Кіріспе

Мамер – Люксембургтің оңтүстік-батысындағы коммуна және қала (қатаң түрде ауыл ретінде жіктеледі). Ол Люксембург қаласынан батысқа қарай орналасқан. Коммунаға Мамердің өзі де, Капелен және Холземнің кішігірім қауымдастықтары да кіреді. Мамер, Альзетте өзенінің саласы – Мамер өзенінің жағасында орналасқан. Люксембургтен Брюссельге дейінгі A6 автожолы, сондай-ақ E25 Еуропалық бағыты да Мамер арқылы өтеді. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, коммунаның шығысында орналасқан Мамердің халқы 7 942 адамды құрайды. Жалпы коммуна елдегі халық саны бойынша он бірінші орында тұр.

Тарих

Тревери, галл немесе кельт тайпасы, осы аймақты бірнеше ғасыр бойы мекендеген, бірақ 54 ж.б.д. Юлий Цезарь оларды жаулап алды. 1 ғасырдағы кельт некрополі 1970 жылдардың басында Мамер мен Кельн арасындағы Юкельсбоеш үстіртінде табылды. Қабірлерден табылған құрбандықтардың арасында әдемі қою көк түсті шыны ыдыс та болды. 450 жылға дейін созылған Галло-рим дәуірінде римдіктер аймақта бірнеше жолдар салды, оның ішінде Трирді Реймске байланыстыратын Кием (лат. caminus, жол) қазіргі Мамер арқылы өтті. Мамбра – қазіргі Мамердің шығыс жағындағы Мамер өзенінің жағасында орналасқан, жылу ванналары бар вилланың орталығы болған римдік викус. 276 жылы германдық шабуылшылар бұл римдік елді мекенді өртеп жіберді. Мамер туралы ең алғашқы тарихи мағлұмат 960 жылғы 8 сәуірде Вигерик ұлының қызы Лутгардис Трьердегі Сент-Максимин аббаттығына Мамбра ауылын монахтарға сыйға бергені туралы құжатта кездеседі. Николаус Мамеран 1500 жылы Мамерде дүниеге келді. Карл V-нің әскери адамы және тарихшысы болған ол 1543 жылы Орлеан герцогының әскері тонағаннан кейін императордың Мамер ауылын қалпына келтіруге қаржы бөлгенін қамтамасыз етті. 1555 жылы ол лауреат ақын болып тағайындалды. Люксембург қаласын Брюссельмен байланыстыратын жол 1790 жылы Мамер арқылы салынды. 1859 жылы Брюссельге теміржол ашылды, Мамерде станция құрылды. Мамер тұрғындары Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қиындықтарға тап болды, бірақ қаланың өзі бомбалаудан зардап көрмеді. 1944 жылдың 10 қыркүйегінде азат етілген Мамерден өтетін Voie de la Liberté (Бостандық жолы) D күні жағалауға түскен одақтастардың жеңісін еске салады. 1945 жылдан бері Мамер Люксембург қаласына жақын орналасқандығы және жол және теміржол байланысының жақсы дамығандығының арқасында жылдан жылға гүлденуде. 2003 жылы Жози Бартель атындағы техникалық лицей және оған қызмет ететін Мамер лицей теміржол станциясы ашылды.

Халық саны

Мамер халқының саны соңғы 40 жылда едәуір артты, 2005 жылы 5047 адамды, ал 2014 жылы 8173 адамды құрады. Халықтың 46%-ын 60-тан астам елден келген шетелдіктер құрайды, оның ішінде Португалиядан (560), Франциядан (478), Бельгиядан (456), Даниядан (225) және Германиядан (214) келгендер көптеп кездеседі. Бұл Мамердің Люксембург қаласы мен оның төңірегіндегі халықаралық ұйымдарда және қаржы секторында жұмыс істейтіндер үшін серіктес елді мекен ретінде дамуымен байланысты.

Жергілікті әкімшілік

Мамер қаласындағы коммуналық кеңес 13 мүшеден тұрады: Христиандық-әлеуметтік халық партиясынан 6 адам (қазіргі Люксембургтің жетекші партиясы), Люксембург социалистік жұмысшылар партиясынан 3 адам, Демократиялық партиядан 2 адам және «Жасылдар» партиясынан 2 адам. Қала әкімі Жиль Рот (CSV), 2005 жылғы қазан айынан бері екінші мерзімде қызмет етеді, ол заңгер және Қаржы министрлігінің кеңесшісі. 2006 жылғы сәуірден бастап ол CSV коммуналық кеңестер комитетінің төрағасы. Мамерде туған, үйленген, бір баласы бар.

Елтаңба

Коммуналдық герб (оң жақ жоғарғы бөлімше) көк түстегі төрт алтын бағанасы бар ғибадатханадан тұрады, оның үстінде екі ілгек арасында көк дөңгелек бейнеленген. Түстер бір кезде Мамерді билеген Мерш Родемактардың гербіне негізделген. Ғибадатхана Мамердің ұзақ тарихын және жақында табылған римдік іздерін көрсетеді. Дөңгелек Мамеранс әулетінің гербінен алынған, ал екі ілгек Мамер әулетінің гербін еске түсіреді.

Мамер бүгінде

Люксембург қаласынан батысқа қарай 7 км жерде орналасқан Мамер, Люксембургтің Гутланд аймағындағы жағымды, шала ауылдық жерде жатыр, мұндағы төбелі аймақтар мал шаруашылығы, егін және орман шаруашылығы үшін өте қолайлы. Бастапқы ауылдың орталығы Люксембург қаласынан Арлонға дейінгі N6 (Route d'Arlon) тас жолының оңтүстігінде орналасқан. Осы жерде шіркеу, қалалық әкімдік және көптеген дүкендер орналасқан. Бірнеше мейрамханалар Route d'Arlon тас жолының бойында орналасқан. Бел Этоль сауда орталығы шығысқа қарай 2 км қашықтықта. Жақындағы тұрғын үйлердің көп бөлігі солтүстікке қарай, N6 және E25 тас жолының арасында, әсіресе Cité Mameranus ауданында салынды. Сонымен қатар, Мамер тас жолының жанында батысқа қарай коммерциялық дамулар да болды. 2000 жылдан бері Мамерде жоғары мектеп, Джоси Бартель атындағы Техникалық лицей; жаңа теміржол станциясы, Мамер Лицейі; қарттар үйі; және Мамер сарайында жаңа жергілікті әкімшілік орталық ашылды. Бұған қоса, 2007 жылы үлкен бастауыш мектеп және балабақша кешені – Киннексбонд ашылды. Мектеп ғимаратына іргелес, өте заманауи Киннексбонд мәдени орталығы 2010 жылдың қазан айында есігін ашты. Аймақта Люксембург үшін екінші Еуропалық мектеп құрылысы қазір жүріп жатыр.

Қоғамдық көлік

Коммунада үш теміржол станциясы бар: Мамер, Мамер лицейі және Капелен. Үшеуі де Люксембург қаласын елдің батысымен байланыстыратын 50-ші бағытта орналасқан. Мамерден Люксембург қаласына (шығысқа қарай) және Кляйнбеттинген мен Арлонға (батысқа қарай) үнемі пойыздар қатынайды. Люксембург пен Кирхбергке (Еуропалық институттар мен қаржы орталығы) жиі автобус қатынасынан өзге, Мамерді Арлон, Клеменси, Септфонтайн, Кейспелт, Штайнфорт, Реданж және Эйшен қалаларымен байланыстыратын қашықтықтан жүретін бағыттар да бар. Мамерде Люксембург мектептері мен Еуропалық мектептерге қызмет ететін әртүрлі мектеп автобустары бар.

Құрылыстар мен қызметтер

Соңғы жылдары Мамерде жедел жәрдем және өрт сөндіру станциясы, бастауыш және орта мектептер, пошта кеңсесі, дәріхана, банктер, гараждар, мейрамханалар және қонақ үй сияқты кең ауқымды қызметтер дамыды. Мамер маңындағы сауда мүмкіндіктері өте жақсы (бірнеше минуттық жерде ірі супермаркеттер бар), ал Мамердің өзінде күнделікті қажетті тауарларды ұсынатын бірнеше шағын дүкендер бар. Дәрігерлер, стоматологтар, оптиктер және ветеринар дәрігерлерін Мамерде және оның айналасында табуға болады. Айдың бірінші және үшінші жұма күндері сағат 16:00-ден 19:00-ға дейін ашық базар өткізіледі. Мамерде өзеннің екі жағында үлкен саябақ, спорт орталығы, футбол стадионы және бірнеше балалар ойын алаңы бар. Қауымдық шіркеуде түрлі тілдерде қызмет көрсетуден басқа, Люксембургтің Ислам мәдени орталығы, мешітімен бірге, түрлі білім беру және діни қызметтер ұсынады.

Демалыс және спорт

Мамерде белсенді мыс оркестрі, марка жинаушылар клубы және фотоклуб бар. Оның футбол клубы, ФК Мамер 32, ерлер және әйелдер командаларымен, соңғы жылдары үнемі табысқа жетеді. Аймақта велосипедшілер үшін жабдықталған жолдар мен бағытталған маршруттар бар, сондай-ақ жылына бір рет Мамер мен Мерш арасында велосипедшілер үшін қозғалыссыз күн ұйымдастырылады. Әдетте шіркеу алдындағы алаңда ауылдық мерекелер мен фестивальдер өтеді. Тіпті қыста да желтоқсанның ортасында Рождество жәрмеңкесі және қыстың аяқталуын үлкен отпен тойлайтын дәстүрлі burgbrennen кеші ұйымдастырылады.

Тұрмыс деңгейі

Люксембург жан басына шаққандағы ЖІӨ және өмір сүру сапасы бойынша әлемдік рейтингтерде алдыңғы қатарда. Осының нәтижесінде елдің барлық аймақтарында, әсіресе Люксембург қаласының төңірегіндегі тұрғын үйлерде, соның ішінде Мамерде де өмір сүру деңгейі жоғары. Жеке үйлердің көпшілігі толыққанды дербес болып, әдетте кең бақтары, гараждары және жертөлелері бар. Сонымен қатар, бірнеше пәтер үйлер мен жалға берілетін үйлер де кездеседі. Тұрғын үйге деген сұраныстың өсуіне байланысты бағалары жоғары, бірақ бұл төменгі коммуналдық салықтармен және Люксембургтің төменгі сату салығымен, әсіресе жанармайға салынатын салығымен өтелуде. Кабельдік теледидар бүкіл коммунада қолжетімді және жергілікті француз, неміс және люксембург тілдерінен өзге тілдерде хабар тарататын арналарды қамтиды. Спутник арқылы ағылшын тіліндегі BBC және SKY сияқты кең ауқымды телебағдарламаларға қол жеткізуге болады. Жоғары жылдамдықты немесе кабельдік интернетке кеңінен қол жеткізіледі. Қоқыс жинау және қайта өңдеу саласында жақсы жабдықталған мүмкіндіктер бар.

Экономика

Мамер негізінен тұрғын үй ауданы ретінде дамығанмен, өнеркәсіп және сауда салаларында да маңызды прогресске қол жеткізді. Оның ең сәтті жеке компаниясы – Ceratizit (бұрынғы Cerametal), қазір шамамен 950 қызметкері бар, тозуға төзімді қатты материалдар мен кесу құралдары саласында әлемдік деңгейде танымал. Аймақта бірнеше құрылыс компаниялары, кір жуу қызметі, компьютерлік жад және деректерді қорғаумен айналысатын компания, ірі GlaxoSmithKline фармацевтикалық компаниясының филиалы, сондай-ақ бірқатар қаржы институттары мен кеңесшілер де бар. Бұған қоса, Мамер мен Капелен арасындағы коммерциялық даму аймағына бірқатар заманауи дүкендер мен көптеген жаңа кеңсе кеңістіктері тартылды.

Климат

Люксембург қаласы сияқты Мамерде (биіктігі 310 м) қоңыржай климат орналасқан, жазда ыстық (күндізгі орташа температура шамамен 24 °C, кейде 35 °C-қа жетеді) және қыста суық (күндізгі орташа 5 °C, бірақ кейде түнінде 15 °C-қа дейін төмендейді). Жауын-шашын мөлшері орташа, айына орташа есеппен 10 күннен аз жауады. Басым жел батыс-оңтүстіктен соғады. Люксембургтегі көптеген елді мекендерден өзгеше, Мамерде су тасқыны болмайды, бірақ кейде дауыл, ақ бұрқақ және қатқан жаңбыр болады. Қыста көбінесе аздап қар жауады, бірақ тұз себу және қар тазалау жұмыстары жақсы ұйымдастырылғандықтан, бұл көп қиындық тудырмайды. Мамердегі жазғы кештер әсіресе жағымды, көбінесе түнгі сағат 11-ге дейін температура шамамен 25 °C болады. Сирек жағдайда қысқа мерзімді құрғақшылықтар болады, бірақ өсімдіктер ұзақ уақытқа дейін жасыл түсін жоғалтпайды. Маусым айында күн сәулесі шамамен сағат 5-тен сағат 10:30-ға дейін, ал желтоқсан айында сағат 8-ден сағат 4:30-ға дейін созылады.

Жабайы табиғат

Бұл аймақта көптеген жабайы жануарлар мен құстар кездеседі. Ауылды аралап жүргенде жабайы шошқа, бұғы, түлкі, қоян және қарышқырды көруге болады. Сіздің бағыңыздағы құстарға – шығалшықтар, лақтар, майналар, қарғалар, қарақаралар, сұңқарлар, көгершіндер, қарлығаштар және торғайлар жатады. Егер сіз бақытты болсаңыз, көшіп бара жатқан жабайы қаздардың топтарын ұшып келе жатқанда көруіңіз мүмкін. Орман ішінде сіз сырғақ пен тоқылдақты естисіз, кейде көресіз. Соңғы жылдары кейбір түрлер аң аурудан зардап шекті, бірақ қазір флора мен фаунаны қорғауға елеулі күш-жігер жұмсалуда. Коммунаның орманның бір бөлігі қазір табиғат қорығы болып табылады.

Қызықты орындар

1973 жылы Мамер өзенінің солтүстік жағалауында рим моншалары табылды. 1830 жылы салынған Мамер қамалы, жақында толықтай қайта жаңартылып, қазір қала әкімдігі немесе Administration Communale ретінде пайдаланылуда. Иоанн Баптист шіркеуі (1723), тарихы 10 ғасырға дейін жетеді. Мамер өзені аңғары, төбелі орманды аймақтарында жаяу, атпен және велосипедпен жүруге арналған жолдармен өте әдемі. 2003 жылы ашылған Жози Бартель техникалық лицейі – орта білім беретін мектеп.