Кіріспе

Жалғыз мачталы және алдыңғы-артқы желкенді орнатымды желкенді қайық – желкенді қайықтың бір түрі. Шлюп – әдетте мачта алдында бір ғана басым желкені және мачта артында (артқы) бір негізгі желкені бар, жалғыз мачталы желкенді қайық. Мұндай орнатымды алдыңғы-артқы деп атайды, және ол үшбұрышты желкендері бар Бермуда орнатымы ретінде немесе үшбұрышты басым желкендері және гафф желкенді негізгі желкені бар гафф орнатымы ретінде жасалуы мүмкін. Әскери-теңіз терминологиясында "соғыс шлюпі" кеменің мақсатын көрсетеді, нақты көлемі мен желкен жоспарын емес, сондықтан шлюпті соғыс шлюпімен шатастыруға болмайды. Бұл термин басқа желкен жоспарларымен де қолданылады, мысалы, кескіш болып табылатын "Достық Шлюпі" сияқты.

Шығу тегі

Атауы голланд тіліндегі "sloep" сөзінен шыққан, ол көне ағылшын тіліндегі "slūpan" сөзімен, "сығу, жылдам сырғанау" мағынасымен байланысты. Шлюп әдетте бір мачталы, бір ғана алдыңғы желкені және алдыңғы-артқы негізгі желкені бар кеме ретінде қарастырылады. Осы түрінде шлюп – барлық желкендік жабдықтардың ең көп таралғаны, ал Бермуда шлюпі демалыс кемелері үшін стандартты жабдық болып саналады, ол қарапайым саяхаттық қайықтардан бастап, жоғары технологиялық желкен маталары мен үлкен қуатты винттері бар үлкен жарыс яхталарына дейін қолданылады. Егер кемеде екі немесе одан көп алдыңғы желкен болса, "cutter" термині қолданылуы мүмкін, әсіресе егер мачта артқа қарай жылжытылған болса.

Вариациялар

Бермудалық теңіз кемесі Бермудадан тыс жерлерде ХХ ғасырдың басында танымал болғанға дейін, (Бермудалық емес) шлюп бір немесе бірнеше тікбұрышты желкендері бар жоғары желкендерді орнатуы мүмкін, олар жоғары желкен тірегінен ілінеді және төменнен бағанамен сүйеніп тұрады. Шлюптің бағыттық желкені мачталық немесе бөлшектік түрде орнатылуы мүмкін. Мачталық түрде орнатылған шлюпте, бағыттық тростың (бағыттық желкені ұстайтын) мачтаның жоғарғы жағына бекітіледі. Бөлшектік түрде орнатылған шлюпте, бағыттық тростың мачтаға жоғарыдан төмен нүктеде бекітіледі. Шлюп баудан алға қарай созылатын тіреуші құрылымды, яғни бау спиритті пайдалануы мүмкін.