Кіріспе
1708–1920 жылдары Ресей құрамындағы бірлік.
Қазан облысы – 1708 жылдан 1920 жылға дейін Ресей патшалығының, Ресей империясының және Ресей КСРФ-ның әкімшілік-аумақтық бірлігі (губерния), астанасы Қазан қаласы болған.
Тарих
Қазан губернаторлығы басқа жеті губернаторлықпен бірге 1708 жылы Қазан, Сібір және Астрахан хандықтарының жерлеріне, сондай-ақ Ноғай Ордасының бір бөлігі қосылып, Ұлы Петрдің жарлығымен құрылған. Бұл аймақтар бұрын тарихи түрде Қазан сарайының Приказы басқарған. Басқа губерниялар сияқты, Қазан губернаторлығының шекаралары мен ішкі бөліністері нақтыланбаған; аумақ қалалар мен оларға жақын жерлер жиынтығы ретінде белгіленген. 1717 жылы Астрахан губернаторлығы Қазан губернаторлығынан бөлінді, 1719 жылы – Нижний Новгород, 1744 жылы – Орынбор, ал 1781 жылы – Вятка, Симбирск және Уфа губернаторлықтары бөлінді. Екатерина II (1781–1796) тұсында Қазан – вице-патшалық (namestnichestvo) орталығы болды, оның құрамында Қазан, Пенза және Саратов губернаторлықтары болды. Алғашқыда губернаторлық жерлерге (доли, doli) бөлінді, кейін 1719 жылы провинцияларға (провинции, provintsii), ал 1775 жылы уездерге (уезды) бөлінді. 1796 жылға дейін Казань, Козмодемьянск, Лайшев, Мамадыш, Свияжск, Спасск, Тетюши, Царёвококшайск, Цивильск, Чебоксары, Чистополь және Ядрин уездері болды. 1913 жылы губернаторлықтың ауданы 55 900 шаршы верст құрады, халқы 2,85 миллион адамды (38,9% орыс, 31,2% татар, 22,8% чуваш, 5,1% мари, 1,2% мордва) құрады. 7272 елді мекен болды, оның ішінде 13 қала: Казань, Арск, Свияжск, Козмодемьянск, Лайшев, Мамадыш, Спасск, Тетюши, Царёвококшайск, Цивильск, Чебоксары, Чистополь, Ядрин; және екі посад: Мариинский Посад және Троицкий Посад. Губернаторлық большевиктердің әкімшілік реформасы кезінде (Idel Ural State қараңыз) толығымен таратылды. Содан кейін оның шығыс бөлігі Татар Автономдық Кеңестік Социалистік Республикасы (Татар АССР) деп жарияланды, ал батыс бөлігі Чувашия және Мари Эл арасында бөлісті.