақсатты бөлме терезесі де кеменің қозғалтқыш ядросының кадрларына пайдаланылатын терезе мен жасыл экраннан тұратын. Сол кезде атқарушы продюсер Брэд Райт бұл "Жұлдыздық қақпа SG-1" сериалының соңғы маусымы болады деп күтті және "біздің білгендеріміздің кейбір пайдасын, кейбір салдары мен біз барлық жерлерден әкелген технологияны көруге уақыт келді" деп ойлады, Прометей мен X 302 екеуін де Жұлдыздық қақпа бағдарламасынан пайда болған техникалық жетістіктер деп елестеді. Райт сондай-ақ маусым Анубиспен қақтығысқа қарай дамитынын күтті және шоуды аяқтап, "Жұлдыздық қақпа Атлантида" сериалын құратын "Жұлдыздық қақпа SG-1" көркем фильмінде Прометейді пайдалануды жоспарлады. Прометейдің бортындағы материалды тұжырымдау және жазу кезінде жазушылар "АҚШ Әуе күштері ғарыш кеңістігіндегі үлкен кемемен не істейді" деген теорияны ойластыруға уақыт жұмсады, тек Әуе күштері ғана емес, сонымен қатар Әскери-теңіз күштерінің элементтерін біріктіріп, оның қалай жұмыс істейтінін елестетті. Жазушылар ғылыми фантастикалық "Жұлдыздар жолы" сериалымен салыстыруды түсінді, Пол Мулли эпизодтарды Прометей кемесінде орналастыру арқылы "біз қазір "Жұлдыздар жолы" аумағына кіріп бара жатырмыз деуге болады" деді, ал Питер ДеЛуиз "Memento" эпизодын "өз "Жұлдыздар жолы" стиліндегі нәрсені жасауға мүмкіндік алғанымыз қызықты болды" деп атады. Осыған қарамастан, Джозеф Малоцци шоудың "Жұлдыздар жолына" айналмайтынын мәлімдеді, ал Купер "Прометей" сияқты жерді құрастыру кемелерін "табиғи прогресс" деп ақтады, "Мен кемелерді жақсы көремін. Менің ойымша, олар керемет, және кемелер туралы шоулар да керемет. Бізге "Жұлдыздар жолына" айналу қаупі бар деп ойламаймын". Прометейдің бортындағы эпизодтарды жазуда Дэмиан Киндлер сияқты жазушылар оның "Жұлдыздық қақпа SG-1" туралы не екенін ұмытпауы маңызды деп санады және "Memento" жазуда "сен ойнауға жаңа үлкен ойыншығың бар дегенге ғашық бола алмайсың" деп түсіндірді, кемеге қатысты оқиғалардың бәрі Жұлдыздық қақпаға қайту керек деп сенді. Жетінші маусымда Прометейдің тіркеу нөмірі X 303-тен BC 303-ке өзгертілді. Жазушы Джозеф Малоцци кеме енді "эксперименттік" деп саналмайтынын және BC - бұл Battle Cruiser дегеннің қысқартылған түрі екенін растады. Шоу жетінші және сегізінші маусымдарға жалғасқанда Джозеф Малоцци Прометейді шоуға "кейде қайта-қайта тексеру" керек кейіпкерге айналды деп сезінді және атқарушы продюсер Роберт К. Купер сценарийлерді ақтау үшін жазушыларды кемеде оқиғаларды орналастыруға шақырды, нәтижесінде "Memento", "Grace" және "Prometheus Unbound" эпизодтары пайда болды. Прометейдің бауырласы Дадалус бастапқыда "Прометейдің жақсартылған нұсқасы" ретінде суретші Джеймс Роббинспен ойластырылған, кеменің жобалары алғаш рет "Moebius" эпизодында көрсетілген кезде, бірақ бұл жоспарлар суретші Питер Боднаруспен бірге тоқтатылды, ол Дадалусты өз класындағы жаңа кеме ретінде қайта ойластырды. Бірдей жиынтыққа негізделген екі кеме интерьерінің бірқатар айырмашылықтары болды, мысалы, негізгі терезе, көпірдегі консольдар және басқа да жабдықтар, олар сахнада қай кеме қолданылғанына байланысты өзгертілуі керек еді. Жиынтықты ауыстыруға кеткен уақытты және ақшаны үнемдеу үшін Купер Прометейді жою арқылы "Жұлдыздық қақпа SG-1" сериалына өз "Дадалус" класындағы кемесін - "Одиссеяны" енгізуге мүмкіндік береді. Титаниктің суға батуын еске түсіре отырып, Купер Прометейдің жойылуын "ұзақ және ауыр уақытқа созуды" қалады және визуалды эффекттер супервайзері Мишель Коменске визуалды эффекттерді мүмкіндігінше ұзақ түсіруді ұсынды. Жазушылар Джозеф Малоцци мен Пол Мулли бастапқыда "Ripple Effect" эпизоды үшін кеменің жойылуын алдын ала жасайтын кадрлар жазған, бірақ олар уақыт жетіспеуіне байланысты соңында алынып тасталды.

Сурет

X 303 алғаш рет алтыншы маусымның "Құтқарылу" атты ашылу эпизодының екінші бөлігінде еске алынады. "Прометей", сондай-ақ X 303 деп белгілі, сол аттас эпизодта алғаш рет пайда болады, онда ол әлі де Невададағы құпия жер асты нысанында құрылыс кезеңінде. Кеме Құрама Штаттар Әуе күштерімен адам және шетелдік технологиялардың үйлесімі арқылы салынған, олар Жұлдыздық қақпа командасы жылдар бойына жинаған. Дайын емес кемені NID-тің тәртіпсіз агенттері, оның ішінде Фрэнк Симмонс және Гоа'улд Адриан Конрад ұрлап кетеді. "Табиғаттан өзгеше таңдау" эпизодында "Прометей" SG-1 тобымен қайта қолға түскеннен кейін, Асгард Тор SG-1 және кемені Асгардтың туған әлеміндегі Көбейтушілердің қаупін жоюға жұмылдырады. "Memento" эпизодында "Прометей" сынаққа түсіп, енді полковник Уильям Ронсонның басқаруында. Тестілеу кезінде гипердвигательдің қозғалтқышы артық жүктеліп, экипаж ядроны шығарып тастауға мәжбүр болады, осылайша оларды Тагреа деген әлемге тастап, жерленген Жұлдыздық қақпаны табуға тура келеді. Жұмыс істейтін гипердвигатель болмағандықтан, "Прометей" Тагреада қалып қояды, ал "Дұшпан кені" эпизодында Жұлдыздық қақпа командасы BC 303 кемелерін салу үшін шетелдік минерал Накваданы өндіріп алады. "Grace" эпизодында кеме "Азаушы 2.0" эпизодында Гоа'улд Алькештен алынған гипердвигательді пайдалана отырып, Жерге қайта оралу сапарына шығады. Жерге оралғаннан кейін генерал Джордж Хаммонд "Жоғалған қала" эпизодында Анубистің күштеріне қарсы планетаны қорғау үшін кеменің басқаруын өз қолына алады. Соғыстан кейін "Жаңа тәртіп" эпизодында полковник Лайонель Пендергаст "Прометейдің" бас офицері болып тағайындалады, ал "Соңғы ойын" эпизодында кеме қайта жаңартылудан өтеді, Асгардтар сәулелік технология мен гипердвигательді орнатады. Генерал Джордж Хаммонд "Прометейді" "Прометейді босату" эпизодында қайтадан басқарады, ол Атлантис экспедициясын табу үшін құтқару миссиясын жетектейді, бірақ жолда Вала Мал Доран оны ұрлап алады және олардың Жерге қайтуға мәжбүр болады. "Прометейге" жаңа рельстік зеңбіректер орнату жоспарланған, бірақ олар "Жұлдыздық қақпа: Атлантида" эпизодының "Қоршау" бөлімінде Рейфтерге қарсы қорғануға көмектесу үшін Атлантисқа жіберілді. "Авалон" эпизодында кеме Асгард сенсорларымен жабдықталды, олар SG-1 Гластонбери Тордың астындағы Ежелгі құрылысты табуға көмектеседі. "Бичхед" эпизодында Орилер еркін Джаффа әлеміне шабуыл жасағаннан кейін, SG-1 Орилердің шабуылын тоқтатуға және алғашқы Ори Супергейтінің құрылысын тоқтатуға тырысу үшін кемемен саяхаттайды. Кеменің Асгард транспортері "Ex Deus Machina" эпизодында Бағалдың Сиэтл қаласының орталық бөлігін жоюына кедергі келтіруге көмектеседі. "Ripple Effect" эпизодында SG-1 және басқа бір параллель әлемнен келген команда кемені ғарыш кеңістігіндегі жарықты жабу үшін пайдаланады. Жұлдыздық қақпа командасы Джаред Кейннен Орай спутнигін жоюға көмектесуді сұрайды, оны оның халқы, Рэнд протектораты салған, олар өз әлеміндегі қарсылас ұлтты жоюды көздейді. SG-1 және "Прометей" Кейннің туған планетасы Тегалусқа барады, бірақ спутниктің кеменің күшіне бағынбайтынын жақын арада түсінеді. Кеме істен шыққандықтан, Пендергаст экипажды қауіпсіз жерге жеткізуге көмектеседі, содан кейін кемемен бірге суға батып кетеді. Шамамен бір жылдан кейін, балама әлемдегі қиын жағдайда Саманта Картер "Прометей" кемесіне көтеріледі, ол енді президент Хэнк Лэндридің "Air Force One" ретінде пайдаланылады. "Прометей" 2004 жылы жойылған "Stargate SG 1: The Alliance" видео ойынында ойналмаған көлік ретінде қосылған. 2021 жылы "Прометей" "AstroKings" мобильді ойынына басқарылатын көлік ретінде қосылды, сонымен қатар "Жұлдыздық қақпа" телехикаясының басқа элементтерімен бірге.

Әсері

Шон Феррик WhatCulture үшін «Прометейді» шоудың басындағы және орта кезеңіндегі символы, көлемді, бірақ толыққанды функционалды» деп сипаттады, кеменің Stargate SG 1 үшін жаңа мүмкіндіктер жасағанын, тек Stargate-ты ғана пайдаланудан асып түсіп, шоуды қажетті деңгейде сақтап тұрғанын атап өтті. WhatCulture үшін жазған Алястер Гринвелл кеменің пайда болуын «күте тұруға тұрарлық» деп бағалады, ал «Memento» сияқты эпизодтардағы бастапқы қиындықтар «жанкүйерлерге кемені одан да жақындатады» деп сенді. Tor.com үшін жазған Кит Декандидо кемені Жердің «галактикадағы ықпалды күшке айналуының» белгісі деп білді, бұрын ол тек мазасыздық тудырған. Фан-сайт Gateworld-тің негізін қалаушы Даррен Самнер «Прометейдің» дизайнына риза болмады, бірақ Жердің жұлдызаралық шайқас крейсерін жасағанына қуанса да, оны «күлкілідей ұсқынсыз» деп есептеді. Dial the Gate фан-сайтының жүргізушісі Дэвид Рид Самнердің пікірін бөлісті және «Прометейдің» сол аттас эпизодта пайда болуына дейін оның ашылмауы немесе көрініс бермеуіне наразылық білдірді. Ғарыш кемелерінің, соның ішінде «Прометейдің» рөлі және олардың Stargate SG 1-ге тигізген әсері туралы талқылағанда Gateworld-тің Дэвид Рид Stargate пен кеменің әңгіме айту құралдары ретінде жиі қақтығысқа түсетінін айтты және кемелердің «мүмкіндігінше аз оқиғаларды тасымалдауы керек» деп ойлады, себебі шоу «Жұлдыз жолына» айналуы мүмкін деп қорқады. Самнер алтыншы және жетінші маусымдарда ғарыш кемелері «Stargate-ке зиян келтірмегенін» айтты, бірақ тоғызыншы және оныншы маусымдарда олар «шоудың орталық бөлігі ретінде Stargate-ке қанағаттандырмайтын түрде жақындап келгенін» сендірді. «Memento» және «The Pegasus Project» сияқты эпизодтар «біздің кемелерімізді пайдаланып, Stargate әлемін дамытатын қызықты оқиғаларды айтудың жақсы мысалдары, Stargate-тің орнын алмастырудың орнына» деп ойлады. Көпірдегі креслолар, басқару кристалды табалар, дәлізден арқалықтар және басқару панельдері де аукционға сатылды. 23 беттік жобалар аукционда 1600 АҚШ долларына сатылды. 2023 жылдың қараша айында BlueBrixx ойыншықтар компаниясы құрастырылатын «Прометейді» қоса, Stargate желісін жариялады. Сондай-ақ 2023 жылдың қараша айында Master Replicas кеменің моделін шығарды.