Кіріспе
Грузия елінің сәулет өнерінде 1714 және 1830 жылдар аралығында ағылшын тілінде сөйлейтін әлемде қолданылған сәулет стилі. Грузин сәулеті – 1714 жылдың тамызынан 1830 жылдың маусымына дейін үзбей билік еткен Ганновер үйінің алғашқы төрт британ монархы – I Георг, II Георг, III Георг және IV Георгтың есімімен аталатын 1714 және 1830 жылдар аралығындағы сәулет стилінің жиынтығы. Британ аралдарындағы грузин қалалары – Эдинбург, Бат, тәуелсіздік алғанға дейінгі Дублин және Лондон, сондай-ақ Йорк пен Бристоль шаһарлары. Бұл стиль 19 ғасырдың соңында Америка Құрама Штаттарында Колониалдық жаңғыру сәулеті ретінде, ал 20 ғасырдың басында Ұлыбританияда нео-грузин сәулеті ретінде қайта жаңғыртылды; екеуінде де оны грузин жаңғыру сәулеті деп атайды. Америка Құрама Штаттарында «грузин» термині көбінесе стильге қарамастан, осы кезеңдегі барлық ғимараттарды сипаттау үшін қолданылады; ал Ұлыбританияда ол әдетте «сәулеттік мақсатта» салынған және осы кезеңге тән стильдік ерекшеліктері бар ғимараттармен ғана шектеледі, бірақ бұл кең ауқымды қамтиды. Грузин стилі өте өзгермелі, бірақ Грекия мен Римнің классикалық сәулетіне негізделген симметрия және пропорциямен ерекшеленеді, ол Ренессанс сәулетінде қайта жаңғыртылды. Әшекейлеу классикалық дәстүрде жасалған, бірақ көбінесе қарапайым, кейде сыртқы жағында мүлдем болмайды. Осы кезеңде классикалық сәулет элементтері бұрынғыдан гөрі кішкентай және қарапайым ғимараттарда қолданыла бастады, кезеңнің соңына қарай ағылшын тіліндегі сәулет өнері (немесе жаңа стиль) барлық жаңа орта таптық үйлер мен қоғамдық ғимараттарды алмастырды. Грузин сәулеті пропорциясымен және тепе-теңдігімен сипатталады; терезе биіктігі мен енінің арақатынасын немесе бөлменің пішінін анықтау үшін қарапайым математикалық формулалар қолданылды. Жүйелілік, мысалы, біртектес кесілген таспен қалау, қатаң сақталды, симметрияны және классикалық ережелерге бағынуды нығайтты: симметрияның болмауы, егер грузиндық қосымшалар бұрынғы құрылымдарға қосылғанда көрінетін болса, кемшілік ретінде қабылдалды, кем дегенде Джон Нэш оны әртүрлі стильдерде енгізе бастағанға дейін. Грузин қалаларын жоспарлауда көше бойындағы үйлердің реттелген орналасуы маңызды есептелді. 19 ғасырдың басында готикалық жаңғырудың басталуына дейін грузиндық дизайн әдетте классикалық сәулет шеңберінде болды және ежелгі Рим немесе Грециядан алынған декоративтік элементтерді пайдаланды.
Architectural styles current in the English speaking world between c. 1714 and 1830
Georgian architecture is the name given in most English speaking countries to the set of architectural styles current between 1714 and 1830. It is named after the first four British monarchs of the House of Hanover, George I, George II, George III, and George IV, who reigned in continuous succession from August 1714 to June 1830. The Georgian cities of the British Isles were Edinburgh, Bath, pre independence Dublin, and London, and to a lesser extent York and Bristol. The style was revived in the late 19th century in the United States as Colonial Revival architecture and in the early 20th century in Great Britain as Neo Georgian architecture; in both it is also called Georgian Revival architecture. In the United States, the term Georgian is generally used to describe all buildings from the period, regardless of style; in Britain it is generally restricted to buildings that are "architectural in intention", and have stylistic characteristics that are typical of the period, though that covers a wide range. The Georgian style is highly variable, but marked by symmetry and proportion based on the classical architecture of Greece and Rome, as revived in Renaissance architecture. Ornament is also normally in the classical tradition, but typically restrained, and sometimes almost completely absent on the exterior. The period brought the vocabulary of classical architecture to smaller and more modest buildings than had been the case before, replacing English vernacular architecture (or becoming the new vernacular style) for almost all new middle class homes and public buildings by the end of the period. Georgian architecture is characterized by its proportion and balance; simple mathematical ratios were used to determine the height of a window in relation to its width or the shape of a room as a double cube. Regularity, as with ashlar (uniformly cut) stonework, was strongly approved, imbuing symmetry and adherence to classical rules: the lack of symmetry, where Georgian additions were added to earlier structures remaining visible, was deeply felt as a flaw, at least before John Nash began to introduce it in a variety of styles. Regularity of housefronts along a street was a desirable feature of Georgian town planning. Until the start of the Gothic Revival in the early 19th century, Georgian designs usually lay within the Classical orders of architecture and employed a decorative vocabulary derived from ancient Rome or Greece.
Сипаттамалары
Осы кезеңде айтарлықтай кеңейген қалаларда жер иелері жылжымайтын мүлік дамытушыларға айналды, ал бір-біріне ұқсас қабатты үйлердің қатарлары кеңінен таралды. Тіпті байлар да қалада тұруға көндірілді, әсіресе үйдің алдында кішкентай бақ болса. Бұл кезеңде ағылшын тілді әлемде үлкен құрылыс жұмыстары жүргізілді және құрылыс сапасы жоғары деңгейде болды. Бұзылмаған ғимараттардың көпшілігі екі ғасырдан астам уақыт бойы сақталды және Лондон, Эдинбург, Дублин, Ньюкасл-апон-Тайн және Бристоль сияқты қалалардың орталық бөлігін құрайды. Осы кезеңде ерекше білімі бар сәулетшілер мамандығы қалыптасты. Ғасырдың ортасына дейін «архитектор» деген жоғары атақты өзіне лайық деп санаған кез келген адам қолданды. Бұл бұрынғы стильдерден өзгеше болды, олар негізінен шеберлер арасында шәкірттік жүйе арқылы тікелей тәжірибе алмасу арқылы таратылды. Алайда, көптеген ғимараттарды құрылысшылар мен үй иелері бірлесіп жобалады, ал грузин сәулетінің және грузин дизайн стильдерінің кеңінен таралуы үлгілер жинағы және арзан гравюралар арқылы жүзеге асты. Уильям Хафпенни (1723–1755 жылдары өмір сүрген) сияқты авторлардың кітаптары Ұлыбританиямен қатар Америкада да жарық көрді. 19-шы ғасырдан 1950-ші жылдарға дейін Канада мен АҚШ-тағы тұрғын үйлердің ұқсас дизайнда болуы да осыған ұқсас құбылыс, олар кәсіби сәулетшілер жасаған үлгілер жинағын пайдаланды, оларды ағаш өңдеу және құрылыс материалдары сататын компаниялар мердігерлерге және үй салушыларға таратты. 18-шы ғасырдың ортасынан бастап грузин стилі сәулет тіліне сіңіріліп, Эдинбургтен Мэрилендке дейінгі әр сәулетшінің, дизайнердің, құрылысшының, ағаш ұстасының, тас қалаушының және гипстеушінің біліміне енгізілді.
Стильдер
Грузин стиліндегі архитектура, сер Кристофер Рен, сэр Джон Ванбру, Томас Арчер, Уильям Талман және Николас Хоксмур сияқты ағылшын барокко архитектурасын жалғастырды; бұл, шындығында, кем дегенде 1720 жылдарға дейін сақталды, сонымен қатар одан да қарапайым грузин стилімен қатар өтті. Архитектор Джеймс Гиббс – бұл кезеңнің өкілі, оның ерте туындылары барокко стилінде, 18 ғасырдың басында Римде өткізген уақытын көрсетеді, бірақ ол 1720 жылдан кейін стилін өзгертті. Бароккодан жаңа бағытқа өтуді ынталандырған маңызды сәулетшілер – «Витрувий Британикус» (1715–1725) кітабының авторы Колен Кэмпбелл; Ричард Бойл, 3-ші Берлингтон графы және оның шәкірті Уильям Кент; Исаак Уэр; Генри Флиткрофт және өзінің мансабының көп бөлігін Англияда өткізген венециялық Джакомо Леони. Грузин дәуірінің алғашқы кезеңіндегі басқа да көрнекті сәулетшілерге Джеймс Пэйн, Роберт Тейлор және Джон Вуд Ұлы жатады. Еуропалық «Гранд Тур» осы кезеңде бай демеушілер үшін кең таралды, итальяндық ықпал басым болды, бірақ кезеңнің басында Вестминстердегі (1713 жылдан бастап) Ганновер алаңы, жаңа династияның виг жақтастарымен дамып, салынған, олардың құрметіне ерекше терезелерді байланыстыратын тік жолақтар сияқты неміс стиліндегі элементтерді қабылдаған сияқты. Нәтижесінде пайда болған стильдер бірнеше санатқа бөлінеді. Грузин стилінің негізгі ағыны – палладиандық архитектура және оның ерекше баламалары, готика және киноизери, бұл ағылшын тілінде сөйлейтін әлемдегі еуропалық рококоға тең келді. 1760 жылдардың ортасынан бастап британдық сәулетшілер Роберт Адам, Джеймс Гиббс, сэр Уильям Чемберс, Джеймс Уайатт, Джордж Дэнс кіші, Генри Холланд және сэр Джон Соанмен байланысты неоклассикалық стильдер сәнге енді. Джон Нэш – Регент стилі деп аталатын грузин дәуірінің соңғы кезеңіндегі ең өнімді сәулетшілердің бірі, ол Лондонның үлкен аудандарын жобалауға жауапты болды. Грек жаңғыруы архитектурасы репертуарға қосылды, шамамен 1750 жылдан бастап, бірақ 1800 жылдан кейін оның танымалдылығы артты. Оның негізгі өкілдері – Уильям Уилкинс және Роберт Смирк. Ұлыбританияда кірпіш немесе тас көбінесе қолданылады; кірпіш көбінесе штукатурмен жабылады. Мысалы, Дублиндегі грузин террасалары қызыл кірпіштің біркелкі қолданылуымен ерекшеленеді, ал Эдинбургтегі ұқсас террасалар тастан салынған. Америкада және басқа колонияларда ағаш кеңінен қолданылды, себебі оның қолжетімділігі және басқа материалдармен салыстырғандағы құны тиімді болды. Шатырлар көбінесе қыш плиткалармен жабылған, бірақ 1760 жылдардан бастап Уэльстегі шифер өнеркәсібін дамытқан 1-ші барон Пенрхин Ричард Пеннанттың арқасында ғасыр соңына қарай шифер әдеттегі материалға айналды.
Үйлер
Қайта жаңғыртылған Палладиандық архитектура нұсқалары ағылшын ел үйлерінің архитектурасына басымдық танытты. Үйлер көбінесе кең көрікті жерлерге орналастырылды, ал үлкен үйлер әдетте кең және салыстырмалы түрде жазыңқы болып салынды, себебі алыстан қарағанда олар көбірек әсерлі көрінуі тиіс еді. Биіктігі әдетте ортасында ең жоғары болды, ал континентте жиі кездесетін бұрыштық павильондарға барокколық мән берілмеді. Көлемді үйлерде кіреберіс зал қабаттың немесе аралық қабаттың жоғары сатыларына алып келетін, негізгі қабылдау бөлмелері орналасқан жерге жететін. Әдетте, жертөле немесе "ауылдық" бөлім, ас үйлермен, кеңселермен және қызметтік бөлмелермен, сондай-ақ лайлы етік киген еркек қонақтармен жер бетінен біршама жоғары көтеріліп, іштен жоғары, бірақ сырттан жер деңгейінен жоғары орналасқан терезелер арқылы жарықтандырылатын. Көбінесе алдында аттарға арналған кішкентай алаңы бар, бірақ сирек тас қақпа үйі немесе алаңның бүйір қанаттары болды. Барлық типтегі ғимараттардағы терезелер үлкен және жүйелі түрде торлы орналастырылды, бұл ішінара Ұлыбританияда осы кезеңде қолданылған терезе салығын азайту үшін жасалды. Кейбір терезелер кейіннен кірпішпен қапталды. Олардың биіктігі қабаттар арасында өзгеретін, ал негізгі бөлмелерде бел биіктігінен төмен басталатын, бұл кішкентай балконды қажет ететін. Осыған дейін бөлмелердің ішкі жоспары мен функциясын сырттан анықтау мүмкін емес еді. Мұндай үлкен терезелерді ашу үшін 1670 жылдарға дейін дамыған қос жақтаулы терезе кеңінен таралды. Коридорлық жоспарлар үлкен үйлерде кеңінен қолданылатын болды. Ішкі аулалар, тек ат қораларының жанында ғана кездеседі, ал ғимараттың функционалдық бөліктері қабырғаларға немесе ағаштармен жасырылған жеке ғимараттарға орналастырылды. Назар негізгі блоктың алдыңғы және артқы жағына, сондай-ақ одан кейінгі көріністерге шоғырландырылды, ал бүйірлік кірулер әдетте әлдеқайда маңызсыз болды. Шатыр әдетте жерден көрінбейтін, бірақ кейде үлкен ғимараттарда күмбездер көрінетін. Шатыр сызығы, балюстрада немесе фронтонның жоғарғы бөлігін қоспағанда, әдетте әшекейлерсіз болды. Ішкі және сыртқы безендіру үшін көбінесе фронтонмен жабылған бағаналар немесе пилястрлар танымал болды, ал басқа безендірулер әдетте геометриялық немесе өсімдік негізінде жасалған, адам бейнесі қолданылмады. Ішкі безендіру әлдеқайда жомарт болды және кейде тым көп болуы мүмкін. Шатыр бөлмелердің негізгі ошағы болып қала берді, оған классикалық стиль берілді және сурет немесе айнамен безендірілді. Гипстен жасалған төбелер, ою-өрнектелген ағаш және қабырғаға боялған суреттер жиһаздың, картиналардың, фарфордың, айналардың және түрлі әсем заттардың жинақтарына фон болды. 1500 жылдан бері кең таралған ағаш панельдер орта ғасырдың ортасында сәннен шықты, ал қабырға қағаздары Қытайдан өте қымбат импортталды. Ауылдағы кіші үйлер, мысалы, пасторлардың үйлері, қарапайым, тіктөртбұрышты блоктардан тұратын, көрінетін шатыры бар және орталық есігі, көбінесе жалғыз әшекейленген бөлігі болды. Осындай үйлер, көбінесе "виллалар" деп аталатын, үлкен қалалардың шетінде, әсіресе Лондонда кең таралды, ал қалаларда жеке үйлер кең таралған, бірақ Лондонда оларды тек өте байлар ғана алуға шамасы келді. Қалаларда тіпті жақсы жағдайдағы адамдар да көбінесе есіктен бірнеше сатымен көшеге шығатын қабатты үйлерде тұратын. Көбінесе темір қоршаулармен қоршалған, жертөле деңгейіне дейін төмен түсетін ашық кеңістік болды, онда қызметшілер мен жеткізушілер үшін көшеден төменгі сатылар бойынша кіретін есіктер болды, бұл "аймақ" деп аталады. Бұл бірінші қабаттың алдыңғы жағы көшеден алынып, қорғалғанын білдірді және негізгі қабылдау бөлмелерін жоғары қабаттан сол жерге көшіруге ынталандырды. Жаңа көше немесе көшелер жиынтығы салынғанда, жол мен тротуарлар көтеріліп, үйлердің артындағы бақтар немесе аулалар төменгі деңгейде қалды, әдетте бастапқы деңгейді білдірді. Барлық әлеуметтік топтар үшін қаладағы қабатты үйлер биік және тар болып қалды, әр тұрғын үй ғимараттың бүкіл биіктігін алып тұрды. Бұл континенттік тұрғын үйлерге қарама-қарсы болды, олар ені кең пәтерлерден тұратын, ғимараттың бір немесе екі қабатын ғана алып жатқан. Мұндай құрылымдар Англияда тек бачхлорлардың топтарына, мысалы Оксбридж колледждерінде, адвокаттарға 1802 жылы қайта құрылғаннан кейін Сот немесе Албаниде ғана тән болды. Осы кезеңде тек Эдинбургте жұмысшы класы үшін арнайы салынған тұрғын үйлер кең таралған, бірақ басқа қалаларда пәтер иелері көп болды. Бақтарға немесе саябақтарға қарап тұратын қисық жарты ай пішіндес террасалар кеңістік болғанда танымал болды. Дамудың алғашқы және орталық кезеңдерінде учаскелер жеке сатылып, салынды, бірақ кейде біртектілікке қол жеткізуге тырысылды, бірақ даму шетке қарай жылжығанда схемалар көбінесе біртекті жоба ретінде салынды, содан кейін сатылды. Кеш Георг кезеңі жартылай жеке үйлердің тууына әкелді, олар жүйелі түрде жоспарланған, қаланың қабатты үйлері мен шеттегі "виллалар" арасындағы компромисс ретінде, жері арзан болған жерде. Осындай мысалдар орта ғасырдан бері қала орталықтарында кездесетін. Көптеген ертегі жақын арадағы мысалдар үлкен, қазіргі уақыттағы Лондонның шетінде орналасқан, бірақ сол кезде алғаш рет салынып жатқан аудандарда. Блэкхит, Чок Фарм және Сент-Джонс Вуд жартылай жеке үйлердің туған жері болуы мүмкін. Сэр Джон Саммерсон Сент-Джонс Вудтағы Эйр иелігіне басымдық берді. 1794 жылға дараланған жоспар бар, онда «бүкіл даму жартылай жеке үйлердің жұптарынан тұрады. Білуімше, бұл осы сипаттағы алғашқы тіркелген схема». Шындығында, француз соғыстары осы схеманы тоқтатты, бірақ даму аяқталғанда жартылай жеке үй пішінін сақтап қалды, «көзге көрінетін және кең ауқымды әсер ететін революция».
Шіркеулер
1818 жылғы шіркеу құрылысы заңына дейін Ұлыбританияда салыстырмалы түрде аз шіркеу салынды, себебі елдің өзінде шіркеулер жеткілікті болған. Алайда, осы кезеңнің соңғы жылдары конформист емес және рим-католиктердің құдайға табыну орындарына деген сұраныс күрт өсті. Салынған Англикан шіркеулерінің ішкі дизайны уағызды ең жақсы естіу және көру үшін жасалған, сондықтан негізгі кеме ортағасырлық жоспарлармен салыстырғанда әдетте кең және қысқа болды, ал бүйірлік дәліздер көбінесе болмады. Жаңа шіркеулерде галереялар жиі кездесетін. Әсіресе ауылдық жерлердегі шіркеулердің сыртқы түрі готикалық шіркеудің таныс белгілерін сақтап, мұнара немесе шпиль, бір немесе бірнеше есігі бар үлкен батыс жағы және кеме бойындағы үлкен терезелермен жасалған, бірақ барлық әшекейлеме классикалық стильде болды. Қаржы жеткілікті болған жағдайда, батыс жағында бағаналары мен фронтоны бар классикалық ғибадатхананың кіреберіс бөлігі қолданылуы мүмкін. Ішкі әрлеу әдетте қарапайым болды, алайда қабырғалар көбінесе қауымның әулетті мүшелеріне арналған ескерткіштер мен тақталармен жабылған. Колонияларда жаңа шіркеулерге мұқтаждық болды және әдетте осы үлгілер қайталанып отырды. Британдық конформист емес шіркеулер көбінесе классикалық стильде болды және мұнара немесе шпильдің қажетіне көңіл бөлмеді. Георг дәуіріндегі шіркеулердің үлгісі – Гиббстің 1720 жылы Лондонда салынған Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеуі. Ол классикалық фасады бар батыс жағына мұнараның үстіне үлкен шпиль қосып, оны негізгі қасбеттен сәл шегіндірді. Бұл үлгі тақуалар мен шетелдіктерді таң қалдырды, бірақ ол қабылданып, үйде де, колонияларда да, мысалы, Үндістандағы Ченнаи қаласындағы Сент-Эндрю шіркеуінде кеңінен қолданылды. Дублинде де осыған ұқсас шіркеу бар. 1818 жылғы заң халық санының өзгеруін ескере отырып, жаңа шіркеулерді салуға мемлекеттік қаражат бөлді және оны бөлу үшін комиссия құрылды. Комиссия шіркеулерінің құрылысы 1820 жылдары қарқын алып, 1850 жылға дейін жалғасты. Георг дәуіріне жататын алғашқы шіркеулерде классикалық стильдегі ғимараттармен қатар готикалық жаңғырудың үлесі де жоғары болды.
Қоғамдық ғимараттар
Жалпы, қоғамдық ғимараттар бюджетке байланысты, торлы терезелері бар қарапайым жай ғимараттардан бастап итальяндық кешкі Ренессанс сарайларына дейін әртүрлі болды. 1776 жылы сэр Уильям Чемберс Лондондағы Сомерсет үйін үкіметтік кеңселер үшін жобалаған, ол қаржы жетіспегендіктен толыққанды аяқталмаса да, кез келген шатыр үйдей сәнді болды. Казармалар және басқа да мәртебесі төмен ғимараттар кезең соңында үлкейіп келе жатқан диірмендер мен фабрикалар сияқты пайдалы болуы мүмкін. Алайда, осы кезеңнің соңына қарай көптеген коммерциялық жобалар жеткілікті үлкен болып, жақсы қаржыландырылып, "архитектуралық мақсатпен" салынды, олардың жобасын "өлшеушілердің" ең төменгі санаттарына тапсырудың орнына.
Грузияның отаршылдық сәулеті
Георгийлік сәулет өнері Георгий дәуірінде ағылшын колонияларында кеңінен тарады. Георгий кезеңіндегі американдық ғимараттар көбінесе ағаштан салынды, тіпті бағаналар да ағаштан жасалып, қаңқаға құрастырылып, үлкен токарлық станокта өңделді. Осы кезеңнің басында кірпіш немесе тас алу және тасымалдау қиындықтары оларды тек ірі қалаларда немесе жергілікті жерлерде қолжетімді балама ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Дартмут колледжі, Гарвард университеті және Уильям мен Мэри колледжі Америкадағы грузин сәулетінің көрнекті мысалдары болып табылады. Барокко стилінен айырмасы, ол көбінесе сарайлар мен шіркеулер үшін қолданылды және британдық колонияларда кең таралмады, ал қарапайым грузин стильдерін жоғарғы және орта таптар кеңінен пайдаланды. Бәлкім, ең жақсы сақталған үй – Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы таза Хаммонд Харвуд үйі (1774), оны отаршылдық сәулетші Уильям Бакланд жобалаған және Андреа Палладионың «Сәулеттің төрт кітабы» («I quattro libri dell'architettura») еңбегінде бейнеленген Италияның Монтагнана қаласындағы Вилла Пизани үлгісінде салған. Тәуелсіздік алғаннан кейін, бұрынғы американдық колонияларда Федералды стильдегі сәулет Регенттік сәулетке балама болды, олардың арасында көп ортақ белгілер болды. Канадада Біріккен Империяның адалдары грузин сәулетін Ұлыбританияға деген адалдығының белгісі ретінде қабылдады, ал грузин стилі 19 ғасырдың бірінші жартысында елде басым болды. Мысалы, Гранж – 1817 жылы Торонтода салынған грузин сарайы. Монреальде ағылшын туған сәулетші Джон Остелл грузин стиліндегі көптеген маңызды құрылыстарда жұмыс істеді, мысалы, Ескі Монреаль кеден үйі және Монреальдің Ұлы семинариясы. Австралияда ескі колониалды грузин стиліндегі тұрғын және тұрғын емес үйлер шамамен 1810-1840 жылдар аралығында дамыды.
Грузиядан кейінгі даму
1840 жылдан кейін грузин үлгілері бірте-бірте қолданудан шығып, готикалық жаңғырту сияқты, грузин кезеңінде пайда болған және Виктория архитектурасында дамып, күреске түскен жаңғырту стильдері пайда болды. Готика стилі жақсы зерттелді және түпнұсқасына жақындатылды. Неоклассикалық архитектура танымал болып қала берді және Виктория дәуірінің басындағы стильдер шайқасында готиканың қарсыласы болды. АҚШ-та федералистік стиль грузин стилінің көптеген элементтерін қамтыды, бірақ революциялық символдарды қосты. 20 ғасырдың басындағы онжылдықтарда оның рет пен тәртіп сезіміне деген құштарлық артып, стиль жаңғыртылып, бейімделді және АҚШ-та Колониалдық жаңғырту деп аталды. Сол кезеңде Ұлыбританияда пайда болған жаңғыртылған грузин стилі әдетте Нео-грузин деп аталады; Эдвин Лютьенс және Винсент Харристің жұмыстарында оның мысалдары бар. 1920 жылдары құрылған Ұлыбританияның Уэлвин Гарден-Сити қаласы – 20 ғасырдың басындағы Ұлыбританиядағы пастиш немесе нео-грузин дамуының мысалы. Нео-грузин стилінің түрлері 1950 жылдардың соңына дейін Ұлыбританиядағы қалалық архитектураның белгілі бір түрлері үшін кеңінен қолданылды, 1958 жылғы Салфордтағы Брэдшоу Гасс & Хоуптың полиция бас штабы осыған жақсы мысал. Реймонд Эрит және Дональд МакМорран сияқты сәулетшілер нео-грузин стилін 1960 жылдарға дейін жалғастырған азақ сәулетшілердің қатарында болды. АҚШ және Ұлыбританияда грузин стилі әлі де Куинлан Терри, Джулиан Бикнелл, Бен Пентреат, Роберт Адам Архитекторлары және Фэрфакс пен Саммонс сияқты сәулетшілер жеке тұрғын үйлерді салуда қолданылуда. Әсіресе қала шеткерлеріндегі коммерциялық тұрғын үйлерде қолданылатын төмендеген форма Ұлыбританияда "еліктеме грузин" деп белгілі.