Кіріспе

Оклахома штатындағы көл, АҚШ. Grand Lake o' the Cherokees Оклахоманың солтүстік-шығысында, Озарк тауларының етегінде орналасқан. Көбінесе оны жай ғана Grand Lake деп атайды. Оны Гранд Ривер Дам басқармасы (GRDA) басқарады.

Тарих

Оклахома тарихы мен мәдениеті энциклопедиясы Оклахома штатының чероки ұлтының азаматы Генри Холдерманды Grand River өзенін чероки ұлты үшін гидроэлектр қуатының көзі ретінде алғашқы болып көріп тұрғанын айтады. Оклахома штаты 1907 жылы құрылмас бұрын Холдерман мұндай жобаға саяси қолдау көрсетуді бастады. Армия инженерлік корпусы жүргізген қолайлылық туралы зерттеу Оклахома заң шығарушы органының назарын аударып, 1935 жылы мемлекеттік агенттік – Гранд Ривер Даммы Авторитетін (GRDA) құруға әкелді. 1938 жылы Grand River өзеніндегі (төменгі Неошо өзені) Пенсакола бөгетінің құрылысы Жұмыс прогресі басқармасының жобасы ретінде басталды. Бөгет 1940 жылдың наурыз айында аяқталды, соның артында көл пайда болды. 1941 және 1946 жылдар аралығында АҚШ үкіметі Пенсакола бөгетін басқаруды соғысқа қажетті қуатты бағыттап, өз бақылауына алды. 1946 жылдың тамызында жергілікті халықтың қуанышты қарсы алуымен Конгресс және президент Трумэн бақылауды GRDA-ға қайтарды.

Пенсакола бөгетінің

Пенсакола бөгеті әлемдегі ең ұзақ көп аркалы бөгет деп есептеледі, оның негізгі құрылымы 51 аркадан тұрады, жалпы ұзындығы 1568 метр, және жол бойындағы қатынас пен 28 мемлекеттік тас жолын, тар екі жолақты тас жолын ұстап тұрады. 120 мегаватттық, 6 агрегаттан тұратын электр станциясы батыс жағында орналасқан, ал шығыс жағында 21 ағызу құрылысы бар. Жобаның бас инженері В. Р. Холвей (ол сонымен қатар Тулса қаласының Спавино су жобасы үшін де жауапты болды), ал бөгет пен электр станциясының ПВА стиліндегі арт-деко дизайнын жасаған архитектор – Тулсалық Джон Дункан Форсайт. Тағы бір шақырым шығысқа қарай, Дисней қаласынан өтетін жерде, "ағызу құрылыстары" деп аталатын екі кішкентай бауырлас бөгет орналасқан, олардың айналасында қоғамдық саябақтар мен қайық түсіретін жерлер бар, сонымен қатар қосымша 21 қақпасы бар. Пенсакола бөгетін салуға 510 000 куб метр бетон жұмсалды, ол 20 айдың ішінде, Ұлы дағдарыс кезеңіндегі жұмысшылардың күшімен тәулік бойы құйылды. Көл, электрмен жабдықтау және Гранд өзені бойындағы басқа да жобалар 1935 жылы Оклахома заң шығарушы органы құрған Grand River Dam Authority агенттігінің басқаруында. Гранд көлінің су бетінің ауданы, 1 515 416 акр-фут көлемінде сақталынатын суы және 2198 километрлік (1366 миль) жағалауы бар. Оклахомадағы басқа көлдерден айырмашылығы, Гранд көлі терең және көбінесе тасты көл. Гранд көлінің орташа тереңдігі 36,3 метрді құрайды.

Демалыс

Көл – Грин-Кентри аймағында демалыс пен ойын-сауық үшін танымал орын. Аймақта көптеген қойылымдар мен курорттар бар, сондай-ақ 1940 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан, алтымыш жеті фут (шамамен 20 метр) ұзын, екі қабатты дөңгелекті өзен кемесі – «Шероки Куин» бар. АҚШ-тағы балық аулауға арналған ең үздік көлдердің қатарында тұрақты түрде саналатын Гранд көлінде түрлі спорттық және ойын-сауық балық аулау түрлері де кең таралған. Көлдегі болжамды желдердің арқасында, оған бүкіл елден желкенді қайықтармен айналысатын адамдар да келіп демалады.

Әдебиетте

Барбара Кингсолвердің "Бал ағаштары" кітабында Тейлор, Тортл, Эстеван және Эсперанса көлге саяхаттайды.