Кіріспе

Аргентинаның орталық банкі

Аргентина Республикасының Орталық Банкі (испан тілінде BCRA) – Аргентинаның орталық банкі, дербес мемлекеттік мекеме. Осы мекеменің Организациялық жарғысының 3-бабында Банктің мақсаттары тізілген: «Банк өкілеттіктері шегінде және ұлттық үкімет белгілеген саясат аясында ақша-кредиттік тұрақтылықты, қаржылық тұрақтылықты, жұмыспен қамтуды және әлеуметтік теңдікпен экономикалық дамуды ілгерілетуді мақсат етеді».

Құру

1935 жылғы 28 мамырда қабылданған алты Конгресс актісімен құрылған банк 1899 жылдан бері жұмыс істеп келген Аргентинаның валюталық кеңесін алмастырды. Оның алғашқы президенті Эрнесто Бош болды, ол 1935 жылдан 1945 жылға дейін осы қызметте болды. Сан-Мартин көшесіндегі Орталық банктың бас кеңсесі (Буэнос-Айрес қаласының қаржылық ауданының ортасында, жергілікті тұрғындар "қала" деп атайды) бастапқыда 1872 жылы архитекторлар Генри Хант және Ханс Шрёдермен жобаланған. 1876 жылы аяқталған, итальяндық Ренессанс стиліндегі ғимарат бастапқыда Буэнос-Айрес провинциясының ипотекалық банкіне орналастырылған. Орталық банк кеңселері құрылғаннан кейін жақын жердегі мекенжайға көшірілді және 1940 жылы Ипотекалық банк ғимаратын сатып алу арқылы, сондай-ақ оның артындағы егіз ғимаратты салу арқылы қазіргі көлеміне дейін кеңейтілді. 1933 жылы Англия банкі директоры сэр Отто Нимейер жасаған Аргентина қаржысы туралы зерттеуге сүйене отырып, институттың жарғысын Аргентина экономисі Рауль Пребиш әзірледі; Пребиш 1943 жылға дейін бас директор болып қызмет етті.

Қазіргі тарих

Көбінесе саясат мәселелерінде Экономика министрлігіне бағынышты болған Орталық банк Латын Америкасының қарыз дағдарысы кезінде, 1980 жылғы сәуірде 1050-ші нөмірлі бұйрықты қабылдағанда, маңызды рөл атқарды. Бұл шара қаржы секторын күрт құнсызданған песомен төлемдерді қабылдаудан туындаған шығындардан қорғау мақсатымен қабылданды. Осының салдарынан мыңдаған үй иелері мен кәсіпкерлер банкротқа ұшырады, себебі ипотекалық несиелер жергілікті деңгейде АҚШ долларының құнына индекстелді, ол 1982 жылғы шілдеге дейін он есеге жуық өсті, ал Орталық банк президенті Доминго Кавалло бұл саясатты тоқтатты. 1991 жылғы 1 сәуірде Аргентина песосы мен АҚШ доллары арасында 1:1 тұрақты айырбас бағамын белгілеген Каваллоның конвертациялық заңы кезінде BCRA негізінен валюталық резервтерді ақшалай базамен синхрондаудан бас тартты. Бұл саясат Орталық банкке айырбас бағамының икемділігін жойды және он жылдан кейін рекордтық экономикалық дағдарысқа әкелді. 2002 жылғы қаңварда конвертациялық заң күшін жойды, нәтижесінде песоның құны 70%-ға төмендеді және шамамен 4 песоға дейін құнсызданды, ал Орталық банк айырбас бағамын бақылау үшін резервтерді жинақтаумен айналысты. BCRA нарықтан доллар сатып алып, сата отырып, сыртқы сауданың үлкен артықшылығын өтеуге және Аргентина экспорты үшін ресми айырбас бағамын халықаралық бәсекеге қабілетті деңгейде ұстауға, сондай-ақ импортты алмастыруға ынталандырды. Үш жыл бұрын Аргентинаны дефолттан шығарған кең ауқымды қарызды қайта құру шараларының бөлігі ретінде 2005 жылғы желтоқсанда президент Нестор Киршнер Аргентинаның ХВҚ қарызын бір реттік, күтілмеген төлем арқылы төлейтінін жариялады. Төлем 2006 жылғы 3 қаңтарда BCRA резервтерінен шамамен 9,8 миллиард АҚШ долларын пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Бұл резервтердің көлемін үштен бір бөлігіне дейін азайтты, бірақ жергілікті облигация нарығына деген сенімнің артуынан басқа, жағымсыз ақшалық салдарларға әкелмеді. BCRA валюта нарығына араласуын жалғастырды, көбінесе доллар сатып алып, кейде шағын көлемде сататын (мысалы, Федералды резервтің эталондық мөлшерлемесінің ұлғаюы туралы қауесеттерге жауап ретінде, бұл доллар бағамының шағын өсуіне әкелді). Оның резервтері 2006 жылғы қыркүйекте 28 миллиард АҚШ долларына жетті, бұл ХВҚ төлемінен бұрынғы деңгейге қайта оралды және жыл соңында 32 миллиард АҚШ долларына дейін өсті. BCRA-ның нарықта сатып алушы ретінде араласуының нәтижесінде айырбас бағамы салыстырмалы түрде төмен деңгейде сақталды. Қаржылық саясат біршама қатаң болғанмен, ақша-несие саясаты өте экспансиялық болды, Аргентинаның ақша массасының өсуі 2003 жылдан 2007 жылға дейін жылдық 23%-дан асты. Бұл саясатқа наразылық білдірген Global Finance журналы 2006 жылғы қазан айындағы әлемдік орталық банктердің басшыларына арналған сауалнамасында Орталық банк президенті Мартин Редрадоға D бағасын берді. Журнал Редрадоның «экономика ең жылдам өсіп жатқан кезінде инфляцияны тежеу үшін әрекет ету мүмкіндігін жіберіп алғанын, 2006 жылы инфляция 12%-ға жетеді деп күтілуде, бұл 2005 жылы 7,7%-дан және 2004 жылы 4,4%-дан жоғары» деп мәлімдеді. Бағаны бақылау сол жылы инфляцияны 9,8%-ға дейін ұстап тұруға көмектесті, бірақ индексті өлшеу үшін пайдаланылған үлгі құрамына байланысты жұртшылықтың оны бағалауы жоғары болды; ресми және жеке инфляция бағалаулары арасындағы айырмашылықтар 2007 жылдан бастап күрт өсті. Алайда, BCRA өзінің резервтерінен қаржыландырылған инвестициялардан ерекше жоғары табысқа қол жеткізді, жалпы сомасы 1,4 миллиард АҚШ доллары (жылдық 5,7%), және келесі жылдары да солай болды. 2008 жылғы қаржы дағдарысының салдарынан президент Кристина Фернандес де Киршнердің үкіметі мемлекеттік шығындарды ұлғайту үшін, сондай-ақ сыртқы қарызды өтеу міндеттемелері үшін ішкі қаржыландыруды іздеуге мәжбүр болды; оның үкіметі, көптеген алдыңғылары сияқты, номиналды тәуелсіз Орталық банкті мемлекеттік қаржыны қолдау және саяси мақсаттарды қолдау үшін пайдаланды. Президент 2009 жылғы желтоқсанда Орталық банкте 6,7 миллиард АҚШ доллары сомасында шот ашуды бұйырды, бұл Орталық банк резервтерін пайдалануды білдірді және Редрадоның тікелей қарсылығын тудырды. Ол 2010 жылғы 7 қаңтарда президент жарлығымен қызметінен босатылды, оған дейін экономика министрі Амадо Боду оның орнына Марио Блежерді (ол бұл шараны қолдағанын білдірді) тағайындайтынын мәлімдеген болатын. ...