Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мамер қалашығы, Люксембург
Town in Mamer, Luxembourg
Капелен ( ) – Люксембург қаласының оңтүстік-батысындағы Мамер коммунасындағы қала, Люксембург қаласынан батысқа қарай 12 км жерде орналасқан. 2023 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 2 371 адамды құрайды. Капеленнің өзімен аталған коммунасы болмаса да, Капелен кантонына атын берген және Люксембургте осы ерекшелікке ие болған жалғыз қала. Капеленде НАТО-ның қолдау және сатып алу агенттігі (NSPA) орналасқан, ол НАТО агенттіктерінің бас штабы қызметін атқарады. Бұл нысан Арлон тас жолының оңтүстігінде қаланың үлкен бөлігін алып жатыр. NSPA кешенінің батысында «Chemins de Fer Luxembourgeois» темір жолының 50-ші желісінде орналасқан Капелен теміржол станциясы бар. Қалада Ұлы Герцогтық Полициясының алты аймақтық бас штабының бірі орналасқан. 2007 жылдың 21 маусымында қалада полиция формалары мен аксессуарларына, соның ішінде ұлттық және халықаралық үлгілерге арналған музей ашылды.
Capellen ( ) is a town in the commune of Mamer, in south western Luxembourg, 12 km west of Luxembourg City. as of 2023, the town has a population of 2,371. Despite not having a commune named after it, Capellen lends its name to the canton of Capellen, and is the only town in Luxembourg to bear the latter distinction but not the former. Capellen is home to the NATO Support and Procurement Agency (NSPA) which acts as the headquarters of NATO's Agencies. The site occupies a large part of the town south of the route d'Arlon. To the west of the NSPA complex is Capellen railway station, which lies on Chemins de Fer Luxembourgeois' Line 50. The town is the site of one of the six regional headquarters of the Grand Ducal Police. A museum dedicated to police uniforms and accessories, both national and international, was opened in the town on 21 June 2007.
Тарих
Капелен ежелгі римдік жолдың бойында, қазіргі Киемвидің орнында, Германиядағы Трирден Реймске және Парижге дейін созылған. Бірнеше жыл бұрын Капеленнің батысында, Виндхофқа қарайтын Киемде римдік тіреу тасы табылған. Сонымен қатар, 2002 жылы шығысқа қарай римдік жолдың жанында бірнеше римдік ғимараттардың және кірпіш пештерінің (төменде қараңыз) қалдықтары ашылды. Бұл ғимараттардың 4 ғасырға дейін салынғаны болжануда. Капелен туралы алғашқы жазба 1718 жылғы Кёрих приходтық тізімінде кездеседі, онда Ауф дер Каппеде бес шаңырау тұратыны, ал кейіннен ол Кап деп аталғаны айтылады. 1722 жылы Люксембургтен Брюссельге қатынайтын жаңа апталық дилижанс Кап арқылы өте бастады. Люксембург қаласын Брюссельге байланыстыратын және Капеленнен өтетін жол 1790 жылы салынды. 1796 жылдан бастап Кап және Капелен Мамердің билігінде болды. 1840 жылы Люксембург кантондарға бөлінген кезде, Мамер мен Кёрих арасындағы даулардың нәтижесінде кантонның аты Капелен болып, Капелен оның орталығы болуы шешілді. 1859 жылы Люксембургтен Брюссельге теміржол ашылды, Капеленде станция салынды. 1944 жылдың қыркүйегінде Люксембургті азат еткен американдық әскерлер Капеленнен Арлонға қарай, кейіннен «Тәуелсіздік жолы» деп аталған жолмен өтті. 1951 жылы қаланың оңтүстігінде Люксембург армиясының казармалары, соның ішінде негізгі көлік паркі салынды. 1967 жылы міндетті әскери қызмет жойылғаннан кейін, бұл нысандарды НАТО-ның ірі жабдықтау орталығы ретінде NAMSA иеленді. 1970 жылдардан бері Капелен тұрғын үй қаласы ретінде де, сондай-ақ бизнес және қаржылық даму аймағы ретінде де қарқынды дамып келеді.
Capellen lies on the old Roman road, today's Kiemwee, from Trier in Germany to Reims and Paris. Some years ago, a Roman milestone was found on the Kiem in the direction of Windhof to the west of Capellen. Furthermore, in 2002, beside the Roman road to the east, the remains of several Roman buildings and brick kilns (see below) were uncovered. These appear to date back to the 4th century. The first reference to Capellen is to be found in the Koerich parish records from 1718 which state that five households reside in Auf der Kappe, soon to be known as Cap. In 1722, a new weekly stagecoach service from Luxembourg to Brussels passed through Cap. The road linking Luxembourg City to Brussels, passing through Capellen, was built in 1790. From 1796, Cap and Capellen came under the jurisdiction of Mamer. When Luxembourg was divided into cantons in 1840, as a result of disputes between Mamer and Koerich, it was decided that the canton should be named Capellen and that Capellen should become its seat. In 1859, the railway from Luxembourg to Brussels was opened, with a station in Capellen. American troops, liberating Luxembourg in September 1944, proceeded through Capellen towards Arlon along what became known as the Voie de la Liberté. In 1951, barracks for the Luxembourg army including the main vehicle depot were built to the south of the town. After the national draft was lifted in 1967, these facilities were taken over by NAMSA as a major NATO supply centre. Since the 1970s, Capellen has expanded rapidly, both as a residential town and, increasingly, a business and financial development area.
Римдік кірпіш пеші
2002 жылы Капеленнің шығысында орналасқан Парк-д'Активитес аумағында қазба жұмыстары жүргізіліп жатқанда, римдік кірпіш фабрикасының қалдықтары табылды. Ұлттық тарих және өнер мұражайының көмегімен, Носпельттен шыққан археологтар, Георгий Кайзер Альтертумсфуершерге тиесілі, бірнеше римдік ғимараттар мен пештерді жарыққа шығарды. Пештердің бірі өте жақсы сақталған еді. Оны бастапқы орнында сақтау мүмкін болмағандықтан, Мәдениет министрлігі мен Мамер коммунасы оны Капеленнің орталығына көшіру туралы шешім қабылдады. Ұзақ және сақтықпен дайындалғаннан кейін, пеш 2003 жылдың сәуір айында жаңа орнына орнатылды. Бұл кірпіш пеш зор тарихи маңызға ие, себебі ол 4 ғасырда римдіктердің ауқымды құрылыс жұмыстарын жүргізгенін көрсетеді, бұл жұмыстар, әлде Константин Зордың басшылығымен жүзеге асырылған болуы мүмкін, ол 306 жылдан 316 жылға дейін Трирде жиі тұрған. Кірпіш фабрикасы Трир мен Реймсті байланыстыратын Кем (латынша caminus, жол) немесе римдік жол бойында, Мамер викусынан 4 км қашықтықта орналасқан еді. Пештің жаңа орны, Капелен орталығындағы Рут-д'Арлон көшесіндегі шіркеудің қарсысында, жұртшылыққа ашық.
In 2002, while excavation work was in progress at the Parc d'Activités site to the east of Capellen, the remains of a Roman brick factory were discovered. With assistance from the National Museum of History and Art, archeologists from Nospelt belonging to the Georges Kayser Altertumsfuerscher uncovered a number of Roman buildings and kilns. One of the kilns was in remarkably good condition. As it was not possible to keep it in its original location, the Ministry of Culture and the Commune of Mamer decided it should be transferred to the centre of Capellen. After long and careful preparations, the kiln was moved to its new position in April 2003. The brick kiln is of great historical interest as it shows that in the 4th century, the Romans were undertaking a considerable amount of construction work, probably under the direction of Constantine the Great who frequently resided in nearby Trier from 306 to 316. The site of the brick factory was on the Kiem (Latin caminus, road) or Roman road linking Trier to Reims only 4 km from the vicus of Mamer. The kiln's new site, opposite the church on Route d'Arlon in the centre of Capellen, is open to the public.
Капеленнің бүгінгі күні
Капелен соңғы 40 жылда дамып келеді, бастапқыда барлық НАТО елдерінен келген қызметкерлерімен NAMSA құрылуының нәтижесінде, кейін Люксембург қаласында жұмыс істейтіндер үшін тұрғын айманы ретінде. Жақында Парк д'Активите (Parc d'Activités) дамығаннан бері көптеген қаржы және технология компаниялары Капеленде кеңселер ашты. Бұл үлкен супермаркеттің, жаңа пошта бөлімінің, дәріхананың және бірнеше мейрамхананың ашылуына әкелді. Сонымен қатар, шіркеу мен бастауыш мектептің жанында үлкен қоғамдық орталық бар. Капеленде мүкіндіктері шектеулі адамдарға кәсіби оқыту және жұмысқа орналасуға көмектесетін инновациялық ұйым Ligue HMC да орналасқан. Люксембургке және батысқа қарайғы әртүрлі бағыттарға үнемі автобус қатынасы бар. A6 тас жолы немесе Люксембургтен Брюссельге дейінгі E25 Еуропалық бағыты Капелен арқылы өтеді.
Capellen has prospered over the past 40 years, first as a result of the establishment of NAMSA with personnel from all the NATO countries, then as a residential area for those working in Luxembourg City. With the recent development of the Parc d'Activités, many financial and technology companies now have offices in Capellen. This has all led to the opening of a large supermarket, a new post office, a pharmacy and several restaurants in the locality. There is also a large community centre next to the church and primary school. Capellen also hosts the Ligue HMC, an innovative association offering vocational training and employment for mentally disabled people. There are frequent bus services to Luxembourg and to various locations to the west. The A6 motorway or European route E25 from Luxembourg to Brussels runs through Capellen.
Экономика
Капеленнің ең ірі жұмыс берушісі әлдеқайда NSPA (бұрынғы NAMSA), онда шамамен 1000 қызметкер жұмыс істейді. Дегенмен, 30-дан астам кіші компания бар, олар қаржы және технологиялық қызметтер, фармацевтика, инженерлік, азық-түлік және сақтандыру сияқты кең ауқымды салаларда 1200-ге жуық жұмыс орнын ұсынады.
Capellen's largest employer by far is NSPA (ex NAMSA) with some 1000 employees. There are however well over 30 smaller companies providing some 1,200 jobs in a wide variety of areas including financial and technology services, pharmaceuticals, engineering, food and insurance.
Танымал тұлғалар
Пол Фабер, 1888 жылы Капелен қаласында туған: адам құқықтарын қорғаушы, Гаагадағы тұрақты төрелік сотының мүшесі. Альберт Стеффен (1884–1962): Люксембург тарихшысы және сот дін қызметкері. Геза Вертхайм (1910–1979) Капеленде туған: теннисші және бобслейші. Николас Стоффель (1900–1988) 1963 жылы құрылған, ақыл-ой жетіспеушілігі бар адамдарды қоғамға интеграциялауға бағытталған "Ligue HMC" қауымдастығының негізін қалаушы.
Paul Faber, born 1888 in Capellen: human rights advocate, member of the Permanent Arbitration Court in The Hague. Albert Steffen (1884–1962): Luxembourg historian and court cleric. Géza Wertheim ( 1910 – 1979) born in Capellen : tennis player and bobsledder. Nicolas Stoffel (1900–1988) founder of the Ligue HMC (1963) an association dedicated to integrate people with intellectual disabilities into society.