Кіріспе

2006 жылы АҚШ Сенатына Миссури штатындағы сайлау 2006 жылдың 7 қарашасында өтті, осы сайлауда 2007 жылдың 3 қаңтары мен 2013 жылдың 3 қаңтары аралығында Миссури штатының сенаторы лауазымына кім тағайындалатыны шешілді. Бұл сайлау 1998, 2000, 2002 және 2004 жылдары өткен сайлаулардан кейін Миссури штатында сенат сайлауының бес рет қатарынан өткізілуі болды. Қазіргі республикалық сенатор Джим Талент 2002 жылы өткен ерекше сайлауда демократ Жан Карнаханды аз айырымымен жеңіп сайланды. Карнахан 2000 жылғы сайлауға аз уақыт қалғанда ұшақ апатында қаза тапқан күйеуі Мел Карнаханның орнына Сенатқа тағайындалған еді. Талент толық мерзіміне қайта сайлануға түсті, ал оның демократиялық қарсыласы Миссури штатының аудитшісі Клэр Маккаскилл болды. Талент пен Маккаскилл 8 тамыздағы алдын ала дауыс беруде белгілі емес үміткерлермен күресіп, оларды үлкен артықшылықпен жеңді. 8 қараша күні таңертең Талент Маккаскиллге жеңілгенін мойындады, себебі ол күшті саяси қарсылыққа тап болды. Талент сайлауда 47% дауыс алып жеңіліп, Маккаскилл 50% дауыс жинады. Бұл Миссури штатында қазіргі сенатордың жеңіліске ұшыраған соңғы сайлауы болды.

Өмірбаян

Сайлаудың тығыз өтетіні күтілген, себебі бұл мандат соңғы алты жылда екі рет, әр жолы өте шамалы айырмашылықпен қолы ауысқан. 2000 жылы Миссури штатының демократ губернаторы Мел Карнахан қазіргі республикалық сенатор Джон Эшкрофтты 50 пайызға 48 пайызбен шамалы басымдықпен жеңді. Мел Карнахан сайлау күніне дейін ұшақ апатында қаза тапқандықтан, оның әйелі Жан Карнахан сайлаудан кейін орынға тағайындалды. Екі жыл өткен соң, осы мандатқа өткізілген арнайы сайлауда, қазіргі сенатор Жан Карнахан бұрынғы конгрессмен Джим Талентке одан да шамалы айырмамен, 50 пайызға 49 пайызбен жеңілді.

Мемлекеттік саясат

Миссури штаты ХХ ғасыр бойында бағыт-бағдар беруші штат болып келді. 1900 жылдан бері штат әрбір президенттік сайлаудың жеңімпазына дауыс берді, тек 1956 жылы ғана Дуайт Д. Эйзенхауэрге қарағанда Адлай Стивенсонды сәл артық қолдады. Штаттың өзі АҚШ-тың Оңтүстік және Орта Батыс аймақтарымен шектеседі. Ғасырдың көп бөлігінде штаттық сайлауларда Миссури Демократиялық партияны қолдаған. Алайда, 2000 жылдан бастап Миссури Республикалық партияға қарай бірте-бірте ауыса бастады. 2000 және 2004 жылғы президенттік сайлауларда Джордж Буш Миссуриде ұлттық деңгейде алған нәтижесінен сәл жоғары үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Буштың 2004 жылғы жеңісі Миссури Республикалықтарының бірнеше сайлауда жеңіске жеткенін де көрсетті. Сенатор Кит Бонд үлкен басымдықпен қайта сайланды, ал Мэтт Блант губернатор сайлауында жеңіске жетіп, штат аудиторы Клэр Маккаскиллді аз айырмамен жеңді. Республикалық партия сонымен қатар сексен жылдан бері алғаш рет штат заң шығарушы органының бақылауын алды.

Ұлттық маңызы

Миссури штатындағы сайлау АҚШ Сенатын бақылау үшін өте маңызды деп есептелді. Демократтар 51 орынмен палатаны бақылауға өту үшін алты орынды жеңуі керек еді. Мұны істеу үшін олар 19 қазіргі өкілдігін сақтап қалуы, 2004 жылы Джон Керри жеңген штаттардағы (Род-Айленд және Пенсильвания) екі республикалық орынды жеңуі және Буш жеңген бес штаттың (Миссури, Монтана, Огайо, Теннесси және Вирджиния) ішіндегі төрт сайлауда жеңіске жетуі қажет еді. Осылайша, егер Талант қайта сайланса, республикашылар Сенатты бақылауда ұстап тұру үшін тек бір орынды жеңіп алуы керек болар еді.

Науқан

Талант қайта сайлау күресінің қиын болатынын сезіп, қарсыластарын ықпал ету үшін үлкен қаржы жинады. 2005 жылдың көп бөлігінде оған ешкім қарсы шыққан жоқ. Мемлекеттік сенатор Чак Грэм жыл басында жарысқа қатысып, бірақ көп ұзамай бас тартып алды. Дегенмен, 2005 жылдың 30 тамызында демократ Клэр Маккаскилл Таланттың Сенат мандатына таласатынын жариялады. Маккаскилл қаржылық тұрғыдан кемшілікпен бастады, бірақ ол жоғары танымалдығы бар тәжірибелі үміткер болды. Маккаскилл штаттық аудиттерге екі рет сәтті үміткер болған. 2004 жылы ол губернаторлыққа да кандидат болды, алғашқы сайлауда қазіргі демократ губернаторы Боб Холденді жеңіп, бірақ жалпы сайлауда дауыстардың 48% алып жеңіліске ұшырады. Талант 2006 жылдың 1 тамызында бүкіл штат бойынша жарнамалық науқанды бастады, бұл кейбір сарапшыларды Таланттың қиын жағдайда екенін және оның беделін қайта жаңарту қажеттігін (жақында оның шешек клеткалық зерттеулері бойынша "екі жақтылығы", ең төменгі жалақыны көтеруге қарсылығы және Сенатта болған кезінде көзге түспейтін жетістіктеріне байланысты халықтың оған деген жалпы қарсылығы салдарынан зардап шеккен) және статистикалық теңдіктен озатынын көрсетуге тырысып жатыр деген ойға жетеледі.

Эмбриональды дің жасушаларын зерттеу

2002 жылы Сенатқа кіргеннен бері Талант туыстық жасушаларды зерттеуді тыйым салатын федералды заңнаманы қолдады. Бұл сенатор Сэм Браунбек ұсынған заң жобасына (S.658) қоса қолдау көрсетуді қамтиды, ол адам клондауының барлық түрлеріне, соның ішінде адам эмбриондарын клондауға және жоюға тыйым салады. 2006 жылдың 10 ақпанында Талант зерттеулер мен адам клондаудан қорғауды теңестіру қажеттігін айтып, заң жобасын қолдауын кері қайтарды. Бұл қадам 2006 жылғы сайлауда Таланттың демократтық қарсыласы Клэр Маккаскиллдің сын-пікірінен кейін, сондай-ақ Миссури штатының іскерлік мүдделерінің, туыстық жасушаларды зерттеуге шектеулерге қарсы болуынан туындады. Бұл өзгеріс саяси себептермен жасалған деп көпшілік сынға алғанмен, Талант Associated Press агенттігіне: "Технология үнемі өзгеріп отырады, сондықтан мен әрқашан теңгерімді сақтаудың жақсы жолы бар ма деп ойлаймын" деді. Талант, клондауды қолданбай, эмбрионалды туыстық жасушаларын қайта жасаудың болашақтағы ғылыми жетістіктері арқылы моральдық алаңдаушылықтарды шешуге болатынын ұсынды. Ұсынылған Конституцияға түзету 2 штат конституциясына өзгерістер енгізіп, федералды заңмен үйлесімді түрде туыстық жасушаларды зерттеуге және емдеуге рұқсат береді. 2006 жылдың 1 мамырында Талант ұсынылған дауыс беру бастамасына қарсы екенін мәлімдеді. Туыстық жасушаларды зерттеу және емдеу көптеген республикашылар үшін келіспеушілік тудыратын мәселе болып табылады және Миссури штатында ерекше маңызға ие. Сенатта ол 2006 жылдың шілдесінде эмбрионалды туыстық жасушаларды зерттеуге арналған федералдық қаржыландыруды кеңейтуге қарсы дауыс берді.

Майкл Дж. Фокс жарнамасы

Актер Майкл Дж. Фокс, Паркинсон ауруымен ауыратын, қазан айының соңында Клэр Маккаскиллдің телеарнадағы жарнамалық ролігінде "Талант" эмбриондық сабақты жасушаларды зерттеуді қылмыстық етуді қалайтынын мәлімдеді. Бұл жарнама Фокс екі үлкен саяси партияның да осындай зерттеулерді қолдайтын саясаткерлері үшін түскен көптеген роликтерінің бірі болды. Консервативті радиошоу жүргізушісі Раш Лимбо телеарнадағы жарнамаға қатысты, Фокс "шынымен ұятсыз" және "дәрісін қабылдамаған немесе актерлік ойнап жатыр" деген пікір білдірді. Лимбо Фокс ауруының белгілерін күшейте түсу үшін дәрісін қасақана қабылдамаған болуы мүмкін деп болжады, "Ол барлық жерде қимылдап, дірілдеп жатыр, бұл таза актерлік шеберлік". Лимбо 2006 жылдың 25 қазанында былай деді: "Саяси өмірге қадам басқанда, сіз қалағаныңызды айтуға толық құқылысыз, бірақ сізді сынауға ешкімнің құқығы жоқ деп талас-тартыс жасауға болмайды". Нейробиолог Элейн Ричман: "Ауруды жақсы білетін кез келген адам оның қимыл-қозғалысын Паркинсон ауруының ауыр түрінің классикалық белгісі деп бағалайды. Басқаша түсіндірулер қате болар еді" деді. 26 қазанда Фокс Лимбоның сөзіне жауап ретінде Кейти Курикке берген сұхбатында: "Айнымалысы, мен тым көп дәрі қабылдадым" деді. Ол сұхбат кезіндегі жағдайының "дәрінің жетіспеуінен" туындағанын, дәріні қабылдағаннан кейін әсері байқалатынын айтты. Содан кейін күліп: "Бұл күлкілі – оны әсер үшін есептеуге болатындай көзқарас" деді.

Сауалнамалар мен кандидаттардың позициялары

Бір мәселе бойынша жүргізілген сауалнамада Таланттың ұстанымы сайлаудағы көптеген мәселелер бойынша сайлаушылардың басым бөлігімен қайшы келді: Миссури сайлаушыларының 66% ең төменгі жалақыны сағатына 6,50 долларға көтеруді қолдады; Миссури сайлаушыларының 62% қазіргі республикалық губернатор Мэтт Бланттың Medicaid қаржыландыруын қысқарғаннан кейін салықты көтеруді қолдады; 54% барлық Миссури тұрғындарының дауыс беру үшін фотосуретті куәлікті көрсетуін талап ететін заңға қарсы болды; 58% сайлау науқанына донорлық мөлшерлемелерді шектеуді қолдады; ал 66% Блант пен республикалық заң шығарушылар талаптарды қатаңдатқаннан кейін Medicaid көлемін жоғалтқан 90 000-ға жуық Миссури тұрғынына қамтуды қайтаруды қолдады.

Нәтижелер

Миссури штатында сайлау күнінде дауыс беру аяқталғанда, күткендей, нәтижелерді анықтау мүмкін болмады – сайыс тым тартысты болды. 85% дауыс саналғаннан кейін, әлі ешкім жеңімпаз деп жарияланбағандықтан, Маккаскилл жеңіске жеткенін мәлімдеді. Ол жеңіс жариялаған сәтте, оның көрсеткіші 867 683 дауысқа қарсы Таланттың 842 251 дауысын құрады; пайыздық көрсеткіш бойынша, дауыс берудің 85% аяқталғанда, Маккаскилл Таланттан 49% - 48% есебімен алда болды. Соңында, жергілікті уақыт бойынша сағат 23:38-де Associated Press Маккаскиллді жеңімпаз деп таныды. Сент-Луис қаласына іргелес Сент-Луис округі және Канзас-Сити қаласы орналасқан Джексон округі, Маккаскиллдің жеңіске жетуіне ықпал еткен болуы мүмкін.