Кіріспе

Өлеңдер жинағы

"Батыстың айналымы" – Джон Г. Нейхардт жазған және шамамен отыз жыл бойы жарық көрген бес эпикалық өлеңдер жинағы ("Әндер"). Әдебиеттің біртұтас еңбегі ретінде, бұл жинақ Ұлы даланың американдықтармен мекенделуі және сол жердегі жергілікті американдық мәдениеттердің ығысуы сияқты тарихи тақырыптарды қамтиды. Әр өлең бірнеше тараулардан тұратын, жалғасқан жұп өлеңдер түрінде жазылған. Нейхардт бұл формада тәжірибе жинаған сайын, тарауларды және көбінесе өлең жолдарының ортасында аяқтады, ал келесі тараудың бірінші жолы бұрынғысының аяқталмаған жолын және ұйқасын толықтыратын болды. Бұл эффект баяндамашыны алға жетелеп, әннің соңындағы жұп өлең ғана толыққандай сезім береді. Ішкі хронологиялық тәртіп бойынша бес ән (алғашқы жарық көрген жылымен): "Үш дос әні" (1919), "Хью Гласс әні" (1915), "Джед Смит әні" (1941), "Үнді соғыстары әні" (1925), "Мәсіх әні" (1935).

Үш достың әндері

Бұл өлең сегіз әннен тұрады. Оқиға 1822 жылы басталады және майор Эндрю Генридің Транс-Миссури аймағындағы қатал сапарлар сериясы барысындағы экспедициясын көрсетеді: Гранд, Миссури және Йеллоустоун өзендері арқылы. Өлең үш аңшы – Уилл Карпентер, Майк Финк және Фрэнк Талбоудың ерліктерін, олардың ортақ тәжірибелер арқылы қалыптасқан тығыз достығын зерттейді. Бірақ Уилл Майқтың жүрегін баурап алған үнді қызына сүйіскеннен кейін, үштіктің достығы күйреп түседі. Майқтың қызғанышы қанды қырғынға алып келеді: қалған әндер оқиғаны аяқтайды, онда бастапқы үштіктен тек біреуі ғана оқиғаны айту үшін тірі қалады.

Хью Гласстың әндері

Бұл өлең бес әннен тұрады. Оқиға 1823 жылы басталады, Арикара индейлеріне қарсы Ливенворт жорылынан кейін, және майор Эндрю Генридің Транс-Миссури аймағындағы қатал сапарлары баяндалады. Өлеңде Хью Гласс есімді ересек және Джейми есімді жас аңшы екеуінің арасында туған достық суреттеледі, олар бірге жабайы далада соғысып, барлау жұмыстарын жүргізіп, аң аулайды. Оқиға Джейми мен оның серігінің Хьюға опасыздық жасауымен жалғасады: Хью Миссури өзенінің жанында, жансау, ауыр жарақаттанған күйінде өлімге тасталды, осылайша Джейми мен оның серігі жау индейлердің ашуынан қашуға мүмкіндік алады. Джейми мен серігі өздерінің қорқақтығын жалған айыппен жабады: Хью табиғи себептерден өлгеннен кейін ғана кетіп қалдық, ал одан кейін оны жерлеп, аң аулау тобына қайта қосылу үшін солтүстікке аттандық дейді. Алайда, барлық қиындықтарға қарамастан, Хью тірі қалады. Есін жиып, өзін жалғыз тапқан Хью, оған опасыздық жасағандардың кім екенін біледі. Содан кейін, оны өлтіруге тастағандарды жазалау ниетімен, күшті жеккөрушілікпен Хью қайтадан тірілер еліне оралады, бірақ тек сатқындарды іздеп, оларға тиісті жаза беру үшін шығады. Бұл оқиға 1971 жылғы «Адам далада» фильмінде қайта айтылады. Сондай-ақ, ол Майкл Панктің 2002 жылғы «The Revenant» романының негізі болып табылады, ол 2015 жылы Леонардо Ди Каприоның басты рөлде ойнаған сол аттас фильмге бейімделді.