Кіріспе

Вердуго таулары, сондай-ақ Вердуго таулары немесе жай ғана Вердугос деп аталады, Калифорния штатының Лос-Анджелес округінде Трансверс таулар жүйесінің шағын, қалың таулар тізбегі. Сан-Габриэль тауларының батысынан оңтүстікке қарай орналасқан Вердуго таулары аймағына Бурбанк, Глендейл, Пасадена және Ла Каньяда Флинтридж қалалары; Алтадена және Ла Кресцента Монтроздың корпорацияланбаған қауымдастықтары; сондай-ақ Лос-Анджелес қаласының Санланд Тужунга маңы. Толығымен қала құрылысымен қоршалған Вердуго таулары оқшауланған жабайы табиғат аралын білдіреді және көп бөлігі игерілмеген саябақ түрінде мемлекеттік меншікте. Таулар негізінен жаяу жүру және тау велосипедтері түрінде демалыс үшін, сондай-ақ ең биік шыңдарда байланыс қондырғылары ретінде қолданылады. Таулар Сан-Фернандо аңғарының шығыс қабаттарынан тікелей пайда болады, олардың биіктігі кейбір артықшылықтардан асып түседі. Алдыңғы таулы бөліктерден бастап, олар тез арада қиыршық бөліктерге дейін көтеріледі, ең биік шыңдары 3000 метрге дейін жетеді.

География

Солтүстік-батыс бағыты шамамен 8 миль (13 км) ұзындығы 3,25 миль (5 км) ені бар және Сан-Габриэль тауларының оңтүстік маңына шамамен 1 миль (2 км) -ден 2 миль (3 км) арақашықтықта, екі аралықта орналасқан Crescenta аңғарымен қатар жүреді. Сананың оңтүстік маңы Сан-Фернандо алқабының солтүстік-шығыс шекарасының бір бөлігін құрайды; олардың оңтүстік-шығыс шетінде Вердуго таулары Сан-Рафаэль тауларынан Вердуго жуу арқылы бөлінеді. Ең биік шың - Вердуго шыңын (бейресми атауы - 3126 фут (953 м), ал алтауының ортасына жақын орналасқан және оңтүстік түбінен шамамен 2200 фут (671 м) биіктікке көтеріледі. Басқа шыңдарға Тонгва шыңын (2656 фут) қосады, ол жақында Лос-Анджелес бассейні, Санта-Моника таулары және Сан-Габриэль алқабының көп бөлігінің түпнұсқа тұрғындары Тонгва (Габриелино) халқының құрметіне аталған. Басқа бейресми аталатын шыңдар - таудың солтүстік шетіндегі Ла-Туна тауы және таудың оңтүстік шетіндегі Том тауы. Ла-Тун тауынан басқа, осы және басқа бірнеше шыңдардың барлығында байланыс мұнаралары орналасқан. Вердуго таулары Глендейл, Бёрбанк және Лос-Анджелес қалаларының корпоративтік шекарасында орналасқан. Ла Кресцента маңы, оның көп бөлігі Глендейлдің ішінде орналасқан, тау жиегінің солтүстік шетіне жақын, сонымен қатар Лос-Анджелес ауданындағы Тужунга, Санленд, Шэдоу Хиллс және Сан Вэлли (соңғысы Ла Туна каньонын қамтиды).

Геология

Вердуго таулары шығыс-батысқа қарай бағытталған антиформальді бұзылу блогынан тұрады, оңтүстігінде Вердуго бұзылуымен шектеледі, солтүстікке қарай кері бұзылу, ал солтүстігінде Сан-Габриэль тауларының маңына жақын Сиерра-Мадре бұзылуымен шектеледі, осылайша олтырмамен қапталған Кресцента аңғары Вердуго таулары блогының ішінде. Вердуго бұзылысы топографиялық диапазонның оңтүстігінде орналасқан және толығымен шөгінділермен қапталған. Шэдоу Хиллз маңындағы, Вердугос тауларының солтүстік-батыс шетіндегі ашық тау жыныстары, әдетте, миоцен дәуіріндегі теңіз шөгінді тау жыныстары, негізінен құмтастар мен шиферлер. Вердуго таулары - батыс Трансверс тау жотасының бөлігі, соңғы 7 миллион жылда Сан-Андреас бұзылысының "Ұлы бұрылыс" аймағындағы жер қыртысы блоктарының транспрессиондық қозғалысы мен айналуынан туындаған ығысу деформациясының нәтижесінде көтерілді. Плиоценнің басынан бері жер қыртысының қысқару мөлшері Вердуго жанамасының және Сьерра-Мадре түрткісінің реті бойынша деп бағаланды. Бұл жанамалардың кейбірін қамтитын және оңтүстікке қарай жас болып қалатын күрделі жанамалар жүйесінің бөлігі болып табылады. Вердуго жанамасы осы жүйенің ең жас мүшесі болуы мүмкін және батыс Трансверс тау жотасының осы бөлігі мен Лос-Анджелес алабының арасындағы қазіргі шекараны құрайды. Вердуго бұзылысы бойымен көтерілу шамамен шамамен 2,5 млн. жыл бұрын 2,3 млн. жыл бұрын болғаннан бері миллион жылға ең төменгі жылдамдықпен, Вердуго тауларының кристалл жыныстарын жоғары және оңтүстікке қарай жас үшінші және төртінші дәуірдің шөгінділері арқылы жылжытады. Сондықтан Вердуго таулары жас және тез көтеріліп келеді, бұл олардың тік топографиясы мен тез эрозия деңгейінде көрінеді.

Өсімдіктер, жануарлар дүниесі және климат

Вердуго таулары Мунц және кейінгі авторлар, соның ішінде Сойер және басқалар анықтағандай, шапарраль өсімдіктер қауымдастығында орналасқан. Бұл тығыз, бұталы, Калифорния шапарралы мен орманды алқаптар қауымдастығы солтүстікке қараған беткейлерде құрғақ, ыстық оңтүстікке қараған беткейлерге қарағанда көбірек дамыған. Бұл қауымдастықты сипаттайтын бұталардың түрлерінің ішінде Вердугос аймағында лавр сумасы (Malosma laurina), тойон (Heteromeles arbutifolia), улы дуб (Toxicodendron diversilobum), хамиз (Adenostoma fasciculatum) және Калифорнияның екі түрі (Ceanothus crassifolius және Ceanothus oliganthus). Жергілікті ағаштар қорғалған каньондарға, әсіресе топырақтың ылғалдылығы жоғары жердегі көлеңкелі солтүстік беткейіне дейін шектеледі. Жағалауда өсетін қара шырша (Quercus agrifolia), Калифорнияның лавр (Umbellularia californica), Калифорнияның сикомор (Platanus racemosa), Калифорнияның жаңғағы (Juglans californica) және саздың бірнеше түрі (Salix spp.) - ең көп таралған жергілікті ағаштар. Жергілікті емес ағаштар, әсіресе қарағайлар (Pinus spp. ), кипарис (Cupressus spp. ), шегіртке (Robinia pseudoacacia) және австралиялық евкалипт (Eucalyptus spp.) Өрт сөндіру жолдарының бойында және ең бастысы 1927 жылы орман өртінен кейін құрылған Өрт сөндірушілердің ордасында отырғызылған. Сан-Габриэль тауларындағы үлкен жабайы аймақпен солтүстік-батыс шетіндегі Үлкен Тююнга жууы арқылы араласқаннан басқа, Вердуго таулары - бұл дамумен толықтай қоршалған қалалық жабайы табиғат аралы. Ірі сүтқоректілердің ішінде ең көп тараған - койот (Canis latrans) және қашар (Odocoileus hemionus); тау арыстандары (Puma concolor) және қара аюлар (Ursus americanus) туралы кейде хабарланады. Көптеген кеміргіштер түрі батыс құйрықты жыландар (Crotalus viridis) популяциясын қолданады. Көптеген құс түрлерінің ішінде, осы жерде және бүкіл Калифорнияда шапарралды ерекшелендіретін түрі - кішкентай, сирек көрінетін, бірақ жиі естілетін (Chamaea fasciata). Үш-төрт рет шырылдап, сосын үнемі күшейіп отыратын ырғақпен, көбінесе, пинг-понг доптарының құлай түсуімен салыстырылады. Вердуго тауларында жаз жылы, құрғақ, ал қыста салқын болады. Қыстың ең суық дауылдары кезінде қар жиі түседі, бірақ тез ерітеді. Жылдық орташа жауын-шашын биіктікпен (орографиялық көтерілу әсерінен) көбейеді, негізіндегі 17 21 дюймнен қыртысында 24 28 дюймге дейін. Жыл сайынғы жауын-шашын мөлшері жыл сайын өзгеріп отырады, әдетте, ең көп жауын-шашын Ел-Ниньо жылдарында түседі. Жаңбырдың басым бөлігі қараша мен наурыз айлары аралығында, мезгіл-мезгілден соғатын тұман кезінде түседі.

Тарих

Таулар 7000 жылдан астам уақыт бойы Тонгва халқының мекені болды, ал кейбір бұлақтарда кенттер болды. Викангана ауылы сол жерде орналасқан, мүмкін қазіргі Вердуго-Хиллс гольф алаңында. Вердуго таулары Калифорнияның испан және мексикалық кезеңдерінде тауларды қамтыған Ранчо Сан-Рафаэль жер грантының иесі Хосе Мария Вердугоның есімімен аталған. 1784 жылы 20 қазанда Альта-Калифорнияның әскери губернаторы Педро Фагес Хосе Мария Вердугоға ресми түрде Сан-Рафаэль деп аталатын, бірақ Вердуго бейресми түрде "Ла Занья" деп аталатын ранчоны пайдалануға рұқсат берді. Ранчоның шекарасы негізінен Вердуго таулары, Арройо Секо және Лос-Анджелес өзенімен анықталды, шекара өзеннің шығыс жағалауы бойымен солтүстікке қарай өтіп, Гриффит паркі айналасында батысқа қарай саябақтағы Саяхаттау Музеі жанындағы нүктеге дейін оралды. Бастапқыда полковник Гингер өзінің кабельді темір жолы Тихоокеан электр көлігін тікелей саммитке көтеретінін ұсынған болатын, бірақ Генри Э. Хантингтон бұл схеманы мақұлдамады. Темір жолдың еңістігінде төрт-бес станса, ал шыңында үлкен қонақ үй болуы керек еді. Бастапқы ұсыныстан бірнеше ай өткен соң, маршрут Вердуго каньонының батыс жағында Вердуго каньонын Монтрозға дейін кеңейту үшін Тынық мұхиты электр желісінен жүруге өзгертілді. Кабельді темір жолға қызығушылық шамамен бір жыл бойы жалғасты, бірақ жоба компания құрылғанға дейін тоқтатылды, негізінен, Pacific Electric компаниясының Монтроз кеңейтуін салуға шешім қабылдамауының нәтижесінде.

Жаңбырлы өрттің

Өрт - шапарральдық экожүйенің табиғи компоненті, ал оны құрайтын өсімдіктер көбінесе өрттен аман қалуға немесе одан кейін көбейуге бейімделген. Нақтырақ айтқанда, бұл өсімдіктер қауымдастығының мүшелері белгілі бір өрт режиміне бейімделген, ол қарқындылығы мен маусымдықтығымен, бірақ ең бастысы, өрттердің жиілігімен сипатталады. Оңтүстік Калифорнияның шапарралында 30-40 жыл табиғи жиіліктері әдеттегідей, кейбір аймақтар 100 жыл бойы өртсіз, ал басқалары жиі күйіп тұрады. Шапарраль өсімдіктер қауымдастығы ұзақ уақыт бойы белгілі бір жерде бірнеше онжылдықтан кем емес, немесе одан да ұзақ уақыттан бері өрт жиілігімен ғана сақтала алады деп бағаланды, дегенмен әртүрлі түрлердің төзімділігінде өзгермелілік бар. Өрттер арасындағы қайта-қайта қысқа аралық "типтік түрлендіру" деп аталады, онда бұталы түрлер шөптерге, әсіресе жергілікті емес шөптерге және басқа да арамшөптер түрлеріне ауыстырылады. Вердуго таулары тарихи дәуірде бірнеше рет орман өрттеріне ұшырады. ХХ ғасырдағы маңызды оқиғаларға 1927 жылғы желтоқсанда Сан-Габриэль тауларындағы Хейнс каньонында басталған және оңтүстікке қарай өртелген, Бурбанктің Күн бату каньонындағы шамамен 100 үйді жалмап кеткен Бурбанк каньонындағы өрт жатады. 1955 жылдың қараша айында болған Ла-Туна каньоны өртінде тау жотасының батыс бөлігі түгелдей өртеніп, 1964 жылдың наурыз айында болған Уайтинг Вудс өртінде қатты желдің әсерінен құлаған электр желісі өртеніп, тау жотасының солтүстік шетінен оңтүстікке қарай өрлеп, Глендейлдің үйлерін жалмап кетті. 1980 жылы қарашада болған өрт, сондай-ақ Ла-Туна каньоны өрт деп аталады, таудың солтүстік және батыс бөліктерінде өртті. Гарвард өрт 2005 жылдың 29 қыркүйегінде басталды және алты күн ішінде Бурбанктің солтүстігіндегі таудың солтүстік және оңтүстік жақтарын жалмап кетті. 2017 жылдың қыркүйек айында Вердугос тауларының солтүстігінде Ла-Туна өртеніп, 210-шы автомобиль жолының жабылуына мәжбүр болды, таулардың солтүстік және оңтүстік бетін өртеп жіберді. Өрт төрт үйді және жерді жойды. 1921 жылдан бастап Лос-Анджелес округі өрт сөндіру бөлімі өрттің таралуын баяулау үшін өрттің үзілулерін (немесе дұрыс айтқанда, отын үзілулерін) салудың бүкіл округтік бағдарламасын бастады, ал 1923 жылға қарай Вердугос қаласында алғашқы үзілістер жасалды. 1934 жылы Глендейл қаласы Вердуго шыңына 60 фут биіктіктегі қарауыл мұнарасын салды, ол 1950 жылдардың ортасында жабылғанға дейін бақылаушымен жұмыс істеді. Өрт сөндіру және жолдар салу үшін қажетті жұмыстарды жүргізу үшін, уақытша құрылыс лагерлері округтің өртке бейім аймақтарында орналастырылды. Вердуго тауларында No2 құрылыс лагері 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында қазіргі Бодри бульвардың соңында, Елік каньонының төменгі ағысында орналасқан. Жарияланған дереккөздерден тауларды қазіргі уақытта демалыс үшін пайдалану үшін өте маңызды өрт жолдарының құрылысы уақытын анықтау қиын. 1955 жылы Ла-Туна каньонында болған өрт туралы есеп

Қол жеткізу және рекреациялық пайдалану

Футхилл автожолынан (I 210) және Ла Туна каньоны жолынан басқа, екеуі де тек тау жотасының солтүстік-батыс шетінен өтеді, Вердуго таулары асфальт жолдармен кесілмейді. Ал, тау жотасында 40 шақырымнан астам реттелген және жақсы күтіп-ұсталған өрт сөндіру жолдары бар, оларды туристер мен тау велосипедшілері кеңінен пайдаланады. Бірнеше тасталған және өсіп кеткен өрт сөндіру жолдары мен жотаның жоғары жағындағы өрт сөндіру орындары демалыс мақсатында қолданылады. Инженерлік және күтіп ұсталатын жаяу жүргіншілер жолдары аз, ең танымал - 2,2 миль (3,5 км) ұзын Ла Туна каньон жолы, оны 1989 жылы Лос-Анджелес консервациялау корпусы Санта-Моника таулары консервациясының қаражатымен салдырды.