Кіріспе

Сингапурдың сәулет өнерінде әр түрлі жерлер мен кезеңдердегі түрлі әсерлер мен стильдер бар. Бұл колониялық кезеңнің эклектикалық стильдері мен гибридті формаларынан бастап, әлемнің түкпір-түкпірінен келген үрдістерді енгізуге бағытталған қазіргі заманғы сәулет өнерінің үрдісіне дейін жетеді. Эстетикалық және технологиялық тұрғыдан алғанда Сингапур сәулеті екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы дәстүрлі отаршылдық кезеңге, соғыстан кейінгі және отаршылдық кезеңнен кейінгі қазіргі заманғы кезеңге бөлінеді. Сингапурдың дәстүрлі сәулет өнерінде жергілікті малай үйлері, жергілікті гибридті дүкендер мен қара және ақ бунгалолар, қала мемлекетінің этникалық және діни әртүрлілігін көрсететін ғибадат орындарының қатары, сондай-ақ колониялық азаматтық және коммерциялық сәулет өнерін қамтиды. Сингапурдың қазіргі заманғы сәулет өнерінің басталуы Ар-деко стилі мен темір бетонның танымал құрылыс материалы ретінде пайда болуымен басталды. Халықаралық стильдегі заманауи сәулет 1950-70 жылдары, әсіресе қоғамдық тұрғын үй блоктарында танымал болды. Бруталистік стильдегі сәулет өнерінің де танымал болғаны 1970-ші жылдары. Бұл стильдер Сингапур тарихындағы үлкен қалалық жаңарту және құрылыс бумы кезеңдерімен тұспа-тұс келді, сондықтан бұл аралда кездесетін ең көп таралған сәулет стильдері. Бұл кезеңдегі сәулет тұрғысынан маңызды жұмыстардың кейбіреулеріне Тан Ченг Сионгтың "Жемше банкі" пәтерлері, "Дизайн Партнерशिप" компаниясының "Халық паркі" кешені мен "Алтын миля" кешені жатады. Постмодерн сәулет тәжірибелері, "тарихшыл" және деконструктивистік режимдер 1980-ші жылдары пайда болды, бірақ стиль өзінің көрінісінде салыстырмалы түрде тынышталған. Тағы бір сәулет тренді Сингапурдың сәулет мұрасын қайта ашу болды, бұл белсенді консервациялау бағдарламасына, сондай-ақ тарихи ғимараттарды қалпына келтірудегі өркендеген индустрияға әкелді, оларды көбінесе жаңа мақсаттарға бейімдеу. Соңғы кездегі мысал Сингапурдың Ұлттық музейі. Жергілікті инновациялардың маңызды саласы Сингапурдың тропикалық климатына сәйкес келетін заманауи сәулет түрін дамытуға ұмтылуды қамтиды. Бұл климатқа бейім сәулет әдісі өз тамырларын жергілікті малай үйлеріне, сондай-ақ британдық отаршыл сәулетшілер мен ертедегі жергілікті ұлттық сәулетшілердің заманауи құрылыс әдістерін қолдана отырып, нағыз жергілікті сәулет өнерін құруға арналған тәжірибелеріне сүйенеді. 1980 жылдары, әсіресе 1990 жылдардың соңында, бұл "заманауи тропикалық" сәулет немесе неотропикалық сәулет деп аталатынның көбеюіне әкелді. Бұл таза және қарапайым тік сызықты модернисттік формаларға оралуды, сонымен қатар күннің жылуын қабылдайтын және тұтқындап тұратын модернисттік шыны перде қабырғасының орнына металл немесе ағаш люврлар түрінде сұлу күн көлеңкесін және сұлу көріністі баса назар аударуды қамтиды. Бұл сәулет жұмыстары жаңа мәнге ие болды. Бұл глобалды жылыну, климаттың өзгеруі және қоршаған ортаның тұрақтылығы туралы алаңдаушылыққа байланысты, әсіресе ғимараттардағы ауа баптау Сингапурдағы ең ірі электр энергиясын тұтынушылардың бірі болып табылады, ол негізінен қазба отыннан өндіріледі. 1990 жылдардың соңынан бастап, көптеген басқа да әлемдік қалалар мен әлемдік қалаларға ұмтылушылар сияқты, Сингапур үкіметі қаладағы "монументалды" көрнекіліктерді дамыту үшін Сингапур брендінің өзіндік ерекшелігін нығайту үшін, сондай-ақ шетелдік туристерді, білікті иммигранттарды, инвестицияларды және шумақты тарту үшін саналы түрде қозғалыс бастады. Кейде ашық немесе жабық архитектуралық жобалау конкурстары арқылы бірнеше осындай маңызды жобалар жасалды. Бұларға Esplanade Theatres on the Bay arts center, Сингапурдың Жоғарғы соты, жаңа Ұлттық кітапхана, Сингапур, Marina Bay Sands Integrated Resort және Singapore Flyer кіреді.

Колонияға дейінгі сәулет

1819 жылы британдықтар қоныс теуіп алғанға дейін сәулет өнері айналадағы аймақтың үлгісіне сай болған. Жергілікті сәулет негізінен малай дәстүрінде салынған ауыл (немесе "кампонг") үйлері болды. Малай кампонг үйлері қазықтарға салынған және жер бетінен (немесе судан, олардың орналасуына байланысты) жоғары көтерілген. Үй тропикалық қатты ағаш бағаналар мен арқалықтардан жасалған, әдетте, чеңгалдан жасалған қаңқа құрылысының айналасында тұрғызылған. Меранти сияқты орташа қатты ағаштар еден тақталары, шатырлардың бөренелері, есіктер мен терезелердің қаңқалары ретінде пайдаланылды. Шатырдың өзі пальма жапырақтарынан қашалған қашау қабаттарынан, ал қабырғалары бамбуктан немесе меранти тақтайларынан жасалған. Үйдің негізгі түрі қарапайым болған, бірақ отбасының қажеттілігі мен байлығына қарай қосымша бөлмелерді қосуға болатын. Сол сияқты, ағаштан жасалған кесінді тақталар, экрандар мен панельдер түріндегі сәулеттік ою-өрнек өте күрделі болуы мүмкін. Осы отандық ауылдық сәулет өнерінен басқа, аралда әлдеқайда маңызды ғимараттар салынған болуы мүмкін екендігіне дәлел бар. Дәл осындай классикалық индуистік буддистік малай сәулетінің жақын маңдағы мысалы - Суматраның Риау провинциясындағы Канди Муара Такус. Сингапурдағыдай, бұл жобада құмтастан және террасалардан жасалған. Форт-Кэннинг төбесіндегі тас іргетастарды британдықтар олар келгеннен кейін көп ұзамай-ақ тапты. Олар жойылып, жойылған болса да, оларды тапқан лауазымды адамдар оларды индуистік немесе буддалық ғибадатханалардың және / немесе патша сарайының бөлігі деп болжады. Бұл ғимараттардың үстінен жасалған құрылымы ағаштан жасалған (осы туралы іргетаста табылған тесіктерден белгілі). Алайда 1819 жылы іргетастары табылған кезде олар көптен бері жоғалып кеткен болатын. Кейбір археологиялық фрагменттерден басқа, зергерлік бұйымдар, фарфор, монеталар және жазулы тастар, отарлау кезеңінен бұрын жасалған бірнеше материалдық бұйымдар бар, ал қазіргі уақытта ғимараттар немесе тіпті қираған үйлер жоқ.

Колониялық кезең

Сингапур қаласын 1822 жылы Сэр Стэмфорд Раффлз жоспарлаған, ал оның қала үшін жасаған планы, Сингапурдың Раффлз жоспары, қала жылдар бойы қатты кеңейсе де, бүгінгі күнге дейін сақталған. Раффлз бұл аймақты мемлекеттік кеңселер, түрлі этникалық қауымдар, діни ғимараттар, сауда және білім беру, сондай-ақ Ботаникалық бақ үшін белгіледі. Раффлс қала құрылысын үйдің көлеміне, көшелердің еніне және қолданылатын материалға дейін жоспарлаған. Раффлздің қалаға арналған ережелері де сәулетке әсер етті, олардың кейбір әсерлері дүкен үйлерінде әлі де көрінуі мүмкін; мысалы, олардың биіктігі 3 қабаттан аспауы керек және міндетті бес фут жол болуы керек. Раффлс өзі ағаштан және тапақтан жасалған малай стиліндегi үйді таңдады (Букит Ларангандағы Раффлс үйі немесе Форт Каннинг төбесі, бір кезде Үкімет төбесі деп аталатын), бірақ басқа еуропалықтар кірпіш пен штукатурдан жасалған еуропа стилідегі ғимараттарды артық көрді. Сингапурдың алғашқы отаршылдық дәуіріндегі ең көрнекті сәулетшісі Джордж Драмгул Коулман болды, ол осы еуропалық стильдегі көптеген ғимараттардың көптегенін жасаған, олардың аз бөлігі сақталған. Бұған бұрынғы Парламент ғимараты мен Чаймс қаласындағы Колдуэлл үйі кіреді. XIX ғасырда Сингапурда екі гибридтік құрылыс типологиясы пайда болды. Олардың шығу тегі басқа жерде болуы мүмкін болса да, бұл құрылыс түрлері аймақтық таралудан бұрын жергілікті бейімделу мен өзгертулерге ұшырады. Нәтижесінде олар Сингапурдың ең алғашқы белгілі сәулет өнертабыстары мен экспорты болып табылады. Бұл үйлердің гибридтік типтері дүкен үйі және қара-ақ бунгало болды.

Шаруашылық үйі

Ескі стильдегі дүкендер - бір немесе бірнеше қабатты тұрғын үйлер орналасқан дүкендер. Бұл дүкендер әдетте дүкен есіктерінің алдында орналасқан жабық жаяу жүргінші жолы бар, жоғарғы қабаттар жаяу жүргіншілерді элементтерден қорғайды. Бұл Сингапур үшін Раффлз қала жоспарының (1822) нәтижесі, онда "тіргеден немесе плиткадан салынған барлық үйлердің әрқайсысының белгілі бір тереңдіктегі аркадасы бар, көшедің әр жағында үздіксіз және ашық өту ретінде барлық жақтарына ашық".

Қара және ақ бунгало

Қара және ақ бунгалолар бір кездері бай, отаршылдық үкімет қызметкерлерінің немесе британдық әскер мүшелерінің резиденциялары болған. Бұл ғимараттардың қабырғалары әдетте ақ боялған, ал ағаш немесе бөлшектер қара боялған.

Дәстүрлі ғибадат орындары

Колониялық дәуірдегі ғимараттардың тағы бір маңызды түрі ғибадат орындары болды. Көп дінді порт қаласы ретінде Сингапурда әлемнің түкпір-түкпірінен келген көшіп-қонушылар мен әр түрлі иммигрант қауымдастықтар өмір сүрді және жұмыс істеді. Бұл топтар көбінесе өздерінің ғибадат орындарын, соның ішінде түрлі синкретикалық қытай ғибадатханаларын, индуистік ғибадатханаларды, сикх ғибадатханаларын, яһуди синагогаларын, католик, протестанттық және православиелік христиан шіркеулерін, сондай-ақ сүнни және шиит мешіттерін салу үшін қаражат жинау үшін бірігіп жұмыс істеді. Әр діни дәстүрдің әртүрлі секталары мен конфессияларына арналғаннан басқа, бұл ғимараттар көбінесе этникалық топтар мен субтоптарға қызмет ету үшін салынған. Мысалы, Сингапурдағы мұсылмандардың көпшілігі малай болған және болып табылады, ал кейбір мешіттер Тамил мұсылмандарына қызмет ету үшін Оңтүстік Үндістан стиліне салынған. Сол сияқты, бірнеше шіркеулер қытай стилімен салынған, олар қытай қауымдарына қызмет көрсетті. Сингапурдың ең көне және маңызды ғибадат орындарының бірнешеуі Сингапурдың ұлттық ескерткіштері болып тағайындалды, олардың ішінде Ізгі Бағушы кафедралы соборы, Армян шіркеуі, Сент-Эндрю кафедралы соборы, Тиан Хок Кенг ғибадатханасы, Лиан Шан Шуан Лин монастыры, Сұлтан мешіті, Шри Мариамман ғибадатханасы, Джаме мешіті және Телок Айер қытай методистік шіркеуі бар.

Азаматтық және коммерциялық ғимараттар

Тарихи ғимараттардың тағы бір маңызды тобы отаршылдық үкімет салған ғимараттар болды. Бұл ғимараттар көбінесе сол кездегі сәнді еуропалық сәулет стилімен, мысалы, Палладиан, Ренессанс немесе неоклассикалық стильдермен салынған. Кейбір маңызды ғимараттарға Виктория театры мен концерт залы, Фуллертон ғимараты, ескі Жоғарғы сот ғимараты, Сити-холл, Сингапур, Сингапурдың ұлттық мұражайы, ескі Парламент үйі, ескі Хилл-стрит полиция бекеті, Орталық өрт сөндіру станциясы, ескі Раффлс институтының ғимараттары, Чанги түрмесі, ескі NCO клубы және басқа да көптеген мектептер, пошта кеңселері, әскери лагерьлер және аралдың полиция бекеттері. Еуропалық бизнес, сондай-ақ миссионерлік мектептер мен басқа да азаматтық топтар жиі салған ірі коммерциялық ғимараттар да осы стильдерді қабылдады, мысалы, Раффлс қонақ үйі, Киелі нәресте Исаның монастыры (қазіргі CHIJMES), ескі Сент-Джозеф институты және ескі Тао Нан мектебі. Көбінесе стиль мәселелеріне қатысты тәсіл өте эклектикалық болды және құрылысшылар әртүрлі еуропалық және кейбір еуропалық емес көздерден шыққан әртүрлі стильдік элементтерді бір ғимаратқа біріктірді. 1980 жылдан бері Сингапурдың салынған мұрасын қорғаудың агрессивті күш-жігерінің нәтижесінде қалада әлі де көптеген отарлау дәуіріндегі ғимараттар бар.

Артеко стилі

Сингапурда негізінен 1920-1930 жылдардан басталған арт-деко стилімен салынған сәулет өнерінің байлығы бар. Бұл стиль әсіресе коммерциялық сәулет өнерінде, мысалы, фабрикалар мен кеңселерде танымал болды. Көп жағдайда Art Deco стиліне тән әшекейлер мен элементтер әдеттегі дүкен үйлеріне немесе бунгалоларға қолданылған. Басқа жағдайларда арт-деко Калланг әуежайы (Халық жұмыстары департаменті), Форд фабрикасы (Эмил Бризай) немесе Катай ғимараты (Фрэнк Брюер) және Азия сақтандыру ғимараты (Нг Кэнг Сианг) сияқты жаңадан пайда болған ғимараттарға қолданылды. Бұл стильдің жергілікті контексттегі ерекшеліктері ғимараттың қасбетіне ғимараттың салынған күнін айқын жазуға бейімдік, терезелердегі күн сәулесін түсіретін құрылғылар ретінде көлденең қанаттарды пайдалану және флагштоктар қолдану. Бұл стильдің эстетикасынан бөлек, Ар-деко дәуірі Сингапурда темір бетон сияқты заманауи құрылыс технологияларының енгізілуін белгіледі.

Колониалды кезеңнен кейінгі заманауи сәулет

Неоклассикалық және арт-деко кезеңдерінен кейін Сингапур архитектурасы соғыстан кейін нақты модернисттік бағытта қозғалды. Соғыстан кейінгі қатаңдық таза, қарапайым және қарапайым модернисттік формалар мен әшекейсіз беттерді қолдануға шақырды. Модернисттік сәулет сонымен қатар сол кездегі көптеген "куки кескіш" немесе стандартты жобалау қоғамдық ғимараттары, мысалы мектептер, емханалар, фабрикалар және әсіресе қоғамдық тұрғын үйлер үшін артықшылықты иеленді.

Қоғамдық тұрғын үй

Сингапурдың қоғамдық тұрғын үй архитектурасы 1930-шы жылдары Сингапурдың оңалту тресті (SIT) колониялық үкіметтік агенттікпен Сингапурда қолжетімді тұрғын үйдің жетіспеушілігін жою үшін құрылыс бағдарламасын бастады. Бастапқыда, SIT орта және төменгі орта таптағы азиялықтарға баспана беруге бағытталған. Олардың соғысқа дейінгі күш-жігерінің ең көрнекті мысалы - Тион Бахру иелігі, онда көптеген төменгі қабатты, төрт қабатты арт-деко стиліне тән пәтер блоктары, дүкендер, базарлар және басқа да жайлылықтар қала шетінде салынған. Бұл бағдарлама соғыстан кейін де жалғасты, Art Deco стилі қарапайым заманауи эстетикаға ауыстырылды. Елі кең және жасыл қоғамдық аумақтар мен тартымды жобаланған блоктар үшін танымал және мақталған болса да, Сингапурдағы тұрғын үй тапшылығының масштабына байланысты құрылыс қарқыны баяу болды. Халықтық іс-қимыл партиясы 1959 жылы билікке келгеннен кейін, ол өзінің сайлауалды уәделерінің бірі болған жаппай қоғамдық тұрғын үй бағдарламасын қолға алды. Ол SIT-ті тұрғын үй және даму кеңесімен (HDB) алмастырды. HDB-ге қоғамдық тұрғын үй құрылысын жеделдетуде үлкен жетістіктерге жету үшін қажетті құқықтық құралдар мен қаржылық ресурстар берілді. Архитектуралық тұрғыдан алғанда, бұл салыстырмалы түрде біртекті қала маңындағы ландшафтқа әкелді, онда жаңа спутниктік қалалар (британдықтардың үлгісі бойынша) он мыңдаған адамдарды шағын екі және үш бөлмелі пәтерлерде қоныстандыратын шексіз қабырға блоктарымен салынған.

Аспан қыртыстары

1970 жылдан 1980 жылдардың аяғына дейін қалада заманауи сәулет, әсіресе бруталистік стиль басым болды. Бұл кейбір ескі коммерциялық көкжиектерде, мысалы, И. М. Пейдің OCBC орталығы, сондай-ақ Сингапур жер мұнарасы, Темасек мұнарасы, DBS ғимараты және CPF ғимараты сияқты үкіметтік кеңселер мен үкіметке байланысты компанияларды орналастыру үшін салынған көптеген ғимараттарда байқалады. Халықаралық сәулет өнеріне қатысты өзгерістер де кейбір сәулет стильдерін (әсіресе постмодернисттік стиль) енгізді. Сингапурдың ең биік ғимараттарының арасында One Raffles Place, Republic Plaza және UOB Plaza қос мұнаралары бар. 2016 жылы ең биік ғимарат - Танжонг Пагар орталығы салынды. Пайя Лебар әуе базасына жақын орналасқандықтан, Танжонг Пагар аймағын қоспағанда, ғимараттардың биіктігі 280 метрге дейін шектелген. Сингапурдағы ең биік тұрғын үй - Марина Бей Тауэр.

Қазіргі заманғы сәулет

XXI ғасырда Сингапур архитектурасы постмодернизм мен жоғары технологиялық архитектураның халықаралық архитектуралық стильдік қозғалыстарын қабылдады. Сонымен қатар, Сингапурдың ерекше тропикалық климаты мен тығыз қалалық құрылымын ескере отырып, сыншыл регионализмнің жергілікті нұсқалары жасалды.

Өзгеше құрылымдар

Сингапурдың ерекше ескерткіш ғимараттарын, бірегей құрылыстарын, сондай-ақ қызықты ерекшеліктері мен көрікті жерлерін құру үшін бірқатар жобалар басталды. Осы жобалардың көпшілігі Марина шығанағы аймағында кездеседі, мұндағы бас жоспардың бір мақсаты - су жағалауларына халықаралық көрнекілік ретінде ерекше имидж жасау. Бұл жобаларға Marina Bay Sands, ArtScience мұражайы, Helix Bridge, Gardens by the Bay және әсіресе Esplanade Theatres on the Bay шоу-өнер орталығы кіреді. Басқалары Кеппел шығанағындағы және Интерлэйстегі бейнелер сияқты тұрғын үй кешендерін және Оңтүстік Ридждер сияқты қоғамдық жобаларды қамтиды.

Сыншыл аймақтанушылық

ХХІ ғасырдың басында Сингапурдың сәулетшілері сыншыл регионализмнің алғашқы қолдаушыларының бірі болды, өйткені Сингапурдың ыстық және ылғалды тропикалық климатындағы сәулетшілер глобализм арқылы әлемде таралған шыны, безендірілмеген Халықаралық стильдегі ғимараттар жергілікті климаттық немесе мәдени контекстке сәйкес келмейтінін түсінді. Керри Хилл сияқты сәулетшілер заманауи тропикалық сәулет өнерінің осы түрін ілгерілетіп, модернизмнің сәулет тілдерін табиғи желдетілетін тропикалық кеңістіктермен және Азия мәдени сілтемелерімен араластырды. Сингапурлық сәулетшілердің жаңа буыны жергілікті сыншыл регионализмді өркенді көктайғақ жасыл желекпен біріктірді, бұл Сингапур үкіметінің "Бақ ішіндегі қала" құруға деген мақсатына сәйкес, онда даму учаскелері жалпы алғанда, жергілікті жердің өзінен гөрі көп қоғамдық жасыл кеңістікті береді. Халықаралық деңгейдегі WOHA Architects компаниясы жүлдегерлері жаңа жасыл аспан ғимараттарын әзірлеуде көшбасшы болды.

Тарихи құндылықтарды сақтау

Қалалық қайта дамыту басқармасы Сингапурдың құрылыс мұрасын сақтап қалу үшін 94 қорғау аймағын белгіледі. Бұл аймақтар қаланың әртүрлі және тарихи сәулетін көрсететін 7,091 ғимаратты қорғайды. Құрылысшылар тарихи ғимараттардың бастапқы құрылымы мен элементтерін сақтау үшін сақтау нұсқаулықтарын ескеруі керек, бұл кезеңнің стильдері сақталуын қамтамасыз етеді. Ұлттық мұралар кеңесі 70-тен астам нақты ғимараттар мен ескерткіштерді ерекше құндылығы үшін ұлттық ескерткіштер ретінде белгіледі, олардың көбі сәулет маңыздылығы үшін.