Кеме корпусын жөндеу/тазалау үшін құрғақ доксыз қалай жерге қондыру (careening) әдісі қолданылады? Теңіз өсімдіктерінен тазалау маңызды болған кездегі тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеме шанағын жерге тіреу арқылы корпусына қол жеткізу әдісі
Method of grounding of a sailing vessel to expose its hull
Кеме тіреу (кейде "көлденеңге салу" деп те аталады) – кеменің корпусына құрғақ док қолданбай-ақ кіру әдісі. Ол корпусты тазалау немесе жөндеу үшін пайдаланылады. Кеме корпустары теңіз өсімдіктерінен қорғалмаған кезде, корпустың бетіне мыс жалатылмай, осы өсімдіктер кеменің қасиеттерін нашарлатып, айтарлықтай кедергі тудыратын.
Careening (also known as "heaving down") is a method of gaining access to the hull of a sailing vessel without the use of a dry dock. It is used for cleaning or repairing the hull. Before ship's hulls were protected from marine growth by fastening copper sheets over the surface of the hull, fouling by this growth would seriously affect the sailing qualities of a ship, causing a large amount of drag.
Этимология
Термин, сондай-ақ француз, испан және итальян тілдеріндегі ұқсас терминдер кеменің кілі үшін қолданылатын сөзден – carène (француз тілінде), carena (испан тілінде), carena (италиян тілінде) – туындайды. Бұлар латын тіліндегі кілді білдіретін carīna сөзінен шыққан.
The term, and similar terms in French, Spanish and Italian, derive from the term for a ship's keel—carène (French), carena (Spanish), carena (Italian). These come from the Latin term for keel, carīna.
Практика
Кеме тік жағаға немесе кемежайларда, кеменің корпусын жөндеуге арналған тұрақты құрылғыға, яғни кемеге түсіру кемежайына тіреліп тоқтатылатын. Бұл еңбекке толы жұмыс еді. 18 ғасырда Порт-Махон және Галифакс сияқты Корольдік теңіз флотының шетелдегі кемежайларында кемеге түсіру кемежайлары болды. Олар маңызды нысандар болып табылды және көбінесе теңіз флоты жаңа шетелдік база құрғанда салынған алғашқы нысандар еді. Кеменің корпусын жөндеу кемеге айтарлықтай күш түсіретін, тіпті берік салынған кеме де осы процедурадан құрылымдық түрде әлсіреуі немесе зақымдануы мүмкін еді. Құрғақ док болған жағдайда, оны пайдалану артық еді. 18 ғасырдың соңында Корольдік теңіз флотының Британияда 24 құрғақ доктары болды, сондықтан британ суларында орналасқан кемелер үшін кемеге түсіру қажет болмады. Бұл оларға француздық бәсекелестерінен үстемдік берді, себебі Францияда құрғақ доктар аз болды, ал француз теңіз флоты кемелерін күтіп-жөндеу үшін үнемі кемеге түсіруге мәжбүр болды. Кемеге түсіруге ұқсас практика – Парламенттік еңіс болды, онда кеме терең суда салмақты, мысалы, балласт немесе зеңбіректерді бір жаққа жылдыру арқылы еңкейтілді. Осылайша, кеменің жоғарғы бөлігін аз уақыт ішінде тазалауға немесе жөндеуге болады. 1782 жылы HMS Royal George Портсмут маңындағы Спитхедте Парламенттік еңіске ұшыраған кезде батып, бортындағы жүздеген адам қаза тапты.
The ship was grounded broadside on a steep beach or, in dockyards, moored at a permanent facility for careening known as a careening wharf. it was a laborious task. In the 18th century, careening wharves existed at overseas Royal Navy dockyards such as Port Mahon and Halifax. They were important facilities and often the first things built when the navy was establishing a new overseas base. Careening placed a hull under a considerable strain and even a strongly built ship could be structurally weakened or damaged by the procedure. Using a dry dock was preferred if one was available. At the end of the 18th century, the Royal Navy had 24 dry docks available in Britain, so careening was not usually necessary for ships stationed in British waters. This gave an advantage over their French rivals, as France had few dry docks, and the French Navy had to routinely careen its ships for maintenance. A practice similar to careening was a Parliamentary heel, in which the vessel was heeled over in deep water by shifting weight, such as ballast or guns, to one side. In this way the upper sides could be cleaned or repaired with minimal delay. Famously, HMS Royal George sank at Spithead off Portsmouth while undergoing a Parliamentary heel in 1782, killing hundreds of people on board.
Қазіргі тәжірибе
Дәстүрлі мағынада, карендеуді (кемені қисайтуды) тек желкенді кемелерде ғана жасауға болады, себебі оның мачталары оны бұру үшін пайдаланылады. Бүгінде үлкен кемелер құрғақ докқа қойылады.
Careening in the traditional sense can only be done on a sailing vessel as its masts are used for hauling it over. Today, larger ships are placed in dry dock;