Америкалық стиль нұсқаулығы: «Стиль элементтері» тарихы

Кіріспе

Америкалық ағылшын тілінде жазу стилі жөніндегі нұсқаулық. Америкалық ақын Дороти Паркер осы кітап туралы былай деді: Егер сіздің жазушы болуға ниеттенген жас достарыңыз болса, оларға ең үлкен көмектердің екіншісі – оларға «Стиль негіздері» кітабының бірнеше данасын сыйлау болар. Ал ең үлкен көмек, әрине, оларды қазір, бақытты кезінде ату.

Тарих

Корнелл университетінің ағылшын тілі профессоры Уильям Стронк 1918 жылы «Стильдің негіздері» атты еңбегін жазды және оны 1919 жылы университетте пайдалану үшін жеке жариялады. Харкорт оны 1920 жылы 52 беттік форматта қайта басып шығарды. Стронк 1946 жылы қайтыс болды. Кейіннен Макмиллан мен Компания Уайтқа 1959 жылғы басылым үшін «Стильдің негіздерін» қайта қарауды тапсырды. Уайттың Стронк пен Теннидің 1935 жылғы қайта қаралған басылымын кеңейтуі мен жаңғыртуы «Стронк және Уайт» деп бейресми түрде белгілі жазу стилі жөніндегі нұсқаулыққа әкелді, оның алғашқы басылымы 1959 жылы екі миллионға жуық дана сатылды. Кейіннен үш басылымның он миллионнан астам данасы сатылды. Марк Гарви кітаптың тарихын «Стильдендірілген: Стронк пен Уайттың «Стильдің негіздері» кітабының сәл мақтаншақ тарихы» (2009) кітабында баяндайды. «Стильдің негіздері суреттерімен» (2005) үшін суреттерді салған Майра Калман Нико Муллиден кітап негізінде кантата жазуды сұрады. Ол 2005 жылдың қазан айында Нью-Йорк қалалық кітапханасында орындалды. «Стильдің негіздері» аудиокнигасының жаңа нұсқаларында түпнұсқадағы «гендерлік мәселелерге» байланысты сөздер өзгертілген.

Мазмұны

Стрэнк жақсы жазу мен композицияны дамытуға баса назар аударды; 1918 жылғы түпнұсқа басылым жазушыларды "қажетсіз сөздерден бас тартуға", белсенді дауысты пайдалануға және параллелизмді тиімді қолдануға шақырды. 1959 жылғы басылымда Уайттың кіріспе бөлімдерді кеңейтулері, "Кіріспе" эссесі (Стронк туралы оның журналдық әңгімесінен алынған) және "Стильге қатысты көзқарас" деген қорытынды тарау орналасқан, ол ағылшын тілінде жазуға арналған кең ауқымды нұсқаулық болып табылады. Ол сондай-ақ "Стильдің негіздері" кітабының екінші (1972) және үшінші (1979) басылымдарын шығарды, сол кезде кітаптың көлемі 85 бетке жетті. "Стильдің негіздері" кітабының үшінші басылымы (1979) 54 тармақтан тұрады: сөздерді қолданудағы жиі кездесетін қателердің тізімі; пунктуация және грамматиканың 11 ережесі; жазудың 11 принципі; форманың 11 мәселесі; және V тарауда – жақсы стильге қатысты 21 ескерту. Соңғы ескерту, 21-ші, "Стандартты ерекшеге басымдық беру", "Стильдің негіздері" тақырыбымен тығыз байланысты, бірақ ол айқын проза жазу туралы жеке эссе ретінде де қарастырылады. Стрэнктың 1918 жылғы ұсынысы:

Күшті жазу – қысқа және нақты. Сөйлемде қажетсіз сөздер, абзацта қажетсіз сөйлемдер болмауы керек, дәл сол себеппен суретте қажетсіз сызықтар, ал машинада қажетсіз бөлшектер болмауы тиіс. Бұл жазушының барлық сөйлемдерін қысқа етуді, немесе барлық егжей-тегжейден бас тартып, тақырыпты тек жоспар түрінде қарастыруды білдірмейді, бірақ әрбір сөздің мағыналы болуын талап етеді. "Композицияның негізгі принциптері", "Стильдің негіздері".

Стрэнк-Жұніордың атында 1979 және одан кейінгі басылымдарда енді үтір жоқ, себебі мұндай есімдерді пунктуациялау туралы стильдік ұсыныстар жаңартылды. "Стильдің негіздері" кітабының төртінші басылымы (2000), Стрэнк қайтыс болғаннан кейін 54 жыл өткен соң жарық көрді, онда оның еркек жалқы есімдіктерге қатысты стильдік кеңесі алынып тасталды: "алғы сөйлем әйелдік болмаса немесе болуы керек болса". Оның орнына келесі сөйлем қосылды: "Көптеген жазушылар жалпылама "ол" немесе "оның" сөздерін қолданып, белгісіз сөздерді қайта атауды шектеуші немесе жағымсыз деп санайды". Сонымен қатар, IV тараудағы "Олар. Ол немесе ол" деген тақырыптағы "Дұрыс қолданылмаған сөздер мен тіркестер" жазушыны "еркектікке қатысты әдейі баса назар аударудан" сақтануға кеңес береді. Төртінші басылымға жаңа қосылған элементтерге эссеші Роджер Ангеллдің алғы сөзі (Э.Б. Уайттың келіні), американдық мәдениетті зерттеуші Чарльз Осгудтың қорытынды сөзі, сөздік және көрсеткіш кіреді. Бес жыл өткен соң, төртінші басылым мәтіні дизайнер Майра Калман салған суреттермен "Стильдің суреттелген негіздері" (2005) деген атпен қайта басылды. Бұл басылымда Осгудтың қорытынды сөзі алынып тасталды және бірінші басылымдағы орфографиялық тарау қалпына келтірілді.

Қабылдау

The Elements of Style журналы 2011 жылы Time журналы шығарған тізімінде 1923 жылдан бері ағылшын тілінде жазылған 100 ең жақсы және ең ықпалды кітаптардың бірі ретінде тізімделді. Стивен Кинг «Жазу туралы» (2000, 11-бет) кітабында былай деп жазады: «Осы кітапта байқауға болатын жалғандық өте аз немесе мүлдем жоқ. (Әрине, ол қысқа – сексен бес беттен тұрады, сондықтан осы кітаптан әлдеқайда қысқа.) Мен сізге бірден айтайын, кез келген бастаушы жазушы «Стиль элементтері» кітабын оқуы керек. «Композиция қағидалары» деген тараудың 17-қағидасы – «Қажетсіз сөздерден бас тарту». Мен осы жерде солай етуге тырысамын». 2011 жылы Вена университетінің биохимия профессоры Тим Скерн «Ғылыми ағылшын тілінде жазу: Оқу құралы» еңбегінде «Стиль элементтері» кітабы «жақсы ағылшын тілінде жазу бойынша ең жақсы кітап болып қала береді» деп мәлімдеді. 2013 жылы Невил Гвинн өзінің «Гвинн грамматикасы» атты еңбегінде «Стиль элементтері» кітабын қайта жариялады. «Бостон глобусы» газетінің журналисі Бритт Петерсон оның кітапқа енгізуі «қызықты қосымша» болғанын жазды. 2016 жылы Open Syllabus Project жобасы «Стиль элементтері» кітабын АҚШ-тың академиялық оқу бағдарламаларында ең көп тағайындалатын мәтін деп атады, бұл 1 миллионнан астам оқу бағдарламасында пайда болған 933 635 мәтіннің талдауына негізделген. Strunk & White кітабына қатысты сын-пікірлер көбінесе оның нормативтік сипаты немесе қазіргі ағылшын тілінің қолданылуына байланысты жалпы уақытқа қатысты екендігі туралы таластарға бағытталған. «Стиль элементтері» кітабын сынға алған Эдинбург университетінің лингвистика профессоры және «The Cambridge Grammar of the English Language» (2002) кітабының авторларының бірі Джеффри Пуллум былай деді: «Кітаптың пюризм, архаизм және жеке ерекшеліктердің зиянды қоспасы ағылшын грамматикасының дұрыс негіздерімен негізделмеген. Ол көбінесе қате бағытталған, авторлары өздерінің ережелерін бұзғанын байқамайтын сияқты. Өкініштісі, бірнеше буын студенттер өздерінің грамматикасын Strunk and White-тың білімсіздігінен үйренді, нәтижесінде білімді адамдардан тұратын ұлт пайда болды, олар жазғанда неге алаңдап, қорқатынын түсіндіре алмайды – «қалай», «немесе», «мен», «болды» немесе «қай» сөздерін қолданғанда. Пуллум, мысалы, авторлар пассивті дауысты дұрыс түсінбегенін және ағылшын тілінде қалыптасқан және ешқандай проблема тудырмайтын қолданыстарды, мысалы, бөлінген инфинитивті және шектеуші сөйлемде «which» сөзін қолдануды сынға алды. 2005 жылы The Boston Globe газетіне жазған рецензиясында Ян Фриман «The Elements of Style Illustrated» (2005) кітабының соңғы басылымын, Майра Калманның суреттерімен, «ескірген зомби кітап» деп сипаттады – «шатақ, оның қазірде өткенге кеткен ұсақ-түйектері 1970-ші жылдардағы тыйымдармен және 1990-шы жылдардағы компьютерлік кеңестермен орын үшін күресіп жатыр».

The Elements of Style was listed as one of the 100 best and most influential books written in English since 1923 by Time in its 2011 list. In On Writing (2000, p. 11), Stephen King writes: "There is little or no detectable bullshit in that book. (Of course, it's short; at eighty five pages it's much shorter than this one.) I'll tell you right now that every aspiring writer should read The Elements of Style. Rule 17 in the chapter titled Principles of Composition is 'Omit needless words.' I will try to do that here." In 2011, University of Vienna professor in biochemistry Tim Skern argued in Writing Scientific English: A Workbook that The Elements of Style "remains the best book available on writing good English". In 2013, Nevile Gwynne reproduced The Elements of Style in his work Gwynne's Grammar. Britt Peterson of The Boston Globe wrote that his inclusion of the book was a "curious addition". In 2016, the Open Syllabus Project lists The Elements of Style as the most frequently assigned text in US academic syllabuses, based on an analysis of 933,635 texts appearing in over 1 million syllabuses. Criticism of Strunk & White has largely focused on claims that it has a prescriptivist nature, or that it has become a general anachronism in the face of modern English usage. In criticizing The Elements of Style, Geoffrey Pullum, professor of linguistics at the University of Edinburgh, and co author of The Cambridge Grammar of the English Language (2002), said that: The book's toxic mix of purism, atavism, and personal eccentricity is not underpinned by a proper grounding in English grammar. It is often so misguided that the authors appear not to notice their own egregious flouting of its own rules It's sad. Several generations of college students learned their grammar from the uninformed bossiness of Strunk and White, and the result is a nation of educated people who know they feel vaguely anxious and insecure whenever they write however or than me or was or which, but can't tell you why. Pullum has argued, for example, that the authors misunderstood what constitutes the passive voice, and he criticized their proscription of established and unproblematic English usages, such as the split infinitive and the use of which in a restrictive relative clause. Jan Freeman, reviewing for The Boston Globe in 2005 described the latest edition of The Elements of Style Illustrated (2005), with illustrations by Maira Kalman, as an "aging zombie of a book a hodgepodge, its now antiquated pet peeves jostling for space with 1970s taboos and 1990s computer advice".

Қалқа

Стиль элементтері. 1918 жылы жазылған және 1919 жылы жеке басылған. 43 бет. Стиль элементтері. Нью-Йорк: Харкорт, Брейс және Хоу, 1920. Түпнұсқаның 52 беттік басылымы. (Странктің түпнұсқа мәтіні қазір жалпыға қолжетімді және Интернетте тегін қол жетімді болғандықтан, баспагерлер оны кітап түрінде қайта басып шығара алады.)

Стрэнк және Эдвард А. Тенни

Композицияның элементтері мен тәжірибесі. Нью-Йорк: Харкорт, Брейс, 1935 жыл. Жаңа атауға қарамастан, «Стильдің элементтері» еңбегінің кеңейтілген нұсқасы; 60 беттен және 47 «жаттығу парағынан» тұрады.

Құрамында ақ түсті

Стиль элементтері. Нью-Йорк: Макмиллан, 1959 жыл. Стиль элементтері. 2-ші басылым. Нью-Йорк: Макмиллан; Лондон: Коллиер Макмиллан, 1972. Стиль элементтері. 3-ші басылым. Нью-Йорк: Макмиллан, 1979 жыл. (қатты мұқаба), (жұмсақ мұқаба). Стиль элементтері. 4-ші басылым. С. И.: Лонгман, 1999 жыл. Қатты мұқаба. (қатты мұқаба). С. И.: Лонгман, 2000. (жұмсақ мұқаба). Роджер Ангелдің алғы сөзімен. "Стиль элементтері" суреттерімен. Маира Калманның суреттерімен. "Пингвин", 2005 жыл. (қатты мұқаба). "Пингвин", 2005 жыл. (қатты мұқаба). "Пингвин". (жұмсақ мұқаба). "Пингвин", 2008 жыл. (жұмсақ мұқаба). Стиль элементтері. 50 жылдық мерекелік басылым. Нью-Йорк: Пирсон Лонгман, 2009 жыл. 4-ші басылым мәтінін қамтиды; Чарльз Осгудтың алғы сөзімен.