Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Калифорниядағы аңғар, АҚШ
Аризонадағы аңғар
Valley in California, United States
the valley in Arizona
Сан-Бернардино аңғары (lang es) – Трансверс қатарының оңтүстік баурайында орналасқан Оңтүстік Калифорниядағы аңғар. Солтүстік жағынан Сан-Габриэль таулары мен Сан-Бернардино тауларымен, шығысынан Сан-Хасинто тауларымен, оңтүстігінен Темескал таулары мен Санта-Ана тауларымен, ал батысынан Помона аңғарымен шектеседі. Аңғардың төңірегінде Инланд Империя аймағының 4 миллионнан астам халқының 80% -нен астамы тұрады.
The San Bernardino Valley (lang es) is a valley in Southern California located at the south base of the Transverse Ranges. It is bordered on the north by the eastern San Gabriel Mountains and the San Bernardino Mountains; on the east by the San Jacinto Mountains; on the south by the Temescal Mountains and Santa Ana Mountains; and on the west by the Pomona Valley. The valley floor is home to over 80% of the more than 4 million people in the Inland Empire region.
Тарих
Сан-Бернардино алқабында бастапқыда Калифорнияның жергілікті американдықтары мекендеген, оның ішінде Серрано, Кахуилла және Тонгва тайпалары. Мохаве жолы – Мохаве ауылдарынан Колорадо өзені бойындағы сауда жолы, ол Мохаве шөлін көктемнен көктемге дейін кесіп өтіп, содан кейін Мохаве өзенінің ағысымен жоғары қарай жүрді. Бұл жол Сан-Бернардино тауларындағы Монумент шыңының етегінен алқапқа кірді. 1810 жылы испан миссионерлері алқапта Политана ранчериясын құрды, ол Сан-Габриэль Арканджель миссиясының эстасьясы, яғни ранчолық бекінісі болды. Ол мал жаю үшін және Серрано және Кахуилла тайпаларын миссиялық үндістерге айналдыру үшін салынды. Көтерілісте қиратылғаннан кейін, эстансия 1830 жылы Сан-Бернардино-де-Сена Эстансиясы ретінде қайта құрылды. Қазір ол Редлендс қаласындағы Калифорнияның тарихи ескерткіші және мұражайы болып табылады. 1829 жылдан бастап Жаңа Мексикадан Альта-Калифорнияға дейінгі Ескі испан жолы құрылды және ол Краудер каньоны мен Каджон асуының төменгі бөлігі арқылы алқапқа кірді. 1841 жылы Альта-Калифорнияның губернаторы Хуан Б. Альварадо Сан-Бернардино алқабының көп бөлігін қамтитын Сан-Бернардино ранчосы үшін жер берді, ол Хосе дель Кармен Луго, Хосе Мария Луго, Винсенте Луго және олардың туысы Хосе Диего Сепульведаға тиесілі болды. Бұл жерге алғашқы эстансия ғимараттарының барлығы кірді: шіркеу, плитка пеші, әк пеші және ұн тартатын диірмен. Жер ұсыну арқылы Хосе Мария Луго Нью-Мексиконың Абикиу қаласынан келген қоныс аударушылар тобын Политаниядағы ранчосына қоныстандырып, Оңтүстік Калифорниядағы ранчолардың малын тонаушы үнді шабуылдарынан және заңсыздықтардан қорғауға көндірді. Осы эмигранттар 1842 жылы Сан-Бернардино ранчосындағы Политананы алғаш рет мекендеді. Дон Лоренцо Трухильо Нью-Мексикодан келген қоныс аударушылардың алғашқы тобын алып келді, олар Луголар берген жерге, Ла Политана үнді ауылынан оңтүстікке қарай шамамен бір жарым мильдей жерге қоныстанды. Кейін олар Санта-Ана өзенінің оңтүстік жағында "La Placita de los Trujillos" деп аталған жаңа ауылды құру үшін көшті, кейін ол Ла Пласита деп аталды. Аймақтағы американдық қоныс аударушылардың арасында 1847 жылы Мексика-Америка соғысының Калифорния науқанында жеңіске жеткен АҚШ мормон батальонының сарбаздары болды. 1851 жылы Луго отбасы Сан-Бернардино ранчосын Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері (мормон) шіркеуінің 500-ге жуық мүшесіне сатты, оларға Капитан Дэвид Сили (кейін алғашқы қауым президенті), Капитан Джефферсон Хант және Капитан Эндрю Литл басшылық етті, сонымен қатар Апостолдар Амаса М. Лайман және Чарльз С. Рич те кірді.
The San Bernardino Valley was originally inhabited by Californian Native Americans, including the Serrano, Cahuilla, and Tongva tribes. The Mohave Trail, a trade route from the Mohave villages on the Colorado River that crossed the Mojave Desert from spring to spring and then followed the Mojave River upstream, entered the valley from the slopes of Monument Peak in the San Bernardino Mountains. The Spanish missionaries established the Politana rancheria in the valley in 1810, an estancia, or ranch outpost, of Mission San Gabriel Arcángel. It was built to graze cattle, and for Indian Reductions of the Serrano people and Cahuilla people into Mission Indians. After being destroyed in a revolt, the estancia was later reestablished as San Bernardino de Sena Estancia in 1830. It is now a California Historical Landmark and museum in Redlands. From 1829, the Old Spanish Trail from New Mexico to Alta California was established and entered the valley through Crowder Canyon and the lower canyon of Cajon Pass. In 1841, Governor Juan B. Alvarado of Alta California issued a Mexican land grant for Rancho San Bernardino, which included most of the San Bernardino Valley, to José del Carmen Lugo, José Maria Lugo, Vincente Lugo, and their cousin Jose Diego Sepulveda. Included were all of the original estencia buildings: the chapel, a tile kiln, a lime kiln, and a grist mill. By offering land, José Maria Lugo convinced a group of settlers from Abiquiu, New Mexico to settle on his rancho at Politania and defend against Indian raiders and outlaws preying on the herds of the Ranchos in Southern California. These emigrants first colonized Politana on the Rancho San Bernardino in 1842. Don Lorenzo Trujillo brought the first colony of settlers from New Mexico to settle on land provided by the Lugos about one half mile south of the Indian village of La Politana. Later they moved to found a new village known as "La Placita de los Trujillos", later called La Placita on the south side of the Santa Ana River. American settlers in the region included soldiers from the Mormon Battalion in 1847, after the California Campaign of the Mexican–American War was won by the U. S. In 1851, the Lugo family sold Rancho San Bernardino to a group of almost 500 members of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (Mormons) led by Captain David Seely (later first Stake President), Captain Jefferson Hunt, and Captain Andrew Lytle, and also included Apostles Amasa M. Lyman and Charles C. Rich.
География
Сан-Бернардино алқабы Санта-Ана өзенінің алабына құятын бірнеше тау жоталарының тоғысуының нәтижесінде пайда болған. Бұл алап Риверсайд және Ориндж округтері арқылы суды Тынық мұхитына жеткізеді. Алқап бірнеше ашық табиғи аймақтарды, тауларды және аңғарлардың көріністерін байланыстырады. Сан-Бернардино алқабы табиғат қорықтарымен, ұлттық ормандармен және демалыс аймақтарымен қоршалған. Көптеген адамдар тау шаңғысы, жаяу жүру, велосипед тебу және әуе шарымен ұшу сияқты түрлі тау спорты үшін осы алқап арқылы саяхаттайды, әсіресе Крестлайн, Лейк Эрроухед және Биг Беар Сити тау курорттарында. Бұрын АҚШ 66-шы бағытының бөлігі болған Сан-Бернардино алқабын қазір екі мемлекетаралық тас жол кесіп өтеді. 15-ші тас жол оңтүстіктен алқапқа кіріп, солтүстіктен Кэйджон асуы арқылы Мохаве шөліне шығады. 10-шы тас жол батыстан Помонадан алқапқа кіріп, шығыстан Сан-Горгонио асуы арқылы Колорадо шөлі мен Коачелла алқабына шығады. Джоан Дидион "Алтын арманның кейбір армандары" атты эссесінде Сан-Бернардино алқабын "бір жағынан өзгеше, жат жер сияқты" деп сипаттайды: "субтропикалық кештер мен Тынық мұхитының жұмсақ батыс желдері бар Калифорния емес, керісінше, Мохаве шөлімен мазаланған, Санта-Ананың құрғақ, ыстық желінен қиналған, сағатына 100 миль жылдамдықпен төмен түсіп, жүйкелерге әсер ететін Калифорния".
The San Bernardino Valley owes its existence to the convergence of several mountain ranges that feed into the Santa Ana River basin. This basin ultimately channels water to the Pacific Ocean via Riverside and Orange County. The valley connects several open space natural areas, mountains, and valley vistas. The San Bernardino Valley is surrounded by nature preserves, national forests, and recreational areas. Many people travel through the valley for a variety of outdoor mountain sports, including skiing, hiking, biking, and ballooning—in the mountain resorts of Crestline, Lake Arrowhead and Big Bear City. Once part of U. S. Route 66, the San Bernardino Valley is now crossed by two Interstates. Interstate 15 enters the valley from the south, and exits on the north over Cajon Pass to the Mojave Desert. Interstate 10 enters the valley from Pomona in the west, and exits on the east over San Gorgonio Pass to the Colorado Desert and Coachella Valley. Joan Didion, in her essay "Some Dreamers of the Golden Dream," describes the San Bernardino Valley as " in certain ways an alien place: not the coastal California of the subtropical twilights and the soft westerlies of the Pacific but a harsher California, haunted by the Mojave just beyond the mountains, devastated by the hot dry Santa Ana wind that comes down through the passes at 100 miles an hour and works on the nerves."
Геология
Сан-Бернардино алқабы Санта-Ана өзенінің екі су жинау алабының бірі – Ішкі Санта-Ана алабын қамтиды. Бұл су жинау алабының жер астында, артық жаңбыр суын аңғардан шығарып алатын, бірнеше ірі жер асты сулары бар. Бұл сулар жер астындағы су қоймаларында сақталады және Перрис блогының су өткізбейтін гранитті тау жыныстарымен қоршалған. Белгіленген жер асты суларының кіші алаптарына: Чино, Риалто Колтон, Риверсайд Арлингтон, Сан-Бернардино (Бункер Хилл), Юкайпа және Сан-Тимотео кіреді. Сан-Бернардино немесе Бункер-Хилл алабы солтүстік-шығыстан Сан-Бернардино тауларымен, солтүстік-батыстан Сан-Габриэль тауларымен, оңтүстік-батыстан Сан-Тимотео құмды далаларымен және оңтүстік-шығыстан Крафтон тауларымен шектеледі. Сан-Андреас және Сан-Хасинто жарылым аймақтары Сан-Бернардино және Сан-Хасинто таулары арқылы аңғарға еніп келді. Екі жарылым сызығы Сан-Бернардино қаласында 10 шақырымнан кем, ал алаптың солтүстік-батыс бөлігінде, Кахон өткеліне жақын жерде 3 шақырымнан кем қашықтықта жақындасады.
The San Bernardino Valley encompasses one of two drainage basins of the Santa Ana River, the Inland Santa Ana Basin. Underneath the surface area of this drainage basin, which takes excess rainwater out of the valley, are several large ground water sub basins, underlain by the impermeable granitic rock of the Perris Block, which capture water in aquifers underground. Designated ground water sub basins include: Chino, Rialto Colton, Riverside Arlington, San Bernardino (Bunker Hill), Yucaipa and San Timoteo. The San Bernardino or Bunker Hill basin is bounded on the northeast by the San Bernardino Mountains, northwest by the San Gabriel Mountains, southwest by the San Timoteo badlands, and southeast by the Crafton Hills. The San Andreas Fault and San Jacinto Fault zones enter the valley along the San Bernardino Mountains and San Jacinto Mountains, respectively. The two fault lines converge to less than 10 km apart in the city of San Bernardino, and less than 3 km in the northwestern part of the basin near the Cajon Pass.
Жергілікті жерлер
Сан-Бернардиноның орталығындағы "66-жол кездесуі" жыл сайын дүние жүзінен шамамен жарты миллион адамды Калифорния штатындағы ең ірі классикалық автомобиль көрмесін тамашалауға тартады. Сан-Бернардино таулары өңірде орналаспаса да, қыс айларында адамдар жергілікті демалыс орындарына көлікпен барып тұратындықтан, аңғарға көптеген туристерді әкеледі. Аймақтағы танымал шаңғы курорттарының бірі – Үлкен Аю. Көптеген туристерді тартатын басқа да танымал таулы елді мекендеріне Ароухед көлі, Үлкен Аю көлі және Крестлайн жатады. Жоғарғы аңғарды қоршаған ұлттық ормандардың қатарында Кливленд ұлттық орманы мен Сан-Бернардино ұлттық орманы бар.
The Route 66 Rendezvous in downtown San Bernardino attracts about half a million people annually from all over the world to watch California's largest classical car show. Although not in the valley, the San Bernardino Mountains attract a significant amount of tourism to the valley as people drive up to the local resorts, especially in the winter months. A famous ski resort in the area is Big Bear. Other famous mountain communities with large amounts of tourism include Lake Arrowhead, Big Bear Lake, and Crestline. National forests surrounding the high valley include the Cleveland National Forest and the San Bernardino National Forest.
Көлік
Қалалардың және қалашықтардың көп бөлігі "серіктес елді мекендер" болып табылатындықтан, тұрғындары жұмыс үшін жақын орналасқан Лос-Анджелес немесе Оранж округтеріне қатынайды, бірақ Сан-Бернардино алқабы штат және ел үшін маңызды көліктік орталық болып табылады. Лос-Анджелес және Лонг-Бич порттарынан шамамен 70 миль шығысқа қарай орналасқандықтан, елдің қалған бөліктеріне және әлемге жөнелтілетін тауарлардың үлкен бөлігі, көбінесе пойыз және жүк көліктері арқылы осы алқап арқылы өтеді. Union Pacific және BNSF екі компаниясының да алқап арқылы өтетін теміржолдары бар. Бұған қоса, BNSF Сан-Бернардинода интермодальдық жүк терминалына ие. Алқапты екі ірі мемлекетаралық магистраль және олардың қосалқы тармақтары да кесіп өтеді. Сонымен қатар, алқаптың солтүстігіндегі таулы аймақтардағы елді мекендерге бірнеше мемлекеттік тас жолдары қызмет көрсетеді. Алқапқа автобус және пойыз қатынасымен де жүруге болады. Сонымен қатар, екі коммерциялық халықаралық әуежай және бірнеше жеке авиациялық аэродромдар арқылы жүк және жолаушылардың әуе көлігі де қолжетімді. Үлкен Сан-Бернардино аймағы, Ішкі Империяның қалған бөлігімен бірге, Forbes журналы бойынша америкалықтардың денсаулығына ең зиянды қатынайтын аймақтардың бірі деп танылған.
Despite a significant number of the cities and towns being "bedroom communities" with residents commuting to nearby Los Angeles or Orange counties for work, the San Bernardino Valley is an important transportation center to the state and country. Located approximately 70 miles east of the Ports of Los Angeles and Long Beach, a high percentage of goods destined for the rest of the country as well as items on their way out to the world pass through the valley, most of it on trains or trucks. Both Union Pacific and BNSF have tracks that run through the valley. In addition, BNSF has an intermodal transfer facility in San Bernardino. The valley is also crossed by two major interstates and their auxiliaries. Additionally, the communities in the mountains north of the valley are served by several state highways. Mass transit trains and buses both serve the valley. Also, goods and people movement by air is available via two commercial international airports as well as several general aviation air fields. The Greater San Bernardino Area, along with the rest of the Inland Empire, is ranked by Forbes magazine as one of the American's unhealthiest commutes.
Көлік құралдары
Өзендегі тұрғындардың көп бөлігі жеке көлікте жүргенімен, жаппай көлікпен жүруге де бірнеше мүмкіндік бар. Үлкен Сан-Бернардино аймағындағы ең ірі автобус агенттігі – «Омнитранс», ол дерлік бүкіл аңғарды қамтиды. «Омни» желілері «Футхилл Транзит» және «Риверсайд Транзит Агенттігі» автобустарымен де қатар өтеді, бұл Риверсайд облысы мен Лос-Анджелес облысына қосылу мүмкіндігін береді. Аймаққа «Метролинк» Сан-Бернардино желісі және «Ішкі империя – Оранж округі» желісі де қызмет көрсетеді. Бұл желілер Лос-Анджелес және Сан-Диего қалалық аймақтарына сапар жасауға мүмкіндік береді.
Although a high percentage of valley residents drive their own cars, there are several available options for mass transit. The largest bus agency in the Greater San Bernardino area is Omnitrans, which covers virtually the entire valley. The Omni lines also meet lines for Foothill Transit and Riverside Transit Agency buses, providing connectivity to Riverside County and Los Angeles County. The area is also served by Metrolink's San Bernardino Line and the Inland Empire–Orange County Line. These lines lead to the Los Angeles and San Diego metropolitan areas.
Темір жол
Аңғардағы екі негізгі теміржол – Юнион Пасифик (UP) және BNSF. Екеуінің де аңғарда кең аумақты құрастыру алаңдары бар, бұл тауарлардың ел бойынша тасымалдануы үшін маңызды аймақ. UP жолдары Оңтүстіктен Колтон/Гранд Террас қалаларында BNSF жолдарымен бірге аңғарға кіреді. Содан кейін олар солтүстікке қарай Колтон өткеліне дейін жалғасады, онда шығысқа бұрылады. Юнион Пасифик сонымен қатар SP-ді сатып алғанға дейін Оңтүстік Пасификке тиесілі болған екінші жол жиынтығына ие. Бұл жолдар батыстан Онтарио арқылы аңғарға кіреді, I 10 тас жолымен Лома Линдаға дейін созылады, онда олар оңтүстік-шығысқа қарай бұрылып аңғардан шығады. BNSF жолы да Колтон/Гранд Террас арқылы оңтүстіктен аңғарға кіреді, бірақ Колтон өткелінде солтүстікке қарай жалғасады. Содан кейін ол интермодальдық және вагондарды ауыстыру алаңдарына кіреді, онда шамамен бір мильге шығысқа бұрылады. Сосын ол қайтадан солтүстікке бұрылып, I 215 тас жолымен жүреді, Деворде I 15 тас жолымен қиылысып, Кахон өткелі арқылы аңғардан шығады. Юнион Пасифик сонымен қатар аңғардан өтетін тағы бір желіге ие. Колтон қаласында орналасқан Колтон өткелі – екі компанияның жолдары қиылысатын жер.
The two main railroads in the valley are Union Pacific (UP) and BNSF. Both have extensive yards in the valley and it is an important area for national movement of goods. UP tracks enter the valley from the south alongside the BNSF tracks in Colton/Grand Terrace. They then continue north until the Colton Crossing, where they then turn east. Union Pacific also has a second set of tracks that were the Southern Pacific tracks until they took over SP. These tracks enter the valley from the west through Ontario, passing alongside I 10 until Loma Linda, where they turn and exit the valley to the southeast. The BNSF track enters the valley from the south by Colton/Grand Terrace as well, but continues north at the Colton Crossing. It then enters the intermodal and car transfer yards, where it turns east for about one mile. It then turns north again, running alongside I 215 until it meets I 15 in Devore and exits the valley via the Cajon Pass. Union Pacific also has a line that exits the valley through the pass. The Colton Crossing, located in Colton, is the point where the tracks of the two companies cross.