Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гренландиядағы қала Аасиат немесе Аусиайт, бұрынғысы Егедесминде, Гренландияның батысындағы Кекерталик муниципалитетіне қарасты қала. Диско шығанағының оңтүстік жағындағы Аасиат архипелагының ортасында орналасқан. 2021 жылғы мәлімет бойынша халқы 2980 адамды құрайды, ол Гренландияның бесінші ірі қаласы. Қытықтар мен ителкелер сияқты теңіз жануарларын жиі кездестіруге болады.
Town in Greenland
Aasiaat or Ausiait, formerly Egedesminde, is a town in the Qeqertalik municipality in western Greenland, located on its namesake island in the heart of Aasiaat Archipelago at the southern end of Disko Bay. With a population of 2,980 as of 2021, it is Greenland's fifth largest town. since marine mammals such as whales and seals are a common sight.
Жергілікті халықтар
Аймақтағы археологиялық зерттеулер Асияатты қамтитын аймақта адамдар б.з.д. 5 мың жылдығынан бері қоныстанғанын көрсетеді. Ең ерте заманауи қоныс салушылар шамамен 1200 жылға дейін жетеді; олар, әдетте, күн көрісін табу үшін аң аулаған. Бұл тұрғындар көктемде Сидёст шығанағының жанында арфалы тұздықтар мен капелин (аммассаат) аулаған. Жазда олар Насуттукқа бұғы мен палтус аулауға көшіп отырған. Күзде Диско шығанағының халқы кішкентай арфалы тұздықтарды аулау үшін үйлеріне қайтып келген. Қыста шығанақ мұзымен қатып, олар нарвалдар мен белуга киттерін аулаған. Бұл ертедегі адамдар су еріген кезде өздерінің каяктары мен умиактарын жасап шығарған; ал қыста – қамутиктерді пайдаланған.
Archaeological projects in the region have suggested human habitation in the region that includes Aasiaat as far back as the 5th millennium BC. The earliest modern settlers dated to around 1200; these were probably subsistence hunters. These inhabitants hunted harp seals and capelin (ammassaat) near Sydøst Bay in the spring. In the summer, they moved to Nassuttooq for reindeer and halibut. During autumn, the people of Disko Bay returned home to hunt small harp seals. In the winter, the bay froze over, and they hunted narwhals and Beluga whales. These early people designed and built their own kayaks and umiaks when the water freed up; in the winter, they used qamutiiks.
Асияаттың ерте тарихы
Асияат деп аталатын елді мекен 1759 жылы норвегиялық миссионер Ханс Эгеденің ұлы Нильс Эгеде құрған. Оның құрметіне Егедесминде колониясы деп аталған ол, Нордре Стрёмфьордтың солтүстігінде, Асияаттың қазіргі орналасқан жерінен 125 км оңтүстікке қарай орналасқан еді. 1763 жылы қала қазіргі орнына көшірілді. Көбінесе ауыл тұрғындары кит аулаумен айналысты, ал олардың аймаққа әкелген шешек микробтары жергілікті халықты, әсіресе 1770 жылдары қырып салған.
The settlement that would become Aasiaat was founded in 1759 by Niels Egede, son of Hans Egede, a Norwegian missionary. Named Egedesminde Colony after him, it was located north of Nordre Strømfjord, and was 125 km south of Aasiaat's current location. The town was moved to its current site in 1763. Most villagers were whalers, and the smallpox germs they carried to the region ravaged the native population, especially during the 1770s.
ХХ ғасырдың басында
Азияат ХХ ғасырдың бірінші жартысында қарқынды дамыды. 1932 жылы қалада елдегі әйелдерге орта білім алуға мүмкіндік берген алғашқы мектеп ашылды. Оның алғашқы түлектерінің бірі – Гренландияның тұңғыш әйел романышы Малиарак Вебек, ол 1934 жылы бітірушілердің үздігі атанды.
Aasiaat saw much growth in the first half of the 20th century. In 1932, the town opened the first school in the country which allowed women to obtain secondary education. One of its first graduates was the first woman novelist of Greenland, Mâliâraq Vebæk, who was valedictorian of her graduating class in 1934.
Азия Екінші дүниежүзілік соғыста
1940 жылы 3 мамырда Годхавен қаласында қол қойылған келісім, Британ аралдарына бағытталған американдық көмек ұшақтарына Гренландия, Исландия және Шотландия әуе кеңістігін пайдалануға мүмкіндік берді. Екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан Дания, нацистік Германияның бақылауында болғандықтан, Гренландияға көмек жіберуге қабілетсіз болды; осы міндетті АҚШ және Канада өз мойнына алды. Көмек заттары Асияатқа жақын жерде сақталып, содан кейін Уумманнак және Сисимут сияқты аймақтың басқа қалаларына тасымалданды.
On May 3, 1940, a treaty signed in Godhavn allowed American relief airplanes bound for the British Isles to use Greenlandic, Icelandic, and Scottish airspace. A result of World War II was the fact that Denmark, under the control of Nazi Germany, could not freely send supplies to Greenland; this task fell to the United States and Canada. Supplies were stored near Aasiaat, and were then transferred to other towns of the region, such as Uummannaq and Sisimiut.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Азия соғыстан бері көп өсті. 1942 жылы американдықтар метеостанция салды. 1930 жылдан бері экономикалық тұрғыдан танымал болған треска балығы ауланып, тұздалып, қаптамаға салыну үшін жаңа зауытқа жіберілді. Аймақтың ресурстары мен климатына бейімделген басқа да кәсіпорындар пайда болды. Бұл өркендеу 1950 жылдары электр станциясы мен телекоммуникация станциясы орнатылғанда шарына жетті. 1998 жылы жаңа қону жолағы халыққа ашылды (бұрын тек тікұшақ алаңы ғана болған); ол креветка өңдеу зауытына жақын орналасқан. Бүгінде Азияат және оның көршілес елді мекені Кангациакта шамамен 4800 адам тұрады.
Aasiaat has grown much since the war. A weather station was constructed in 1942 by the Americans. Cod, an economically popular fish since the 1930s, were caught and sent to a new factory to be salted and packed. Other businesses sprang up, accommodating to the resources and climate of the region. This boom reached its peak in the 1950s, when a power plant and telecommunications station were installed. In 1998, a new landing strip was opened to the public (previously a heliport was the only aerial facility); it is near a shrimp processing factory. Today, almost 4,800 people live in Aasiaat and its neighboring settlement, Kangaatsiaq.
География
Асияат архипелагының ең үлкен аралы – Саққарлиуп Нунаа, ол адам тұрмайтын, бірақ туристерді қабылдауға арналған ғимараттары бар. Аралдың батыс шетінде Манермиут тастап кетілген ауылы орналасқан. 2013 жылғы мәлімет бойынша архипелагтың барлық халқы үш елді мекенде тұрады:
The largest island of the Aasiaat Archipelago is Saqqarliup Nunaa, which is uninhabited, but has buildings to accommodate tourists. On the western tip of the island is the abandoned village of Manermiut. As of 2013 the total population of the archipelago is spread among three settlements:
Асияат қаласы (3142 тұрғыны), Саққарлиуп Нунаадан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Акуннаак елді мекені (98 тұрғыны) Саққарлиуп Нунаадан солтүстік-шығысқа қарай, ал Асияаттан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Китсисуарсуит елді мекені (87 тұрғыны) Асияаттан солтүстік-батысқа қарай орналасқан кішкентай аралда (данылық Хунде Эйланд, ауыл мен арал үшін) орналасқан. Тағы бір тастап кетілген ауыл – Асияаттың батысында, архипелагтың батыс бөлігіндегі атаулы аралдағы Вестер Эйланд.
The town of Aasiaat (3,142 inhabitants), is located on the namesake island just northwest of Saqqarliup Nunaa. The settlement of Akunnaaq (98 inhabitants) is located on the namesake island just northeast of Saqqarliup Nunaa, east north east of Aasiaat. The settlement of Kitsissuarsuit (87 inhabitants) is located on the small namesake island (Danish Hunde Ejland, for the village and the island), northwest of Aasiaat. Another abandoned village is Vester Ejland on the namesake island, the westernmost of the archipelago, west south west of Aasiaat.
Климат
Азияатта полярлық климат (Köppen ET) басым, шілде айының орташа температурасы 6,8 °C (44 °F) құрайды.
Aasiaat has a polar climate (Köppen ET) with a July mean of only 6.8 °C (44 °F).
Халық саны
2020 жылы 3,069 тұрғыны бар Асияат – Кекерталық муниципалитетіндегі ең ірі қала. Соңғы екі онжылдықта халық саны айтарлықтай өзгерді, 2001 жылғы деңгейге қарағанда 3%-ға төмендеді, ал 2008 жылғы деңгейге қарағанда 10%-дан астамға өсті. Сондай-ақ қала аумағында зиякерлік қабілеттері шектеулі балаларға арналған мектеп (Адо Лингп Атуарифия) бар.
With 3,069 inhabitants as of 2020, Aasiaat is the largest town in the Qeqertalik municipality. The population has fluctuated considerably over the last two decades, decreasing 3% relative to the 2001 levels and increasing more than 10% relative to the 2008 levels. and a school for the mentally disabled (Ado Lyngep Atuarfia).
Экономика
Шампанша мен крабтарды аулау, кеме жасау және туризм аймақтың басты экономикалық салалары болып табылады. Архипелаг туристерге каякпен серуендеу, жарыс шаңғысы, күйектің артынан шаңғы тарту және киттерді қадағалау сияқты көптеген қызметтер ұсынады.
Fishing of shrimp and crabs, shipbuilding, and tourism are the primary economic activities of the region. The archipelago area offers many services for tourists, including kayaking, cross country skiing, dogsledding, and whale watching.
Көлік
Асияат – Арктикалық Умиак желісінің және Дисколиннің (Диско шығанағындағы ішкі жолаушылар кемелері) тоқтау порты. Асияат порты сонымен қатар аймақтық кеме қатынасының хабы ретінде де қызмет етеді. Қалаға Асияат әуежайы да қызмет көрсетеді, ол Ілулисат және елдің басқа да елді мекендеріне, Диско шығанағы аймағына тікелей рейстер ұсынады, сондай-ақ Кангерлусуактағы Air Greenland хабымен байланыстырады. Air Iceland кейде туризм саласы үшін чартерлік рейстер ұйымдастырады.
Aasiaat is a port of call for the Arctic Umiaq Line coastal ship and Diskoline. gl (domestic passenger ships for disko bay). Aasiaat harbour functions as well as a hub for regional shipping. The town is also served by Aasiaat Airport with direct connections to Ilulissat and other settlements in the country and Disko Bay region, as well as the Air Greenland hub in Kangerlussuaq. Air Iceland occasionally arrange charter flights for the travel industry.
Қоғамдық іс-шаралар
Асияатта тұрғындар мен қонақтардың көпшілігіне қатысатын бірнеше үнемі қайталанатын іс-шаралар бар. "Maaji mi Peqqissuusa" ("Мамыр айында денсаулықты сақтайық") – денсаулықты жақсартуға бағытталған шаралар жиынтығы және оны еріктілер ұйымдастырады. Асияат түнгі күн марафоны маусым айының соңында қала алаңында тікелей музыкамен әртүрлі қашықтықта өтеді. Нипия рок фестивалі әдетте әртүрлі музыканттар қатысатын 3 күндік концерт. Ол Гренландиядағы ең жақсы музыкалық оқиға ретінде танымал. Рок фестивалі тамыз айының соңында/қыркүйек айының басында спорт залында өтеді.
Aasiaat has several recurrent events which engage most of the inhabitants and visitors. "Maaji mi Peqqissuusa" (let's stay healthy in May) is an arrangement with focus on activities which will improve one's health and is based on volunteer organizers. Aasiaat Midnightsun Marathon takes place in late June with different distances with start/finish in the town square with live music. Nipiaa Rock Festival is usually a 3 day long concert with various musicians. It is known as the best musical event in Greenland. The Rock Festival takes place in the Sportshall at the end of August/beginning of September.