Кіріспе
Канадтың Нунавут астанасы) Икалуит орталығынан шалқары орналасқан, инуктитут тілінде Ниакунгут деп аталады. Ол Күйессе шығанағы мен Тарр шығанағын бөліп тұратын кішкентай түбекте орналасқан. Ауылда әйелдерге арналған пана, шіркеу, бастауыш мектеп (Нанок бастауыш мектебі), дизайн дүкені және қонақ үй бар. Апекс – Икалуит әскери база болып жұмыс істеген кезде көптеген инуиттердің тұрған жері, базада жұмыс істемейтін адамдарға кіруге рұқсат болмаған.
) from Iqaluit's centre and is known in Inuktitut as Niaqunngut. It is located on a small peninsula separating Koojesse Inlet from Tarr Inlet. There is a women's shelter, a church, a primary school (Nanook Elementary School), a design shop and a bed and breakfast in the community. Apex was where most Inuit lived when Iqaluit was a military site and off limits to anyone not working at the base.
Сәулет және көрікті жерлер
Икалуит архитектурасының көп бөлігі функционалдық болып табылады, материалдық шығындарды азайту, жылуды сақтау және климатқа төзімділік мақсатында жоспарланған. Алғашқы архитектура 1950-ші жылдардағы алғашқы DEW желісінің әскери казармаларынан бастап, 1970-ші жылдардағы Накасук мектебінің және муниципалитет кеңселері мен аренаның ақ, гипермодернистік, шыны талшықты блогынан, одан әрі төбедегі болаттан нығайтылған бетонды биік кешендерге дейін жалғасады. Апекстегі бірнеше ескі Хадсон шығанағы компаниясының және 1950-ші жылдардың басындағы ғимараттары сақталған және қалпына келтірілген (бұрынғы медбике станциясы Ранва жатақханасы ретінде қайта жаңғыртылды, ал HBC ғимараттары өнер галереясы болып өзгертілді). Жаңа ғимараттар көбірек түсті және әртүрлі, оңтүстік архитектурасының стандарттарына жақын. Басты ерекшелік – Нунавут заң шығару жиналысының ғимараты, ол инуит өнерінің ең жақсы туындыларымен безендірілген, жарқын интерьерімен ерекшеленеді. Жаңа заң шығару ғимаратын қала сыртында, Апекс жолында салу және дамыту жоспарлануда. Тағы бір ерекше ғимарат – Арктика Англикан діоцезінің кафедралық соборы болған Сент-Джуд Англикан соборы, ол иглу пішіндес ақ ғимарат болды. Алтарь жергілікті тұрғындармен, дәстүрлі ағаш шебері Маркози Питердің жетекшілігімен салынды. Ол дәстүрлі инуит шанасының пішінінде жасалған, ал крест екі қиылысқан нарвалдың тісінен құралған. 2005 жылдың 5 қарашасында собордың құрылысы мен ішкі бөлігіне зиян келтірген өрт болды, және ол 2006 жылдың 1 маусымында бұзылды. Собор баяу қайта салынуда (іргетасы 2008 жылы қаланды, құрылысы 2010 жылы аяқталды), жергілікті және халықаралық деңгейде қаржы жинау жалғасуда. 2010 жылдың желтоқсанында ұқсас пішіндес жаңа собордың сыртқы бөлігі аяқталды, ал ішкі жұмыстар 2011 жылға жоспарланған, мүмкін Рождествоға дейін ашылуы мүмкін. Қазіргі ғимарат, бұлжыңдама сөзбен «Иглу соборы» деп аталады, 2012 жылдың 3 маусымында ашылды. Иглу пішіндес ерекше ғимарат Икалуиттегі маңызды рухани рөлінен бөлек, тарихи және туристік орын болып табылады. Қалаға қарап тұрған төбеде ерекше көк және ақ түсті Инуксук жоғары мектебі орналасқан. Мектеп төрт шаршы бөлімнен тұрады, олар әуеден қарағанда үш жапырақ пішіндес болып көрінеді. Қалада сондай-ақ, инуиттер мен Арктикаға қатысты көптеген заттарды қамтитын Нуньатта Сунакутаангит мұражайы орналасқан. Мұражай Хадсон шығанағы компаниясының қалпына келтірілген және кеңейтілген ғимаратында орналасқан, ол HBC-нің танымал қызыл және ақ түсімен жабылған, бастапқы орнынан Апекс жағалауынан Икалуитке тасымалданған. Икалуиттің батысында Сильвия Гриннелл аумақтық паркі орналасқан. Бұл парктің басты ерекшелігі – Сильвия Гриннелл өзенінің аңғары. Көрнекті су көктемі, су тасқыны және дәстүрлі балық аулау орындарына көрініс ашатын кішкентай келушілер орталығы төбеде орналасқан. Питерхед шығанағына жақын аралда Қауммарвит аумақтық паркі орналасқан. Бұл жерде инуиттердің ұзақ тарихы бар, көптеген артефактілер табылды, соның ішінде 11 жартылай жерге көмілген саман үйлердің қалдықтары бар. Фробишер шығанағының арғы жағында Катаннилик аумақтық парк қорығы және Канада мұрасы болып саналатын Сопер өзені орналасқан, бұл Икалуитті дәстүрлі құрлықтағы саяхат жолдары арқылы Киммирутпен (бұрынғы Көл порты) байланыстыратын парктік дәліз құрайды. Фробишер шығанағы шамамен шығысқа қарай созылып, орташа биіктіктегі төбелер, мұздықтар және дәстүрлі, жазғы лагерьлерге ашылады, содан кейін Нунавутты Гренландиядан бөлетін Дэвис бұғазына құяды. Икалуит, көптеген Нунавут қауымдастықтары сияқты, еріктілер ұйымдастыратын жылдық көктемгі фестивальге ие. Тоник Тайм деп аталатын бұл фестивальде дәстүрлі инуиттік іс-шаралар мен қазіргі заманғы іс-шаралар біріктіріледі, ал Алианаит музыка және өнер фестивалі әр 21 маусымда бір апта бойы өткізіледі. Фестивальге Джошуа Хаули, Квант Тенгл, Уошборд Хэнк және Намгар сияқты канадалық және халықаралық суретшілер шақырылады.
Тіл
Икалуитте "басым ана тілі" жоқ, себебі 45,4 пайызы ана тілін ағылшын тілі деп, ал 45,4 пайызы инуктитут тілі деп көрсеткен. Дегенмен, Икалуит тұрғындарының 97,2 пайызы ағылшын тілінде сөйлейді, ал инуктитут тілінде сөйлей алатындардың үлесі тек 53,1 пайызды құрайды. Халықтың 4,8 пайызының ана тілі француз тілі, бұл көрсеткіш тілді білетін халық санымен сәйкес келеді. 2012 жылдан бері "Пирурвик, Икалуиттің инуктитут тілі оқыту орталығының" жаңа мақсаты бар: Нунавут аймақтарынан келген оқытушыларды даярлау, олар үйлеріне оралғанда инуктитут тілін әртүрлі әдістермен және өздерінің диалектілерінде оқытуы үшін.
Білім
Pond Inlet-те орналасқан Qikiqtani School Operations мекемесі аймақта бес мектепті басқарады. Апексте орналасқан Наноук бастауыш мектебі, Накасук мектебі және Джоами Иллиньярвик мектебі балабақшадан 5-сыныпқа дейін білім береді. Ақсарнит Илинниарвик мектебі 6-8 сыныптарды, ал Инюксук жоғары мектебі 9-12 сыныптарды қамтиды. Нунавут франкофондық мектеп комиссиясы École des Trois Soleils мектебін басқарады және балабақшадан 12-сыныпқа дейін білім береді. Жоғары білім деңгейінде екі оқу орны бар: Нунавут Арктика колледжі (Нунатта кампусы) және Акитсирак құқық мектебі.
Медициналық қызмет
Қикіқтани қалалық ауруханасы қаладағы негізгі медициналық мекеме. Сондай-ақ, медбике-дәрігерлермен бастапқы медициналық қызметтер көрсететін отбасылық медицина клиникасы да бар. Қалада екі тіс клиникасы жұмыс істейді.
Спорттық нысандар
Икалуит екі аренаға ие: Арктикалық қысқы ойындар аренасы және Арнаиток, Икалуит акваплексі, керлинг алаңы, Тиммианат Пикиукарвик диск-гольф алаңы, Фробишер Инн фитнес орталығы, В. Г. Браун ғимараты/Астро Хилл кешеніндегі гольф алаңы, ашық ауадағы баскетбол алаңдары, футбол қақпалары, маусымдық ашық мұз айдындары, оқ ату алаңы, скейтпарк және тағы да басқалары.
Көлік
Икалуит – Канаданың халқы бойынша ең кішкентай астанасы және басқа елді мекендермен тас жолмен байланыспаған жалғыз астана. Канадалық тас жол жүйесінен алыс, аралда орналасқан Икалуитке көбінесе ұшақпен және мұз жағдайларына байланысты қайықпен ғана жетуге болады. Икалуит әуежайы – қазіргі заманғы реактивті ұшақтарға жеткілікті ұзын ұшу-қону жолағы бар заманауи кешен. Ескі терминалдың солтүстігінде жаңа, үлкен жолаушылар терминалы ғимараты 2018 жылы аяқталды. Canadian North Икалуитке Оттава, Йеллоунайф және Нунавуттың бірнеше қауымдастықтарынан рейстер ұйымдастырады. Жергілікті әуе компаниялары Air Nunavut, Canadian Helicopters, Nunasi Helicopters және Unaalik Aviation әуе чартерлерін ұсынады, ал Air Nunavut және Keewatin Air MEDIVAC/әуе жедел жәрдем қызметін көрсетеді. Air Canada Jazz 2010 және 2011 жылдары Оттавадан Икалуитке күнделікті рейстер жасады, бірақ отын бағасының өсуіне байланысты рейстер тоқтатылды, себебі бұл бағыттың тиімді болуына кедергі келтірді. Икалуит ұшу-қону жолағын Канада Корольдік әуе күштерімен бірге пайдаланды, бірақ Канада күштері Икалуитті Канаданың NORAD аймағы ретінде пайдалануын тоқтатқаннан кейін бұл практика тоқтатылды. Казармалар мен CF 188 ангарлары күтіліп тұр. Әуежай 2006 жылдың ақпанында Airbus A380 сияқты жаңа ұшақтарды суық ауа райында сынақтан өткізу орталығы болды. Икалуиттің ғарыш кемесі үшін авариялық қону алаңы болғаны туралы қауесеттер жалған. Жаздың ортасында бірнеше кеме – көбінесе Либерти класындағы кемеден үлкен емес – қалаға ірі және ауыр жүктерді жеткізеді. Қазіргі уақытта жүктер баржаларға тиеліп жатыр, өйткені порт жеткілікті терең емес; алайда, қала қазіргі уақытта 2023 жылы ашылуы күтілетін терең теңіз портын салуда. Шамамен 85 миллион долларға бағаланған терең теңіз порты кемелерге кез келген толқын биіктігінде кіруге мүмкіндік береді және бір кеменің тоқтауына және жүк түсіруіне, ал екінші кемеге баржа мен пандус арқылы жүк түсіруге мүмкіндік береді. Портты салудың бастапқы жоспарларына Happy Valley Goose Bay, Ньюфаундленд және Лабрадорға көлік паромдық байланыс құруға арналған нысандар кірді, бірақ жоғары құнға байланысты бұл жоспарлар тоқтатылды. Тәжірибелі жергілікті тұрғындар мұз қатып қалғанда Гудзон бұғазынан Канада құрлығына жаяу, ит санақтарымен немесе қар мотоциклімен өтеді. Икалуитке жақын Апекс қауымдастығынан қаланың батысына қарай Сильвия Гриннелл аумақтық паркіне дейін жергілікті жол жүйесі созылып жатыр. Икалуитте қоғамдық көлік жоқ, бірақ қала бойынша такси қызметі бар. Икалуит қоғамдық көлігі бұрын қалада автобус қызметін ұсынған, бірақ жолаушылар санының аздығына байланысты қызмет тоқтатылды. Автомобильдер саны артып, жергілікті тұрғындар "пик сағаты" деп атап жүретін көлік кептелісіне себеп болып отыр. Автомобильдерді тасымалдаудың жоғары құны, Арктиканың қатал климатының әсері және жолдардың нашар жағдайы салдарынан қар мотоциклі жеке көліктің басты түрі болып қала береді. Барлық жер телімдері Канаданың Арктика аймағының көп бөлігінде кең таралған. Қалада және оның маңындағы аймақтарда қар мотоциклі пайдаланылады. Қыста ит санақтары да қолданылады, бірақ көбінесе демалыс үшін. Қыста жақын маңдағы Қауммарвит аумақтық паркі мен қашықтағы Қатаннилік аумақтық парк қорығына тек қар мотоциклімен, ит санақтарымен немесе жаяу жүру арқылы ғана жетуге болады. Жазғы маусымда екеуіне де қайықпен жетуге болады. Икалуиттегі негізгі жолдардың көпшілігі асфальтпен жабылған, бірақ жергілікті және шағын жолдар қиыршық таспен жабылған. Жолдарда жол бағдаршамдары жоқ, қиылыстарды реттеу үшін тоқтау белгілері қолданылады. Тұрғындар мен кәсіпорындар өздерінің орналасқан жерлерін көбінесе ғимарат нөмірімен, кейде көрнекті құрылыстың атымен анықтайды. Тұрғындар қаладағы белгілі бір ғимараттар нөмірлерінің орналасқан жерін біледі; нөмірлер блоктар бойынша жинақталады, сондықтан біреу 2600-ші блокта тұратынын айта алады. 2003 жылға қарай көше атаулары жасалды, бірақ оларды бекіту және белгілерді орнату кешіктірілді. Көше нөмірлері тағайындалған жоқ және ғимарат нөмірлері қолданыла береді. Икалуит – жол бағдаршамдары жоқ Канаданың жалғыз астанасы, бірақ кейбіреулері уақытша орнатылған.
Iqaluit has a local road system only stretching from the nearby community of Apex to the Sylvia Grinnell Territorial Park, west of town. Iqaluit has no public transportation, although there is citywide taxi service. Iqaluit Public Transit used to offer bus service in the city, but the service was cancelled due to low ridership. Motor cars are increasing in number, to the extent of causing occasional traffic jams known locally as "the rush minute". The cost of shipping automobiles and the wear and tear of the harsh Arctic climate combined with its notoriously rough roadways mean that snowmobiles remain the preferred form of personal transportation. All terrain vehicles are also common in most of the Canadian Arctic. Snowmobiles are used to travel within the city and in the surrounding area. In winter, dog sleds are still used, but primarily for recreation. In winter, the nearby Qaummaarviit Territorial Park and the more remote Katannilik Territorial Park Reserve are only accessible by snowmobile, dog sled or foot. In the summer, both are accessible by boat. Most major roads within Iqaluit are paved with asphalt, but local and smaller roads are gravel. Roads do not have traffic signals, but use stop signs to control intersections. Residents and businesses identify their locations mostly by building number, and occasionally by the name of a prominent structure. Residents know where in the city certain series of building numbers are located; numbers tend to be aggregated in blocks, so someone might say that they live in the 2600s. Around 2003, street names were developed, although there were delays in finalizing them and posting the signs. Street numbers have not been assigned, and building numbers continue to be used. Iqaluit is the only Canadian capital city not to have traffic signals, although some have been installed on a temporary basis.
Қалдықтар мен суды тазарту
Қаланың инфрақұрылымы өсу және жаңартуға қаражаттың жетіспеуі салдарынан үлкен жүктемеге толып отыр. Қаладан шығатын қоқыстар қаланың оңтүстігінде орналасқан Акилик драйвінде (Батыс 40) ашық қоқыс полигонына тасымалданады. Қалада су тазарту қондырғылары болғанымен, қаланың тазартылмаған канализациялық сулары көбінесе жақын орналасқан Фробишер шығанағына құйылады. Икалуит қаласында қайта өңдеу жүйесі жоқ; барлық қайта өңдеуге жарамды материалдар қоқыс ағынына жіберіледі. 2021 жылдың қазан айында Икалуит тұрғындары су дағдарысына тап болды, олардың әжетхана суы отынмен ластанғаны анықталды. Ластанудың себебі ондаған жылдар бойы қаланың су жүйесіне ағып кеткен жер астындағы отын сақтағышы болды. Дағдарыс төтенше жағдайға алып келді, тұрғындар ішу, тамақ дайындау және басқа күнделікті қажеттіліктері үшін бөтелкедегі суға және жақын жердегі өзендерден суға тәуелді болды. Бұл жағдай қауіпсіз және сенімді су қызметтерін шалқар және Арктика аймақтарындағы қауымдастықтарға жеткізудегі қиындықтарды көрсетті.
Байланыс
Икалуит қаласында (1958 жылы Bell Canada құрған) және Канаданың солтүстігінде (Нортвестел Батыс Нунавуттың бес қауымында, ал Нунавуттың басқа аймақтарында Bell Canada құрған) 1992 жылдан бері стационарлық телефон қызметтерін Нортвестел ұсынады. Ұялы байланыс қызметін Ice Wireless, Bell Mobility және Qiniq компаниялары қамтамасыз етеді. Интернет қызметі Northwestel, Ice Wireless, Qiniq, Xplornet және Meshnet арқылы қолжетімді. Meshnet Community WiFi – қаланың көп бөлігінде қолжетімді тегін және ақылы WiFi қызметі. Тегін қызметтерге Isuma.tv-ға және көптеген басқа да ресурстарға қол жеткізу кіреді.
Радио
ЖиілікТөркінісБрендингФорматИеушісіЕскертпелерAM 1230 & FM 91.1CFFBC Radio OneСөйлейтін радио, қоғамдық радиоКанадалық радиокорпорациясыCBC North бөлігі; ағылшын және иннуит тіліндегі бағдарламалар бередіFM 88.3CBM FM 3CBC MusicӘртүрлі музыка, қоғамдық радиоКанадалық радиокорпорациясыCBC FM (Монреаль) станциясының қайталама хабар таратушысыFM 93.3CIQA FMАуа райы радиосы КанадаАуа райы радиосыМетеорологиялық қызмет (Канада)VEV284 (Икалуит әуежайы) станциясының қайталама хабар таратушысыFM 99.9CKIQ FMICE FMКлассикалық рокNorthern Lights EntertainmentFM 103.5CKGC FMCapital FMOldiesNorthern Lights EntertainmentFM 107.3CFRT FM107.3 CFRTҚоғамдық радиоАссоциация des Francophones du NunavutФранцуз тіліндегі қоғамдық радиостанциясы