Кіріспе
Асоса немесе Ассоса - Эфиопияның Бенишангул Гумуз аймағының астанасы. Асоса аймағында орналасқан бұл қаланың ені мен ұзындығы , биіктігі 1570 метр.
Asosa or Assosa is the capital of Benishangul Gumuz Region, Ethiopia. Located in the Asosa Zone, this town has a latitude and longitude of , with an elevation of 1,570 meters.
Тарих
Голландиялық зерттеуші Хуан Мария Шувердің айтуынша, ол 1881 жылы қалаға барған. Асоса "бірнеше құл саудагерлері өмір сүргендіктен, гүлденген ауыл болды" олар құл сатып алу үшін Лекка Накамтеге және Квама халқына сапар шекті. Сондай-ақ ол "Инзингтен [Асосаның бұрынғы атауы] ақ Ніл өзенінің алабына түсетін орманды ойыстарға тамаша көзқарас алуға болады" деп жазды. Конгодан келген бельгиялық күш Асосаны 1941 жылдың 11 наурызында басып алды, итальяндық 10-бригаданы жойып, 1500 адамды тұтқынға алды. Эфиопиялық Азамат соғысы кезінде Тигрэй халықтық азаттық майданының (ТЖАМ) көмегімен Оромо азаттық майданы (ОАМ) 1990 жылдың қаңтар айының басында Ассозаны Дергтен басып алды және қаланы қысқа уақыт ұстады. Аумақ кезінде үкімет әуе күштері Ассозаны осы айда бірнеше рет әуе шабуылына ұшырып, 19 адамды өлтіріп, 20 адамды жарақаттады. ООФ Асосадан кетер алдында қаланың жалғыз электр генераторын қиратып, банктен 1,8 миллион бирд ұрлады, оның көпшілігі жергілікті фермерлік кооперативтерден түскен депозиттер болды, және оның әскерлері алып бара алатын кез келген құнды заттарды алды. 1990 жылдары Асосада жартылай аяқталған ғимараттардың бүкіл мемлекеттік кеңсе кешендері сипатталды, бұл Джон Янгтың "саясатшылар мен мердігерлер арасындағы жемқорлық қарым-қатынастың куәсі" деп атап өтті. Янг былай деп жалғастырады: "Бұл проблеманың ауқымын көрсететін бір жайт 1996 жылы маусымда Асосада өткен бейбітшілік және даму конференциясы кезінде сол кездегі вице-премьер-министр Тамрат Лейни бүкіл аймақтық үкіметті жұмыстан босатты және оның көптеген мүшелерін сыбайлас жемқорлық үшін түрмеге қамап қойды". Асоса қаласының әкімі Ахмет Халифа 2007 жылдың 7 шілдесінде Суданның Көк Нил штатының астанасы Ад-Дамазинге қашып кетті. Халифаны эфиопиялық билік өкілдері шекара мәселесі бойынша Суданға жеңілдіктер жасады деп айыптады. Судан Халифаны Эфиопияға қайтару туралы өтінішті қабылдамады, нәтижесінде екі ел арасындағы шиеленістер күшейді.
Демография
2015 жылғы Орталық статистика агенттігінің деректеріне сүйенсек, Асосаның жалпы саны 20 226 адамды құрайды, оның ішінде 10 929 ерлер және 9 297 әйелдер. 1994 жылғы халық санағы бойынша Асосаның жалпы саны 11 749 адам, оның ішінде 6 324 ер адам және 5 425 әйел адам. Бұл қалада ең ірі алты этникалық топ: Оромо (41,19%), Амхара (29,93%), Берта (17,39%), Тиграяндар (5,43%), Себат-Бет-Гураж (1,35%) және Силт'е (1,29%) болды; басқа этникалық топтар халық санының 3,42% -ын құрады. Ориффа тілін 44,42% бірінші тіл ретінде, 31,53% амхар тілінде, 15,98% берта тілінде және 4,43% тигринья тілінде сөйледі; қалған 3,64% барлық басқа негізгі тілдерде сөйледі. Тұрғындардың басым бөлігі эфиопиялық православие дінін ұстанады, халықтың 54,92% -ы бұл сенімге сенетінін, ал 29,75% -ы мұсылман екенін, ал 14,89% -ы протестант екенін айтты. Бұл Асоса аймағының ең ірі елді мекені.