Кіріспе

Тоқ кітап (сонымен қатар тоқ кітап немесе жаттығу кітабы) – марш-топтары (әсіресе жоғары мектеп шоу-топтары мен барабандық корпус) алаңдағы формацияларды үйренуге көмектесу үшін пайдаланатын кішкентай жазба кітап. Тоқ кітапты көрнекті жоғары мектеп тобының жетекшісі және жұлдызды перкуссияшы Лесли Аллард ойлап тапты. Атауы даладағы ойыншыларды көрсететін жаттығу парақтарындағы нүктелерді пайдаланудан шыққан: тоқ кітап иесінің нақты нүктелеріне және ойыншы басқа маршшыларды бағыттауы керек болса, оларға (орналасуын анықтау үшін) көмектеседі. Тоқ кітаптың жалпы құрылымы американдық футбол алаңының "бойлықтары" мен "ендіктерін" қамтиды. Алайда, декарт координаталар жүйесі (x/y) сирек қолданылады, оның орнына ойыншыларды тордағы нүктелер ретінде белгілеудің басқа жүйесі және кейбір арнайы терминдер қолданылады. Мысалы, ойыншы былай жазуы мүмкін: "45R ішінде 3 және артқы хэштен алдында 5". Бұл ойыншының оң жақтан (пресс-трибунаға қарап тұрғанда) 45-ярдтық сызықтан 3 қадам ішке (50-ярдтық сызыққа қарай) және артқы хэштен алдына 5 қадамда тұрғанын білдіреді (терминдерді түсіндіру үшін американдық футбол алаңы мен ойыншыларын қараңыз). Бірақ көбінесе адамның жеке тоқ кітабында оның алаңдағы орнын көрсету үшін жеке қысқартулары болады. Тоқ кітаптар қарапайымнан (тек маршшының орнын көрсету) күрделіге дейін (сондай-ақ сіз басшылық ететін жақын маршшылардың орнын көрсету) болуы мүмкін. Бұл ойыншылар алаңдағы позицияларын ауыстырғанда қиындықтар тудырады: тоқ кітаптарды ауыстыру көбінесе қиын, және көптеген ойыншылар өз тоқ кітаптарын қайта жазуға мәжбүр болады. Көптеген жоғары мектеп тобының жетекшілері тоқ кітаптарды жаттығу прогресі үшін өте маңызды деп санайды.

Бұрғылау парағынан нүктелік кітапқа дейін

Бұл – бұрғылау парақтарының үлгі беті. Бұл беттің иесі AS10, ал олардың алаңдағы нүктесі тиісінше дөңгелекпен белгіленген. Осы бетті қарап шыққаннан кейін AS10 осы мақаланың жоғары жағындағы нүктелік кітапшасына жазды. Назар аудару керек бірнеше ерекшелік:

Алаңның кері бейнеленуі – Бұл барлық ойыншылардың алаңның "төртбұрышына" немесе "директордың көзқарасына" қарауы себебінен туындайды. Сондықтан, дұрыс бағытта қараған ойыншы алаңды осылай (кері) көруі мүмкін емес. Нүктелік кітапшаның кіші өлшемі – Бұрғылау парақтары үлкендігіне байланысты қолдануға қолайсыз. Нүктелік кітапша бұл шектеуді деректерді қысқарту арқылы жеңеді: тек өзіңіздің нүктеңізге және оның айналасындағы нүктелерге назар аударсаңыз, көптеген басқа нүктелерді елеуден шығаруға болады. Көп жағдайда, нүктелік кітапша – бұрғылау парағының кішкентай бөлігінің үлкейтілген нұсқасы. Бес метрді сегіз қадамға бөлу – бұл сегізден бес қадамдық аралық деп аталады.

Координаттар парақтары

Координаттар парағы нүктелі кітапқа балама болып табылады. Нүктелі кітаптар сияқты, координаттар парақтары да кішкентай, оларды мойындағы арқанға іліп киюге арналған. Координаттар парақтары алаңдағы ойыншылардың орналасуының тізімі түрінде жасалады, олар координаттармен көрсетіледі (мысалы, оң жақтан 45 ярд сызығының ішінде 5 қадам және үй хэшінен 2,25 қадам алда), әрбір "жиын" нөмірленеді. Парақта бір жиыннан екінші жиынға өтуге қажетті қадамдар саны да көрсетілген, бірақ бұл тура көрсетілмейді. Бірінші жиынның қасында әрқашан "0" саны болады. Егер келесі жиынға өту үшін он алты санау керек болса, екінші жиынның координаттарының жанына "16" саны қойылады. Егер үшінші жиынға өту үшін сегіз санау қажет болса, үшінші жиынның координаттарының жанында "24" саны болады.