Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манхэттендегі ескерткіш, Нью-Йорк
Monument in Manhattan, New York
Солдаттар мен теңізшілердің ескерткіші Нью-Йорк қаласының Манхэттеннің жоғарғы батыс бөлігінде, 89-шы көше мен Риверсайд драйвтың қиылысында, Риверсайд саябағында орналасқан. Ол Америка Азамат соғысында қызмет еткен Одақ әскерінің сарбаздары мен теңізшілерін еске алады. Бұл Афиныдағы Лисикраттың хорагикалық ескерткішінің үлкейтілген нұсқасы, және оны Стоутон & Стоутон фирмасы Пол Э. М. Дюбоймен бірлесіп жобалаған. Ескерткіш 1902 жылдың 26 мамырында аяқталды.
The Soldiers' and Sailors' Memorial Monument is located in Riverside Park, at the intersection of 89th Street and Riverside Drive, on the Upper West Side of Manhattan in New York City. It commemorates Union Army soldiers and sailors who served in the American Civil War. It is an enlarged version of the Choragic Monument of Lysicrates in Athens, and was designed by the firm of Stoughton & Stoughton with Paul E. M. DuBoy. The monument was completed May 26, 1902.
Ерте тарих
Ескерткіш алғаш рет 1869 жылы ұсынылды. Алайда, 1893 жылға дейін ескерткішті жасауға көбінесе ешқандай шара қабылданбады. Бұл кезде соғыстың естелігі жоғалып бара жатқан және елде Азамат соғысына деген ностальгия толқыны күшейген кез еді. Бастапқыда елу тоғызыншы көше мен Бесінші авенюде, содан кейін Маунт Томда (83-ші көше мен Риверсайд Драйв) салынуы жоспарланған болатын. Көптеген қалалық ұйымдар ескерткіш орналасатын жерге келісе алмағандықтан жоба көп жылдар бойы кешікті. Соңғы орын таңдалғаннан кейін, ескерткіштің жеңімпаз дизайны жаңа орынға сәйкес қайта жасалуға тиіс болды. Бірінші тас 1901 жылдың қаңтарында қаланды. Іргетасына «Бұл ескерткішті Нью-Йорк қаласының азаматтары орнатты» деген қарапайым жазу жазылды. 1902 жылғы Естелік күні Президент Теодор Рузвельт қатысуымен ресми түрде ашылды. Салтанатты шара барысында Риверсайд Драйв бойымен Азамат соғысының ардагерлері шеру тартқаннан кейін ескерткіш ашылды. Ескерткіште қарапайым жазу бар: «Одақты сақтап қалған батыл сарбаздар мен теңізшілердің естелігіне». Ескерткіштің құны 300 000 долларға бағаланды. Ақ мәрмәрден жасалған ескерткіштің жобасын сәулетшілер Чарльз және Артур Стоутон жеңіп алған қоғамдық сайыстан кейін жасады. Олардың жобасы «Даңқ ғибадатханасы» деп аталды. Ескерткіш биік тұғырға орналасқан периптеральді Коринф ғибадатханасының пішінін алды, онда он екі Коринф бағанасымен қоршалған биік цилиндрлі рустикалық кіреберіс бөлігі және төменгі конус тәрізді шатыры бар. Көтерілген террасаның кіреберісіндегі тақташаларда Нью-Йорк штатының ерікті полктерінің аттары, олар қатысқан шайқастар және Одақ генералдарының есімдері жазылған.
The monument was first suggested in 1869. However, little was done to create the monument until 1893 – at a time the memory of the war was fading and there was a wave of nostalgia for the Civil War in the country Originally set to be built at Fifty ninth Street and Fifth Avenue then at Mount Tom (83rd Street and Riverside Drive) the project was delayed for many years because many organizations in the city could not agree on a site for the monument. When the final site was selected, the winning design for the monument had to be redesigned for the new site. The first stone was laid in January 1901. On the cornerstone was a simple inscription saying that the monument was erected by the citizens of New York. It was finally dedicated on Memorial Day in 1902 with President Theodore Roosevelt officiating. During the dedication, the monument was unveiled following a parade of Civil War veterans up Riverside Drive. The memorial bears the simple inscription: "To the memory of the brave soldiers and sailors who saved the Union". The monument cost $300,000 to erect. The white marble monument was designed after a public competition won by architects Charles and Arthur Stoughton. Their design was known as the "Temple of Fame". The monument takes the form of a peripteral Corinthian temple raised on a high base, with a tall cylindrical rusticated cella, that carries a low conical roof like a lid, ringed by twelve Corinthian columns. Plinths at the entrance to the raised terrace are incised with the names of the New York volunteer regiments and the battles in which they served, as well as Union generals.
1900-жылдан 1960-жылға дейін
1907 жылы қала әкімі Джордж Б. Макклеллан ескерткішті жөндеу қажет екендігі туралы хабарлады. Сол кезде мәрмәр плиталар құлау қаупі төнді, олардың үшеуі құлап кеткен еді. Ғимарат қатты су өткізіп, қабырғалар мен төбеден цемент үнемі түсіп, тастар көп жерде қиыршықтанған. Ол ескерткішті жөндеу үшін 20 000 доллар сұрады. 1930 жылдары ескерткіште үлкен өзгерістер жасалды, алаңдағы сары кірпіш, ақ мәрмәрмен үйлесімді болған, сол кездегі Парктер департаменті жобаларында қолданылатын қызғылт түсті тасқа ауыстырылды. Бірақ, олар уақыт өте сынып, жарылуда. Ескерткіш сол кезде сақтау үшін қолданылатын қорғаушы парафинмен жабылды. 1962 жылы қала ескерткішті күрделі жөндеуге 1 миллион доллардан астам қаражат жұмсады, оның ішінде тозығы жеткен шатыр жаңасымен ауыстырылды, ал ескерткіштің бөліктері мықты гранитпен алмастырылды.
By 1907, there were already reports by Mayor George B. McClellan Jr., that the Monument was in need of repair. At that time there were marble slabs in danger of falling from their place; three had already fallen. The building badly leaked, cement was constantly falling from the walls and ceiling, and stone was chipped in many places. He requested $20,000 for the repair of the monument. A large adjustment to the monument took place in the 1930s, when the plaza's yellow brick, which nicely contrasted with the white marble trim, was replaced with the orange colored stone common to Parks Department projects of the period. However, these have since chipped and are splitting. The memorial was also given a complete coating of protective paraffin, used at that time to preserve the memorial. In 1962, the City spent over $1 million in extensive repairs to the monument, including a new roof, which had deteriorated, and portions of the monument were replaced with more durable granite.
1970-ші жылдардан қазіргі уақытқа дейін
Монумент 1976 жылы Нью-Йорк қаласының ескерткіші, ал 2001 жылы Нью-Йорк штатының ескерткіші деп жарияланды. Бір жеке донордың бас тартуынан бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 2005 жылдың шілдесінде «Нью-Йорк Таймс» газеті былай деп хабарлады: «Жақыннан қарағанда, құлауы анық көрінеді. Скейтборд пен футбол ойнаудан көптеген тас жолдар зақымдалған, оларды ауыстыру қажет. Граффитидің көптеген жерін жабатын бояу жабысқақ. Ал қабір сияқты ішкі кеңістік, су ағып тұрғандықтан, көптен бері жұртқа жабық». 2007 жылы қалалық кеңестің мүшесі Гейл Брюэр монументтің оңтүстігіндегі шұңқырлы асфальт алаңын қайта жобалауға 650 000 доллар бөлді, онда үш Азамат соғысы дәуіріндегі зеңбіректер орналасқан. Алайда, жобаның нақты дизайны туралы келіспеушіліктер туындағандықтан, бұл әрекет аяқталмай қалды. 2008 жылы кіреберіс сатыларының жағдайы нашар болғандықтан, адамдарды кіргізбеу үшін қоршау қойылды. 2014 жылдың наурыз айында Риверсайд Паркінің сақтау қоры парктік жүйе жүргізген 1,5 миллион долларлық сараптамадан кейін 5,5 миллион доллар жинауға тырысты. Қазіргі уақытта монументтің көп бөлігі анти-граффити бояуымен жабылған. Әшекейлі қола есік вандалдардың құрбаны болды. Бір кезде кеме пішіндері, гүл шоқтары және басқа да элементтері бейнеленген, өте әдемі мүсінделген қоладан жасалған ту тіреуі алынып тасталды. Парк жүйесі «монумент босаған буындарды, сынық тастарды және уақыттың, немесе вандализмнің салдарынан келтірілген жалпы зақымды жөндеу үшін қаржы күтуде» деп мәлімдеді. 2017 жылы жасалған зерттеуде монументті толыққанды жөндеу құны 36,5 миллион долларға жеткені және қала әкімдігі күткен сайын бұл бағаның тағы да қымбаттауы мүмкін екені анықталды. 2019 жылғы NY1 телеарнасының хабарында монументтің көп бөлігінің толығымен құлап, мозаикалық плиткалар «шағылға ұқсайтындай» болғаны белгілі болды. 2024 қаржы жылында қала әкімі Эрик Адамс монументті қалпына келтіруге 62 миллион доллар бөлді. Қалалық қаржы бөлінгеннен кейін, 2024 жылы монументті зерттеу үшін дрондар жұмыс істеуге кірісті, соның артынан қалпына келтіру жұмыстары басталды.
The monument was designated a New York City landmark in 1976, and it was designated a New York state landmark in 2001. The effort failed when a private donor pulled out. In July 2005, the New York Times reported "up close the dilapidation is clearly visible. Pave stones, many damaged by skateboarding and soccer playing, need replacing. The paint covering the many splotches of graffiti is tacky. And the tomblike interior, which is leaking, has long been closed to the public." In 2007, Gale Brewer, a member of the City Council, committed $650,000 in city money to a redesign of the potholed asphalt plaza south of the monument, with its three Civil War era cannons. However, that effort bogged down in disagreement on the exact nature of the designs and was never completed. A fence was put up to keep people off the entry stairs because they were in very poor condition in 2008. In March 2014, an attempt to raise $5.5 million was attempted by the Riverside Park Conservancy following a $1.5 million survey done by the park system. The monument currently has many coatings of anti graffiti paint. The ornamental bronze doorway has been damaged by vandals. At some point the richly sculptured bronze flagpole base, which featured ship forms, wreaths and other elements, was removed. The park system noted, "the monument is awaiting funding to repair loosened joints, chipped stone, and the damage generally wrought by time if not vandalism." A study performed in 2017 estimated the cost of fully repairing the monument had grown to $36.5 million, and would continue to become more expensive the longer the city government waits. A NY1 cable news report from 2019 found that much of the monument's mortar had deteriorated entirely and that the mosaic tiles had degraded so much that they "looked like gravel". Mayor Eric Adams allocated $62 million for the monument's restoration in fiscal year 2024. Following the allocation of city funding, work on the restoration began in 2024 when drones began surveying the monument.
Дизайн
Ескерткіш балюстрадалы формальды төселген терассалар мен баспалдақтардың күрделі тізбегінің ортасында тұруға арналған, бұл солтүстік және батысқа қарай тік табиғи беткейлерді ұтымды етер еді, бірақ орындалу кезінде жойылды. Оның орны Риверсайд Драйвтегі қисықта алыстан көрінеді, бұл «Сұлу қала» қозғалысындағы ескерткіш үшін қажетті ерекшелік. Бастапқыда өзенге қарай баспалдақ пен оңтүстікке қарай қоршау қабырғасы жоспарланған, бірақ олар ешқашан салынбаған. Алаңның оңтүстік жағы қарапайым түрде таспен қапталған, немесе бәлкім, қиыршық таспен безендірілген. Ескерткіштің биіктігі шамамен 30 метр (100 фут), тереңдігі 15 метр (50 фут). Алғашқы жобада ескерткіштің басына «қаһармандық өлшемдегі» Бейбітшілік мүсіні қойылуы керек еді, бірақ бұл орындалмады. Ескерткіштің негізіндегі мүсінді қола есік, қазір жабық, бастапқыда келушілерге ашық болды. Қазіргі уақытта интерьер жылына бір рет «Нью-Йорк Ашық үйі» күні ашылады. Ішкі қабырғасы сыртқы бөлігінде қолданылған әсем өрнекті ақ мәрмәрмен қапталған. Ішкі кеңістік екі деңгейлі, төменгі деңгейде сыртқы жертөлеге сәйкес алты ниша бар, ал жоғарғы деңгейде биік коринфтік пилястрлар қарапайым панельдерді қоршап тұрады; жоғарыда орталық шамшырағы бар қабырғалы күмбез орналасқан. Едендегі мозаика – АҚШ гербінің қола рельефті медальонының ортасындағы жұлдыз, өрілген емен және лавр бұталарымен безендірілген. Сыртқы бағаналы галереяда «Одақты сақтап қалған батыл сарбаздар мен теңізшілердің құрметіне» деген жазуы бар толық фризбен әшекейленген антаблемент орналасқан. Карниздің үстінде қырандар мен картуштар кезектесіп орналасқан. Ескерткіш бай сәнді мәрмәрден жасалған бедерлі конус тәрізді шатырмен аяқталады. Риверсайд паркінің қызметкерлері ескерткіштің айналасындағы гүлзарды күтіп ұстайды.
The monument was intended to stand at the center of a complex sequence of balustraded formal paved terraces and stairs that would have rationalized the steep natural slopes to north and west, but were eliminated in the execution. Its site, at a curve in Riverside Drive, makes it visible from a distance, a desirable feature for a monument in the City Beautiful movement. Originally, there was a planned stairway to the river and a battlemented wall to the south but these were never built. It appears that the area south of the plaza was simply paved, or perhaps treated with pebbles. The monument measures approximately 100 feet (30 m) tall and 50 feet (15 m) deep. The initial design called for the monument to be crowned with a statue of Peace "of heroic size" but this was not done. The sculptured bronze door at the base of the monument, now kept locked, was originally open to visitors. Currently, the interior is open one day annually at Open House New York. The interior is entirely revetted with the same veined white marble used on the exterior. The interior is in two stages, with six niches in the lower stage, corresponding to the exterior basement, and an upper stage of tall Corinthian pilasters flanking plain panels; above is a ribbed interior dome with a central lantern. The mosaic on the floor is a star centered on a bronze relief medallion of the US arms, with crossed oak and laurel sprays. The exterior colonnade carries an entablature adorned with a full frieze containing the inscriptions "To the memory of the Brave Soldiers and Sailors Who Saved the Union". A cresting of eagles alternating with cartouches surmounts the cornice. The monument terminates in a low conical roof crowned by a richly decorated marble finial. The Riverside Park Conservancy maintains the plantings in the area surrounding the monument.
Парадтар мен мерекелер
Еске алу күнін тойлауға арналған ірі шаралар осы ескерткіштің төңірегінде өтті. Осы ескерткіште өткен Еске алу күні мерекелеуіне келген адамдардың саны мен қызығушылығы әртүрлі болды, кейде өте жоғары болды. 1907 жылы Мемориал күні 16 000 адам Республиканың Ұлы армиясының шеруіне қатысты. Бірақ 1910 жылы президент Тафт басқарған мерекеге бар болғаны 1 500 адам келді. 1911 жылы 20 000 адам мен 150 ұйым Еске алу күні шеруіне қатысты. Содан кейін 1914 жылы Нью-Йорк Таймс газетінде 72-ші көшеден ескерткішке дейін өткен шеруде 9 000 адам болғандығы жазылған. 1922 жылы Еске алу күні шеруіне 14 000 адам тартылды. Адамдардың саны азайды, ал 1990 жылдардағы шараларға бірнеше ондаған адам ғана қатысты. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдан кейін адамдардың саны қайта артты.
Large Memorial Day celebrations have been centered on this monument. The number of people and interest in the Memorial Day celebrations at this monument have varied greatly and at times have been very significant. On Memorial Day 1907, 16,000 men marched in a Grand Army of the Republic parade. However, in 1910, in a celebration headed by President Taft only 1,500 showed up. In 1911, 20,000 men and 150 organizations took part in the Memorial Day parade. Then in 1914, 9,000 men were noted in the New York Times article, in a parade from 72nd street to the monument. In 1922, the Memorial Day parade attracted 14,000 participants. The numbers dwindled, and events in the 1990s attracted only a few dozen people. After the September 11 attacks, the numbers grew.
Арқалық
Жыл сайынғы Еске алу күні тойлауларымен қатар, ескерткіш "The Odd Couple", "Godspell" және "Parting Glances" сияқты фильмдерде түсірілім алаңы ретінде және "Заң мен тәртіп" және "Секс және қала" телешоуларының фонында пайдаланылды. 60-шы жылдары бұл жер "гейлер кездесу орны" ретінде де белгілі болған. 1980 жылдардың ортасында Вест-Сайд өнер коалициясы 89-шы көшедегі ескерткіштің сатыларында жазғы би бағдарламаларын ұйымдастырды. 2004 жылдан бері ескерткіш Хадсон классикалық театр компаниясының орны болып табылады. Олар Шекспирдің туындылары мен авторлық пьесаларды қоса алғанда, классикалық пьесаларды жаз айларында ескерткіштің артқы сатыларында қояды.
In addition to annual Memorial Day celebrations, the monument has been used in scenes and as a backdrop of movies such as The Odd Couple, Godspell and Parting Glances as well as a backdrop to TV shows Law & Order and Sex and the City. It was also known as a "gay cruising area" in the 60's. In the mid 1980s the West Side Arts Coalition provided midsummer dance programs on the steps of the monument at 89th street. Since 2004, the monument has served as the home of the Hudson Classical Theater Company. They perform classic plays including Shakespeare works and original plays on the back steps of the monument in summer months.