Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саванна жазығы Жоғарғы Такуту Жоғарғы Эссекибо, Гайана.
Savanna plain in Upper Takutu Upper Essequibo, Guyana
Рупунуни саваннасы – Гайанадағы Жоғарғы Такуту Жоғарғы Эссекибо аймағында орналасқан саванна жазығы. Ол тропикалық және субтропикалық шалғынды алқаптар, саванналар мен бұталы алқаптар биомының Гвиана саваннасы экорегионының бір бөлігі болып табылады.
The Rupununi savannah /r//V//p//@//'//n//V//n//i/ is a savanna plain in Guyana, in the Upper Takutu Upper Essequibo region. It is part of the Guianan savanna ecoregion of the tropical and subtropical grasslands, savannas, and shrublands biome.
Сипаттама
Рупунуни саваннасы Рупунуни өзені мен Бразилия және Венесуэла шекарасы арасында орналасқан. Рупунуни – Оңтүстік Американың солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан Гайананың оңтүстік-батыс жабайы аймағын құрайды. Саванна Кануку тауларымен тілгіленген. Рупунуни саваннасы 5000 шаршы мильге жуық дерлік тиіспеген шөптекті далалар, батпақтар және жаңбырлы орманды тауларды қамтиды. Аймақ әдетте жаңбырлы маусымда (мамырдан тамызға дейін) суға толады. Ертедегі еуропалық саяхатшылар Рупунунидің су тасқынына ұшырайтын жазықтарын аңызға айналған Парим көлі деп есептеген.
The Rupununi Savannah is located between the Rupununi River and the border with Brazil and Venezuela. The Rupununi forms the southwestern wilderness territory of Guyana, a South American country situated on the Northeastern littoral of South America. The savannah is dissected by the Kanuku Mountains. The Rupununi Savannah encompasses 5000 square miles of virtually untouched grasslands, swamplands, rain forested mountains. The region usually floods in the wet season (May to August). Early European explorers believed that the Rupununi floodplains were the legendary Lake Parime.
Биологиялық әртүрлілік
Саваннаны Гайананың биологиялық әртүрлілігі ең жоғары аймағы – Кануку таулары солтүстіктен оңтүстікке бөліп жатыр. Conservation International ұйымының мәліметінше, "осы аймақ Гвиананың биоәртүрлілігінің үлкен бөлігін қамтиды", оның ішінде 250 түр құс, олардың 18-і "Гвиананың жазық ормандарында ғана" кездеседі. Саваннада көптеген жануарлар мен әртүрлі құстар тіршілік етеді. Саваннада ягуар және әлемдегі ең күшті жыртқыш құс – Харпия бүркіті де мекендейді. Бұл түр өте сирек және жойылу қаупі төніп тұрған түр, ол бұрын Оңтүстік Американың ормандарында кең таралған және қазір Рупунуни/Кануку тауларында кездеседі. 2012 жылы Рупунунидегі америкалықтардың саны 20 808 адамға бағаланды. Вапишаналар негізінен оңтүстік саваннада, ал макушилер солтүстікте тұрады. Шамамен 200 вай-вай халқы Бразилиямен шекаралас, қазіргі өмірден мүлдем үзіліп қалған, шалғай оңтүстік-шығыс аймақтағы Канашенде дерлік оқшауланған күйде өмір сүреді. Рупунуни саваннасындағы негізгі кәсіптер немесе салалар – сиыр шаруашылығы, ет өндіру, латекс алу үшін балатадан қан алу; жер жаңғағы, жүгері (макузи), маниок және көкөніс өсіру; балық аулау және аң аулау; сондай-ақ аспаптар, былғары бұйымдар, нибби жиһаздары және моншақтар жасау сияқты қолөнер. Рупунуни саваннасының барлық жерінде америкалықтардың ауылдары орналасқан, сонымен қатар vaqueros (каубойлар) жұмыс істейтін көптеген шаруашылықтар бар, олардың кейбіреулері 19 ғасырдағы шотланд қоныс салушыларының ұрпақтары. Басты қала – Бразилиямен шекарадағы Такуту өзенінің жағасында орналасқан Летем қаласы. Саваннаның елдің қалған бөлігінен алшақтығына байланысты, сауданың көп бөлігі Бразилиямен жүзеге асырылады және көптеген адамдар португал тілінде сөйлейді. 1969 жылы бірнеше шаруалар "Рупунуни көтерілісі" деп аталған көтеріліс бастады. Көтеріліс бірнеше күн ішінде басылды.
The savannah is divided north from south, by the Kanuku Mountains, Guyana’s most biologically diverse region. According to Conservation International, the "area supports a large percentage of Guyana’s biodiversity", including 250 species of bird life, 18 of which are native "only to the lowland forests of the Guianas." The savannah is teeming with wildlife, including a large variety of bird species. The savannah is also home to the jaguar as well as the Harpy Eagle, the world’s most powerful bird of prey, an extremely rare and endangered species which once ranged the forests of South America and is found in the Rupununi/Kanuku mountain range. In 2012, the population of Amerindians in the Rupununi was estimated at 20,808 people. The Wapishana live mainly in the south savannah, the Macushi in the north. Some 200 Wai Wai live in near isolation in Kanashen, the remote southeastern region bordering Brazil virtually untouched by modern life. The major occupations or industries in the Rupununi Savannah are cattle ranching for beef, Balatá bleeding to extract latex; farming groundnuts, maize (corn), cassava, and vegetables; fishing and hunting; and craft work such as the manufacture of hammocks, leather articles, Nibbi furniture and beadwork). There are Amerindian villages dotted throughout the Rupununi Savannah, as well as many ranches worked by vaqueros (cowboys), some of whom are descendants of 19th century Scottish settlers. The main town is Lethem, located beside the Takutu River, on the border with Brazil. Owing to the savanna's remoteness from the rest of the country most trade is conducted with Brazil and most people speak Portuguese. In 1969 some ranchers started what has been referred to as the Rupununi Uprising. The revolt was quelled within a few days.
Экотуризм
Рупунуни аймағы экотүристерге бағытталған. Гуяна үкіметі оны "қорғалатын аумақ" деп белгіледі, онда Гуянаның тропикалық ормандары мен саванналарында кездесетін сүтқоректілердің 80% және құстардың 60% қоныстанған. Бірнеше пансионаттар қонақтарды күтеді, мысалы Даданава ранчосы немесе Каранэмбу ранчосы. Рупунуниге Гуянаның Атлантика жағалауындағы Джорджтауннан ұшақ және тікұшақ рейстерімен үнемі жетуге болады. Құрғақ маусымда жүк көліктерімен немесе 4x4 көліктерімен "кез келген ауа-райына" төселмеген жолмен баруға болады. Бұл сапар шамамен 48 сағатқа созылады. Сәуір мен маусым айларында жаңбырлы маусымдағы су тасқыны осы жолды болжаусыз және қауіпті етеді.
The Rupununi region caters towards ecotourists. It is designated a "protected area" by the government of Guyana, housing some 80% of the mammals and 60% of the bird life found in Guyana’s tropical forests and savannahs. Several Lodges welcome guests, for example Dadanawa Ranch or Karanambu ranch. The Rupununi is accessible by small aircraft and helicopter flights regularly available from Guyana’s capital Georgetown on the Atlantic coast. In the dry season it is accessible by an unpaved "all weather" road using trucks or 4x4 vehicles. It takes about 48 hours of tough driving. Heavy flooding makes this drive unpredictable and dangerous in the rainy season during the months of April to June.