Кіріспе
Бермудадағы қонақ үй
Гамильтон Принцесса және Бич Клуб, A Fairmont басқаратын қонақ үй (әдетте Принцесса деп аталады) – Гамильтон қаласының сыртындағы Пемброк округінде орналасқан, Бермудадағы ең танымал және сәнді қонақ үйлердің бірі. Бұл Fairmont желісіндегі ең көне қонақ үйі болып табылады. Бермудадағы ең ірі қонақ үйлердің бірі, онда 400-ден астам номер бар. Аралдағы Fairmont желісінің екі қонақ үйінің бірі, екіншісі – бастапқыда Саутгемптон Принцесса ретінде ашылған Fairmont Саутгемптон.
Тарих
"Принцесс" қонақ үйі 1885 жылдың 1 қаңтарында есігін ашты. Одан бері оны бірнеше оператор басқарды. Соңғы операторлар атауын өзгертіп, Саутгемптон Принцесса аяқталғаннан кейін Гамильтон Принцесса деп атады, ал қазіргі оператор Fairmont Hotels and Resorts өз тобының атын атаудың алдына қойса да, көптеген бермудалықтар үшін ол әлі де "Принцесса" болып қала береді.
Бермуда туризмі
Бермуда 1883 жылы королева Викторияның төртінші қызы, Луиза ханшайым қысқы демалысқа келіп, оны мәңгілік көктем мекені деп атағанда халықаралық деңгейде танымал болды. Ол кезде ол күйеуі, Аргилл герцогімен бірге Канадада тұрды, ол сол жерде генерал-губернатор болып қызмет еткен. Қонақ үй ашылғанда, екі жыл бұрынғы ханшайымның сапары құрметіне оған «Принцесса» деп ат қойылды. Луиза ханшайымның денсаулығына байланысты Канададан саяхатқа шығуына ықпал етілді. Бермудаға алғашқы саяхатшылардың көпшілігі бай бизнесмендер мен саяси тұлғалар, олардың отбасылары колонияның пайдалы климатына, әсіресе қыс айларында, және үйлердегі стресс пен қарбаласқа қарсы тиімді ем болған өмірдің ақырын жүргізілуіне тартылды. Бермуда үкіметінің Сауда даму кеңесі осы беделдің маркетингтік артықшылықтарын тез түсініп, Бермуданы Тыныштық аралдары деп таныстыра бастады. Бермудаға теңіз жайылымдарымен немесе ерте бу кемелерімен саяхат ету қиын болды (Принцессаның тұрақты тұрғыны Сэмюэл Клеменс әзілде: «Бермуда – жұмақ, бірақ оған жету үшін тозақтан өту керек!» деді), әсіресе индустрияның алғашқы жылдарында адамдар қыс айларында аралға саяхаттайтын. Луиза ханшайымның ізімен, көпшілігі қысқы маусымды толығымен аралда өткізетін, ол «Маусым» деп аталды. Бермудадағы жаз, салыстырмалы түрде, тыныш болды.
Бермуд аралдары әскери-теңіз базасы және әскери гарнизон ретінде
Бермуд аралдарында туризм еңкейіп, жоспарлы түрде дамымады, ал аралда демалысқа келген бай қонақтарға бұрын қол жетімді болған қонақ үйлер көбінесе кішкентай және көңіл көтермейтін болды. Бермуданың бизнес және саяси лидерлері жоғары деңгейдегі, үлкен қонақ үйдің қажет екенін түсінді. Дегенмен, қонақ үйді дамыту американдық инвестицияларға байланысты болды. Сол кезде шетелдіктерге Бермудада жер мен бизнесті сатып алуға рұқсат берілмеді, себебі олардың үкіметтері осы мүдделерді қорғауды басқындыққа құрылған сылтау ретінде пайдалануы мүмкін еді. Бермуда сол уақытта Ұлыбритания үкіметі үшін колония емес, теңіз және әскери база ретінде қарастырылды (ол Солтүстік Атлантиканың батысындағы Корольдік Әскери-теңіз күштерінің бас штабына және оны күзетуге арналған үлкен әскери гарнизонға ие болды). Әскери қызметкерлер халықтың төрттен бірін құрады, ал қорғанысқа жұмсалатын қаражат, емес, ауыл шаруашылығы немесе туризм Бермуда экономикасының негізгі тірегі болды. Көптеген бай американдық қонақтар өз қыздарын аралға демалысқа әкелді, оларды жас аристократ әскери немесе теңіз офицерлеріне үйлендіруді үміттене отырып (бұл оларды жергілікті әйелдермен бәсекеге салды, бірақ ханшайым би кештері мен басқа да әлеуметтік жиындарды демеушілік етті, онда гарнизон офицерлері қонақтармен араласуға шақырылды). Ұлыбритания үкіметі Бермуда үкіметінен ондаған жылдар бойы өздерінің жартылай штатты әскери бөлімдерін құруды талап етіп келді, бұл кейбір тұрақты әскер бөлімдерін қайта орналастыруға мүмкіндік берер еді. Бұл Бермуда және басқа жерлердегі гарнизонды ұстаудың жоғары құнымен байланысты болды, өйткені армия өзін тиімдірек ұйымдастыруға тырысты. Армияның бюджеті ұлғаймағандықтан, бұл тек қолданыстағы бөлімдерді қайта бөлу арқылы ғана мүмкін болды. Бермуда үкіметі бұл өтініштерді ұзақ уақыт бойы назарға алмады, бірақ Принцессаға АҚШ инвестицияларын тарту үшін, сондай-ақ Сент-Джорджға қарайтын каналды кеңейту үшін (қазіргі каналды қауіпсіз пайдалану үшін кемелер тым үлкен болып кеткен, бірақ бұл жаулаушының міндетін жеңілдетеді деп айтылды, осы порттың дамуына мүмкіндік беру үшін Ұлыбритания үкіметінің мақұлдауы қажет болды). Соғыс хатшысы Бермуда өзінің қорғанысына ешқандай үлес қоспаса, ол екі жобаны да мақұлдамайтынын мәлімдеді. Нәтижесінде, Бермуда үкіметі келісімнің өзінің міндеттемелерін Принцесс қонақ үйі ашылғаннан кейін он жылға дейін орындамады. Бермуда Парламенті 1892 жылғы екі заң арқылы 1894 және 1895 жылдары Бермуда еріктілер атқыштар корпусын және Бермуда отаршылдар артиллериясын құруға рұқсат берді.
"Принцессаны" әзірлеу және маркетинг
Харли Тротт, сол кездегі жетекші кәсіпкер және «Trott & Cox» компаниясының басшысы, британдық әскерге теңіз кемелерін және ет жеткізушілерді ұсынып, Беркширлерде жазды, ал Бермудада қыстауға болатын әулетті американдықтарды тартатын қонақ үй салуға ниеттенген. Ашылған сәттен бастап «Принцесса» аралдың маржаны саналды. Ұзын көлеңкелі верандалары мен көк тақтатасты мұржасы бар төрт қабатты ғимарат 70 бөлмеден тұрды, әрқайсысы газ шамдарымен, ыстық және суық сумен, сондай-ақ кешкілік шығуға дайындалу үшін бес дюймдік айнамен жабдықталған. Ақ халат киген және қызғылт сүлгілермен амандасқан қызметкерлер сәнді лайнерлерді қарсы алды. Хабар тараған сайын, атақты адамдар да келе бастады. Марк Твен қонақүйдің тұрақты тұрғыны болған, ол верандада сигарета татуды ұнатқан, ал соғыс кезінде болған қонақ Иан Флеминг өзінің «Доктор Но» романындағы балық аквариумымен жабдықталған Газебо барын сюжеттік желіге енгізген деседі.
Екінші дүниежүзілік соғыста британ үкіметінің қолдануы
1939 жылы әлем соғысқа қадам басқанда, «Фейрмонт Хамильтон Принцесс» британдық цензура бақылауында болды және одақтас әскерилердің ордасы болды. Қабатта барлық пошта, радио және телеграф хабарлары – Еуропаға, АҚШ-қа және Алыс Шығысқа бағытталғандары, 1200 цензорлармен тексеріліп, талданды. Бұл цензорлар Британдық Императорлық цензураның бөлігі болды, сондай-ақ Британдық қауіпсіздік координациясының (BSC) құрамында жұмыс істеді, және аталған хабарлар түпкілікті мекенжайларына жіберілді. Аңызға көрінетін болса, «Энигма» кодын бұзған ағылшыл шалбасынан кейін бұл орын «Тропиктегі Блетчли» деп аталды (Сэр Уильям Стивенсон, «Жасампаз адам» атты кітап пен фильмге арқау болған, Канадада туған британдық тыңшы, соғыстан кейін біраз уақыт Принцессада тұрып, аралда үй сатып алған, ал оның бұрынғы қол астындағысы, Джеймс Бонд романдарының авторы Ян Флеминг оған жиі келіп тұратын). «Мың адам қабатта жұмыс істеді, хаттарда көрінбейтін сиямен жазылған жасырын хабарлар бар ма, әлде үлкейтілгенде жасырын мәні ашылатын қосымша нүктелер бар ма, соны тексерді», – дейді бұрынғы қонақ үй менеджері Ян Пауэлл. BSC ФБР-мен тығыз байланыста жұмыс істегендіктен, цензура АҚШ-тағы біраз ось державаларының тыңшыларын, соның ішінде «Джо К» тобын анықтап, тұтқындауға жауапты болды. «Джо К» хаттарымен айналысқан цензор – химиялық тәжірибелер жүргізіп, кейбір хаттарда құпия жазуларды тапқан Надя Гарднер еді, деп мәлімдейді тарихшы Х. Монтгомери Хайд.
Соғыстан кейінгі дамуы
Соғыстан кейінгі жылдар Бермуданың туристік индустриясына және «Принцесс» қонақ үйіне зор өзгерістер әкелді. Соғысқа дейін келушілер көбінесе теңіз жолымен келген. Бермудаға әуе қатынасы 1937 жылы, соғыс жарияланғанға екі жыл бұрын басталса да, Даррелл аралына қатынайтын дирижабльдердің саны аз болды және орындары шектеулі еді. АҚШ-тан сағаттарға созылатын рейстерге билеттердің бағасы жоғары болды, ал теңіз кемелері Бермудаға және одан жолаушы тасымалында маңызды рөл атқара берді. Бермудада демалу (бұл қонақ үй иелері үшін жыл бойы жұмыс істеуге мүмкіндік берді, енді бұрынғыдай қыс мезгіліне ғана назар аудармайтын) байлардың мүмкіндігі болды. Соғыс Бермудада екі американдық әуе базасының – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дирижабльдеріне қызмет ететін Әскери-теңіз операциялық базасының және АҚШ армиясының Киндли алаңының құрылуына әкелді, сондай-ақ Ұлыбритания армиясының Бермуда гарнизонын нығайту үшін артиллерия және жаяу әскер қорғанысының АҚШ армиясы гарнизоны құрылды. Бермуда Атлант мұхиты арқылы жүретін конвойлардың жиналатын орны болғандықтан, Солтүстік Африка және Еуропа театрларына американдық сарбаздарды тасымалдаған көптеген кемелер, сондай-ақ осы театрларға немесе конвойларды сүйемелдеген АҚШ Әскери-теңіз кемелері соғыс кезінде қоғамның барлық топтарынан келген көптеген американдықтарды Бермудаға әкелді. Бұл Бермуданы Американың жұмысшы және орта таптарымен таныстырды, ал осы топтарды бермудалықтармен таныстырды. Соғыстан кейін әуе көлігі индустриясы қарқынды дамыды, поршеньді, турбовинтті, содан кейін реактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтардың саны көбейіп, жылдамдығы артып, Солтүстік Американың көптеген қалаларынан Бермудаға ұшып келді, АҚШ армиясының жаңа әуежайына қонды (1948 жылы Даррелл аралына дирижабльмен қатынайтын әуе қызметі тоқтатылды). Бұл әуе рейстерінің көбеюіне және билет бағасының төмендеуіне әкелді, бұл Бермудаға орташа американдық отбасылардың қысқа мерзімді демалысқа келуіне мүмкіндік берді. Осы жаңа келушілерді балға қатысу, аристократ күйеу іздеу немесе Бермуданың басқа да дәстүрлі, әдемі және қысқы демалыс түрлері қызықтырмады. Бермудада соғыстан бұрын-ақ жаңа қонақ үйлер пайда болды, мысалы, «Касл-Харбор» және «Элбоу Бич» қонақ үйлері, олар келушілерге жағажайға тікелей қол жеткізуді ұсынады, табиғи ортада жақсырақ қызмет көрсетеді және күнге ләззаттанғандар мен гедонистерге арналған. Соғыстан кейін «Карлтон Бич» курорты, «Гротто Бэй» қонақ үйі және «Принцессаның» өзінің бауырлас қонақ үйі, «Саутгемптон Принцесса» (қазір «Фейрмонт Саутгемптон» деп аталады) сияқты тағы да жағажайлар салынды, ол 1972 жылы ең танымал жағажайларға жақын 100 акрлық жерге салынды, оның жеке жағажай клубы мен гольф алаңы бар. «Кембридж Бичес» сияқты коттедждер колониялары дәстүрлі қонақ үйлерге танымал балама болды, келушілер демалыс орнынан бөлек коттедждерді жалға алады, әдетте, жеке жағажайлары бар және қонақтарға қызмет көрсететін жалпы ғимаратпен қызмет көрсетеді. «Принцесса» өзінің қонақ үйінің Питт шығанағындағы маңындағы коттедж колониясымен осы жаңа демалысшыларға біршама көңіл бөлді, ол бұрын Бермуда көмір компаниясының кемежай орны болған еді. Қонақ үй «Принцесс қонақ үйі» және «Коттедж колониясы» деп қайта аталды. Оның орналасуы жаңа жағажай курорттарымен тікелей бәсекелесуге мүмкіндік бермеді. Туристік келушілер клиенттерінің маңызды бөлігі болып қала бергенімен, Бермуданың соғыстан кейінгі қаржы орталығы ретінде дамуы (ол ұзақ уақыт бойы қайта сақтандыру индустриясының әлемдік орталығы болды, ал халықаралық бизнес емес, туризм ондаған жылдар бойы оның негізгі кіріс көзі болды), қонақ үй Гамильтон қаласына жақын орналасқандығын және оның заманауи, бизнеске қолайлы мүмкіндіктерін (қонақ бөлмелерінде интернет байланысынан бастап бизнес конференциялар үшін қолайлы нысандарға дейін) толық пайдаланды, күнге күйінуге немесе гольф ойнауға уақыты жоқ көптеген бизнес саяхатшыларға қызмет көрсету үшін (осы бизнес үшін оның жалғыз бәсекелесі «Гамильтон» қонақ үйі болды), ол 1955 жылы өрт сөндіріліп, «Гамильтон қалалық әкімшілігімен» ауыстырылды, ал «Бермудиана» қонақ үйі де 1958 жылы өрттен қирады. Жаңа «Бермудиана» қонақ үйімен алмастырылса да, Бермуданың туристік индустриясының ұзаққа созылған құлдырауы оның жабылуына әкелді (ол 1993 жылы сатылып, тегістелді, оның орнында кеңсе кеңістігі салынды, соның ішінде «ACE» және «XL» ғимараттары). 1959 жылы американдық цистерналық миллиардер Дэниел К. Людвиг қонақ үйді сатып алды. Жаңа сәнді қонақ үй салу туралы келісімнің бір бөлігі ретінде «Саутгемптон Принцесса» «Принцесса» қайта жаңартылды: бастапқы ағаш құрылыстың соңғы бөліктері 1962 жылы қабырғамен ауыстырылды, ал коттедж колониясы тегістеліп, жаңа Питтс-Бэй қанаты салынды және залдар қосылды. Қонақ үйдің бай көршілері бастапқы жоспарларға қарсылық көрсетіп, қолданыстағы құрылыстың биіктігіне сәйкес келуді талап етті, ал мақұлдау тек үш қабатты қанатқа ғана берілді. Людвиг «Принцесс» қонақ үйін (1972 жылдан кейін көбінесе «Саутгемптон Принцессадан» ажырату үшін «Гамильтон Принцесса» деп аталатын) «Принцесс Интернэшнл Хотелз» жаһандық тізбегінің флагманына айналдырды. «Принцесс Хотелз» тобы 1979 мен 1981 жылдар арасында 200 миллион АҚШ долларына «Tiny Rowland» британдық конгломераты «Lonrho Plc» (бұрынғы «London and Rhodesian Mining and Land Company Limited») компаниясына өтті. Екі бермудалық қонақ үй «Lonrho Plc» еншілес компаниясы «Lonmin plc» компаниясымен жасалған жеті мүлікпен сатылды, ол «Принцесс Хотелз» тобын 1998 жылдың 11 маусымында 331,75 миллион фунт стерлингке «Canadian Pacific Railway» компаниясына берді. Бұл «Canadian Pacific Hotels» компаниясының соңғы кеңеюінің бір бөлігі болды, ол 1999 жылы Сан-Францискодағы «Fairmont Hotel» тізбегін сатып алды. «Принцесс Хотелз» тобының жеті қонақ үйі бастапқыда «CPH» компаниясының толыққанды еншілес компаниясы болып қалып қойды, бірақ кейіннен «Canadian Pacific Hotels and Resorts» 2001 жылы «Fairmont Hotels and Resorts» тобына біріктірілді.
Соңғы өзгерістер
2006 жылдың 11 мамырында Kingdom Hotels International және Colony Capital LLC компанияларының Fairmont Hotels and Resorts компаниясын 4,5 миллиард АҚШ долларына сатып алу туралы келісім жарияланды. Fairmont Hotels and Resorts тобы Raffles Hotels & Resorts және Swissôtel Hotels and Resorts деген тағы екі еншілес компаниямен біріктіріліп, 24 елде 120 қонақ үйі бар Fairmont Raffles Hotels International компаниясын құрды. 2007 жылы Princess Hotel Global Hospitality Investments (GHI) компаниясына сатылды, ал 2012 жылы Бермудалық Грин отбасына тиесілі BERCO атты жергілікті компанияға сатылды, ол қонақ үйді Fairmont желісінің бір бөлігі ретінде әрі қарай басқаруда. "Принцесс" – бұл желідегі ең көне қонақ үй. Жаңа иелері Грин отбасы қазір мүліктің жаңғырту жұмыстарын, соның ішінде жаңа марина құрылысын жүргізуге миллиондаған доллар инвестиция салуда.