Кіріспе

Шарлотта алаңы – Шотландияның Эдинбург қаласындағы, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Жаңа қаланың бір бөлігі. Алаң Джордж көшесінің батыс шетінде орналасқан және шығыстағы Сент-Эндрю алаңын қайталайтын етіп жоспарланған. Бұл алаңның бағы, Жаңа қала бақтарының жинағына кіретін, жеке меншіктегі және жалпы қолданысқа берілмеген бақтардың бірі.

Тарих

Бастапқыда Джеймс Крейгтің бастапқы жоспарында Санкт-Джордж алаңы деп аталды, бірақ 1786 жылы Ескі қаланың оңтүстігіндегі Джордж алаңымен шатасуды болдырмау үшін король Джордж III-тің патшайымы мен бірінші қызының құрметіне аты өзгертілді. Шарлотта алаңы 1820 жылы Жаңа қаланың бастапқы кезеңінің соңғы аяқталған бөлігі болды (Гленфинлас көшесіндегі солтүстік-батыс бөлігі ұзаққа созылған шекаралық дауға байланысты 1990 жылға дейін аяқталмады). Оның көп бөлігі Роберт Адамның 1791 жылғы жобасы бойынша салынды, ал Роберт Адам 1792 жылы құрылыс басталғанда қайтыс болды. Сонымен қатар, бұл орын атақты генерал Дуглас Хейгтің туған жері.

1939 жылы бақтардың оңтүстік жағында, көшеден оңтүстікке қарай кіретін үлкен әуе шабуылына арналған бомбобеушік салынды. 2013 жылы Пол Куинннің жүлделі жобасымен оңтүстік жағы қайта жаңартылды, соның арқасында қалпына келтірілген таунхаустардың артында жаңа кеңсе кеңістігі пайда болды. Эдинбург колледж мектебі Шарлотта алаңында орналасқан.

Бау-бақшалар

Бақшаны бастапқыда 1808 жылы Уильям Вейр дөңгелек пішінде жоспарлаған. 1861 жылы Шотландияның құрылыс жұмыстарының басшысы Роберт Мэтисон, жақында қайтыс болған Альберт ханзадасына арналған үлкен, шаршы бақ жоспарын жасады, ол Королева Викторияның күйеуі болған. Мүсін жасауға тапсырыс 1865 жылы сэр Джон Стилге берілді. Басты мүсін фельдмаршалдың киіміндегі атқа отырған ханзаданың мүсінін көрсетеді, ол негіздегі төрт фигурадан әлдеқайда ірі. Оны 1876 жылы Королева Викторияның өзі ашты. Тас тұғырын сәулетші Дэвид Брайс, ал төрт бұрыштық фигураларды Дэвид Уотсон Стивенсон (Ғылым және білім/Еңбек), Джордж Кларк Стэнтон (Армия және Әскери-теңіз күштері) және Уильям Броди (Ақсүйектер) жасаған. Мүсін бастапқыда бақтың шығыс жағының ортасына, Джордж көшесіне қарай орнату жоспарланған. Бұл жаңадан жоспарлауға көптеген жылдар бойына қайта орнатуды қажет еткен жаңа ағаштар отырғызу кірді. Орталық ашық кеңістік – жеке бақ, оны айналасындағы үйлердің иелері пайдалана алады. Жыл сайын тамыздың соңғы үш аптасында Шарлотта алаңының бақшалары Эдинбург халықаралық кітап фестивалінің өтетін орны болып табылады. Соғыс кезінде 1940 жылы бақтардың айналасындағы қоршаулар алынып тасталды. Қазіргі қоршаулар 1947 жылдан бері сақталған. Көше деңгейлерінің, контурларының және қазіргі заманғы көліктерге бейімделу үшін жабынның өзгеруі 1950 жылдардың соңы мен 60 жылдардың басында қырқыстарға себеп болды.

Ғимараттар

Солтүстік жағында, No. 5 үйді 1903 жылы сатып алған және қайтыс болғаннан кейін Шотландияның Ұлттық трастына тапсырған, 4-ші Бют графы Джон Крайтон Стюарт (1881–1947) тұрған. 1949 жылдан 2000 жылға дейін бұл трасттың бас кеңсесі болды. Бют алаңды сақтауға үлкен үлес қосты. No. 6 және No. 7 үйлер де Шотландияның Ұлттық трастына тиесілі. No. 6, Бют Хаус – Шотландияның бірінші министрінің ресми резиденциясы. 1806 жылы бұл жерде Шотландияның алғашқы статистикалық есебінің авторы, сэр Джон Синклер тұрған. No. 7 үйі 1975 жылы траст тарапынан бастапқы күйіне қайта жаңартылып, «Грузин үйі» ретінде жұртшылыққа ашылды. Үстіңгі қабаты бұрын Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторының ресми резиденциясы болған. Ғимаратқа 1975 жылы Файфтың Тарвит тауынан әкелінген бір камин кіреді. Батыс тізілім үйі, бұрынғы Санкт-Джордж шіркеуі, батыс жағының орталық бөлігін құрайды. Оны архитектор Роберт Рид 1811 жылы Адамның жоспарына сәйкес жобалаған. Шіркеу 1814 жылы ашылып, 1964 жылы қазіргі мақсатына бейімделді. Бұл Шотландияның Ұлттық мұрағаттарының негізгі ғимараттарының бірі.

Тұрғындар

1791 жылы Шарлотта скверінің салына бастаған сәтінен-ақ, ол Эдинбургтегі ең беделді мекенжайлардың бірі болатыны күтілді. Виктория дәуірінің басталуымен, алаңда орта таптың элитасы – заңгерлер мен дәрігерлер көбейді. Бұл төменде тізімделген көрнекті тұрғындарда көрінеді. 20 ғасырдың басында ғимараттардың көпшілігі әлі де тұрғын үйлер ретінде пайдаланылды, бірақ олардың саны кеңселерге айналып, тек күзетшілермен ғана жұмыс істеді.

SideNumberResidentNorth
4 Сэр Александр Хью Фриленд Барбор №4-те тұрды (бұрынғы тұрғыны Rev Dr David Aitken FRSE)
4 "Rev Dr David Aitken" FRSE
5 Сэр Джеймс Фергюсон, 4-ші баронет (1765-1838) №5-те тұрды
5 Роберт Насмит FRSE, королева Викторияның тіс дәрігері (1792-1870)
6 Шотландияның бірінші министрінің кеңсесі, Бьют Хаус. Сэр Митчелл Митчелл Томсон, 1-ші баронет. Сэр Джон Синклер, 1-ші баронет. Кэтрин Синклер, романист.
7 Грузин үйі. Чарльз Нивс, Лорд Нивс. Александр Уайт, Сент-Джордж Батыс еркін шіркеуінің пасторы, Шендвик Плейсте 1901 жылы тұрды.
8 Томас Рональдсон, жалпы тәжірибелі дәрігер, 1901 жылы тұрды, оның ұлы Томас Мартин Рональдсон, суретші.
9 Патрик Робертсон, Лорд Робертсон. Джеймс Сайм, хирург. Джозеф Листер, Джеймс Саймнің күйеуі. Сэр Дуглас Арчибальд Сетон Стьюарт, 5-ші және соңғы Сетон Стьюарт баронеті 1901 жылы тұрды.
10 Джеймс Бегби, хирург.
11 Энеас МакБин WS
West
12 Джеймс Джозеф Хоуп Вер, Линлитгоушир округінің парламент мүшесі, 1743-1868. Джеймс Мортон Робертсон, шарап сатушы, 1901 жылы тұрды.
13 Сэр Уильям Феттес, шотланд бизнесмені, оның қоржыны Феттес колледжінің құрылуына әкелді. Джордж Хантер МакТомас Томс, адвокат, шериф, эксцентриктік және Сент-Магнус соборының қайтыс болғаннан кейінгі меценаты. Фрэнсис Митчелл Кейрд, Корольдік хирургтар колледжінің президенті, Эдинбург.
14 Лорд Кокберн, виг заңгері, тарихшы және табиғатты қорғаушы, кейіннен Джордж Моир.
15 Чарльз Альфред Купер, The Scotsman газетінің редакторы.
16 Патрик Херон Уотсон, хирург және анестезияны дамытудың және қазіргі заманғы стоматологияның негізін қалаушы, 1901 жылы тұрды.
17 Виконт Холдейн №17-де дүниеге келді.
17 Джеймс Вулф Мюррей, лорд Крингли, 1830-шы жылдары.
19 Лорд Торфихен. Томас Грейнджер Стюарт, Корольдік дәрігерлер колледжінің президенті. Оның әйелі 1901 жылы болды.
20 Профессор Джон Батти Тьюк, кейін Джон Кларенс Вебстер.
22 Джеймс Ричи.
South
24 Фельдмаршал Эрл Хейгтің туған жері.
25 Адам Дафф, Мидлотиан шерифі. Сэр Джон Холлидей Крум FRSE.
26 Профессор Джон Чин, Эдинбург университетінің хирургия профессоры.
27 Клифтонхоллдың сері Александр Гибсон Мейтленд.
28 Дэвид Бойл, Лорд Бойл.
29 Доктор Дэвид Берри Харт.
30 Доктор Джеймс Мэтьюс Дункан, кейін профессор Уильям Рутерфорд Сандерс.
31 Уильям Адам Блэр Адамнан кейін Томас Аннандале.
East
33 Клифтон Холлдың сері Александр К. Гибсон Мейтленд.
34 Эдинбург университетінің азаматтық құқық профессоры Арчибальд Кэмпбелл Свинтон және оның ұлы Алан Арчибальд Кэмпбелл Свинтон, теледидардың негізін қалаушы.
35 Эдинбург Корольдік дәрігерлер колледжінің президенті Уильям Аллан Джамисон 35-те тұрды және қайтыс болды.
38 Сэр Уильям Куннингем Дайелль, француз революциялық соғыстарында қызмет еткен британдық корольдік теңіз күштерінің офицері, 1830-шы жылдары №38-де тұрды. Кейіннен оны Джон Лермонт сатып алды.
40 Юридикалық қоғамның үйі.
44 Роберт Рейд №44-ті іштен қайта жаңартып, өзінің үйі ретінде пайдаланды.
45 Сэр Роберт Уильям Филипп, туберкулезді емдеудегі пионер, 1898 жылдан қайтыс болғанға дейін тұрды, бірақ 1901 жылы болмады. Бұрын бұл жерде доктор Джеймс Макадам Харэ FRSE HEICS тұрды.
Телефонның негізін қалаушы Александр Грэм Белл жақын маңдағы Оңтүстік Шарлотта көшесінде дүниеге келді.