Кіріспе

16 жастан дауыс беру – Ұлыбританиядағы барлық мемлекеттік сайлауларда дауыс беру жасын 16 жасқа дейін төмендетуді жақтаушы науқан. Науқан дауыс беру жасын төмендетудің пайдасына бірнеше принциптерді қолдайды.

16 Коалициядағы дауыс

"16 жаста дауыс беру" коалициясы – Ұлыбританияның барлық 16 және 17 жастағы жастардың Ұлыбританияның мемлекеттік сайлауларының барлығында дауыс беруге мүмкіндік алуы үшін күш салатын, ірі жастар ұйымдарының, саяси партияларының және басқа да қолдаушыларының ұлттық бірлестігі. Коалицияны белсенді мүшелерден құралған басқару тобы басқарады, оның құрамында Британ жастар кеңесі, Англиядағы балалар құқықтары альянсы, Ұлттық кооперативтік бірлестігі, Студенттердің ұлттық одағы және Шотландия жастар парламенті бар. Бұл ұйымдар бірнеше жылдан бері "16 жаста дауыс беру" мақсатымен үгіт жүргізіп келеді және науқанды жоспарлау және дамыту үшін үнемі жиналады. Коалицияның басқа да мүше ұйымдарының арасында Сайлау реформасы қоғамы, YMCA, Ұлттық жастар агенттігі және Еуропалық жастар форумы бар.

Парламент қызметі

Жастар ұйымдарынан басқа, "16 жастағы дауыс" коалициясының Ұлыбританияда сайлау жасын 16 жасқа дейін төмендетуді қолдаған кең ауқымды саясаткерлер желісі бар. Бұл саясаткерлер Ұлыбританияның жергілікті кеңестерінен, Парламент мүшелерінен, Лордтар мен Еуропалық Парламент мүшелерінен, сондай-ақ Шотландия Парламенті мүшелерінен, Заң шығарушы Ассамблея мүшелерінен және Уэльс Ассамблеясы мүшелерінен құралған. 2008 жылы коалиция мүшелері Ұлыбритания Парламентіндегі Дауыс беру жасын (Төмендету) туралы заң жобасының екінші оқылымы алдында бірнеше депутатпен кездесті, бірақ заң жобасын Питербородан консервативті депутат Стюарт Джексон қолдаудан бас тартты. 2008 жылы Лейборист партиясының конференциясы Лейборист партиясының Ұлттық саясат форумының "16 жастағы дауыс беруді" қолдау туралы ұсынысын қабылдауға дауыс берді. Сайлау жасын төмендету мақсатымен бірнеше заң жобасын ұсынуға әрекеттер жасалды, оның ішінде Джим МакМахонның жеке мүшелік заң жобасы – Халықты өкілдік ету (Жастардың сайлау құқығы мен білімі) заң жобасы 2017-19, ол 2017 жылы екінші оқылымында талқыланды, бірақ қабылданбады.

Ұлыбритания Жастар парламенті талқылау (2009ж. - қазіргі уақыт)

2009 жылдан бері Ұлыбритания Жастар Парламенті (UKYP) жыл сайын Парламент палатасында Төменгі палата спикері басқаратын пікірсайыс өткізеді. Жастар Парламентінің мүшелері Ұлыбритания бойынша жастардың «Өз із қалдыр» атты дауыс беру арқылы таңдалған бес мәселені талқылайды және алдағы жылға UKYP-ның басымдық кампаниялары ретінде қайсы екі мәселені іске қосу керектігін дауыс беру арқылы шешеді. «16 жастағы дауыс беру» мәселесі 2011 жылдан бері бірнеше рет ең маңызды бес тақырыптың қатарына ілікті, соңғы рет 2018 жылы болды, онда 80 000-нан астам 11-18 жастағы жасөспірімдер осы кампанияны қолдады. «16 жастағы дауыс беру» тақырыбы бес рет пікірсайысқа енгізілді, оның нәтижесінде төрт рет UKYP басымдық кампаниясы ретінде таңдалды және 2019 жылғы Ұлыбритания бойынша басты кампания болды.

Шотландияның тәуелсіздік референдумы (2014)

Шотландияның қазіргі үкіметіндегі Шотландия Ұлттық партиясы (SNP) сайлау жасын 16 жасқа дейін төмендетуді ресми түрде ұсынды және Шотландия тәуелсіздігі туралы референдумда сайлау жасын 16 жасқа дейін төмендетті. Алайда, SNP 2017 жылдың 28 наурызында Шотландия Парламентіне екінші тәуелсіздік референдумы туралы ұсыныс енгізген кезде, 16 және 17 жастағылардың дауыс беру құқығын ұсыныстан шығарып тастады. Бұл Шотландия Жасылдарының 16 және 17 жастағыларға Шотландия тәуелсіздігі туралы екінші референдумда дауыс беруге мүмкіндік беру үшін ұсынысқа түзету енгізуіне әкелді. Екінші тәуелсіздік референдумы туралы ұсыныс, сондай-ақ оған дауыс беру жасын төмендету туралы түзету Шотландия Парламенті депутаттарының көпшілігімен қабылданды.

Шотландиядағы сайлауда дауыс беру жасы 16-ға дейін төмендетілді (2015)

2015 жылы Шотландия парламенті бірауыздан қабылдаған заңнан кейін, Шотландияның жергілікті сайлаулары мен Шотландия парламенті сайлауларында дауыс беруге жарамды жас 16-ға төмендетілді. Бұл өзгері алғаш рет 2016 жылғы Шотландия парламенті сайлауында қолданысқа енгізілді.

Вестминстер залындағы пікірталас (2019)

2019 жылдың 3 сәуірінде бұл мәселе бойынша Вестминстер залында пікірсайыс өтті, оны 2017 жылы 16 жастағыларға дауыс беру құқығын беру туралы жеке мүшелік заң жобасын ұсынған Джим Макмахон бастады. Ол былай деді: "Шамамен 50 жыл бұрын 18, 19 және 20 жастағы адамдарға дауыс беру құқығы берілмеген еді [ ] Біздің демократиямыз бен сайлау құқығымыз үнемі өзгеріп, дамып келеді". Кейін ол, парламентарийлердің бұл мәселе бойынша дауыс бермеуі "ұятты" екенін айтты. Конституция министрі Хлоя Смит жас төмендетілсе, Консервативтік партияның сайлау бағдарламасына қайшы келетіні болғандықтан, бұл мәселе қаралмайтынын мәлімдеді. APPG-нің қазіргі төрағалары – ірі партиялардан өкілдер. Олар Питер Боттомли, Вики Фокскрофт, Элисон Теулисс, Венди Чемберлен, Лиз Савилл Робертс және Кэролайн Лукас. 2020 жылдың қаңтарында Уэльстегі жергілікті және Сенат сайлауларында дауыс беру жасын 16 жасқа дейін төмендету туралы заң қабылданды, ол алғаш рет 2021 жылдың мамырындағы Сенат сайлауында қолданысқа енді.