Кіріспе

Қарулы күштердің музыкалық шеруі

Әскери тату – қарулы күштердің музыкалық өнерін немесе жалпы әскери күштерді көрсету болып табылады. Бұл термин 17 ғасырдың басында голланд тілінде қолданылған "doe den tap toe" ("кранды жап") деген сөз тіркесінен шыққан. Бұл фраза әскери гарнизон жанындағы қонақүй иелеріне сыра беруді тоқтату және сарбаздарға казармаға оралуды бұйырған барабаншылар мен кернейшілердің дабыл сигналы болған. Бұл термин теріге салу арқылы жасалатын татуировкамен (сурет салу) ешқандай қатысы жоқ. Тату бастапқыда әскери музыканың бір түрі болған, бірақ уақыт өте келе театрлық қойылымдар мен музыкалық өнерді қамтитын әлдеқайда кең ауқымды шараларға айналды. Ол, сондай-ақ, Royal International Air Tattoo сияқты әскери көрмелерді белгілеу үшін де қолданылады.

Этимология

Термин 1600 жылы Төртжылдық соғыс кезінде Нидерланды мен Бельгияда пайда болған. Голландияның бекіністерінде 1594 жылдан бері федералдық басшылықта болған жалдамалы әскерлер орналасқан. Голландия мемлекеттік армиясы негізінен протестанттық неміс, шотланд, ағылшын және швейцариялық жалдамалылардан тұратын, бірақ голландиялық офицерлік құраммен басқарылатын федералдық армияға айналды. Гарнизоннан барабаншылар әр күн кешкі сағат 21:30-да (21:30-да) қалаларға жіберіліп, сарбаздарға казармаға оралу уақыты келгенін хабарлайтын. Бұл процеске «doe den» [[«су шүмегін жабу» (голландия тілінде), бұл қонақүй иелеріне сыра беруді тоқтатып, сарбаздарды түнде үйлеріне жіберу туралы нұсқау] деген атау берілді. Барабаншылар сағат 22:00-ге (22:00-ге) дейін ойнауын жалғастырды. «Tattoo» сөзі алғаш «tap too», кейін «taptoo» деп жазылған, бұл голландия тіліндегі «tap toe» сөздерінің өзгеруі, олардың мағынасы бірдей. «Taptoo» фразаның ертеректегі өзгеруі болып табылады және Джордж Вашингтонның құжаттарында қолданылған, онда ол былай деді: «Болашақта Reveille таңға бағытталсын; әскер таңғы сағат 8-де; шегіну күн батқанда және кешкі сағат 9-да taptoo». Жылдар өте келе бұл процесс көбірек шоу сипатына ие болды және көбінесе алғашқы постты сағат 21:30-да, ал соңғы постты 22:00-де ойнатуды қамтыды. Шоуларға оркестрлер мен әскери парадтар қосылып, көбінесе жарық немесе іздеу шамдарымен көрсетілетін. XIX ғасырдың соңында татуировкалар кең таралды, көптеген әскери және гарнизондық қалалар жаз айларында түрлі шоулар мен ойын-сауықтар ұйымдастырды. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар аралығында көптеген қалаларда әскери татуировкалар өткізілді, олардың ең ірісі Ұлыбританиядағы Альдершотта болды.

Еуропа

Ең танымал татуировкалардың бірі жыл сайынғы Эдинбург фестивалінің бір бөлігі ретінде әр тамызда Эдинбург қамалының алдындағы Эспеланда өткізіледі. Royal Edinburgh Military Tattoo алғаш рет 1950 жылы сахналанды; ол қапшықтар мен барабандардың дәстүрлі дыбыстарын қарулы күштердің заманауи аспектілерімен біріктіреді. 2008 жылы Виндзор қамалының патшалық татуировкасы ашылды және Королеваның рұқсатымен Виндзор қамалының жеке аумағында өткізілді. Бұл шараның түсімі Британдық Корольдік Легионына соғыстан жаңадан оралған әскерлерді қолдауға жұмсалды. Тағы бір танымал татуировка 1880 жылдан 1999 жылға дейін Лондон қаласында жыл сайын өткізілетін Корольдік турнир болды. Корольдік турнирдің соңғы продюсері майор сэр Майкл Паркер болды. Британдық әскери турнир, оның мұрагері 2010 жылы Корольдік турнирдің бұрынғы орнында, Эрл сотында, 2013 жылға дейін созылды. Ұлыбританияның тағы бір татуировкасы - жыл сайын қараша айында Ұлттық жабық аренада өткізілетін Бирмингем татуировкасы, ол 1989 жылдан бері Бирмингемге көрермендерді тартады. Royal International Air Tattoo – әлемдегі ең ірі әскери авиашоу, ол жыл сайын Глостерширдегі RAF Fairford әуежайында RAF Charitable Trust көмегімен өткізіледі. Базель татуировкасы (Швейцария) 2006 жылы жергілікті Top Secret барабан корпусы бастаған. Бұл өнер көрсетушілер мен бюджет бойынша Эдинбург әскери татуировкасынан кейін әлемдегі екінші ірі әскери татуировкаға айналды. Норвегиялық әскери татуировкасы өзінің сапасы мен тиімді өндірісімен халықаралық деңгейде танымал. 1994 жылдан бастап бұл форум Норвегияның астанасы Ослода екі жылда бір рет өткізіледі. 1996 жылдан бастап шоулар үй ішінде "Осло Спектрумында" ұсынылады, ол осы түрдегі іс-шараларға арнайы жасалған. Ресей жақында Мәскеуде жыл сайынғы "Спасская Башня" (орысша "Спасская мұнарасы") халықаралық әскери татуировкасын бастады (оның құрылтайшы атқарушы продюсері ретінде 2016 жылға дейін Валерий Халилов болды). Оның орысша атауы орындалатын жердің атына байланысты (Қызыл алаңдағы "Құтқарушы мұнарасы"). Оны "Спасская Башня әскери татуировкасы" деп атаса да, оның ағылшынша аты "Халықаралық әскери музыка фестивалі" болып табылады және 2006 жылдан бері өткізіліп келеді. Оның соңғы нұсқасы 2022 жылдың тамызының соңында өтеді, ал татуировка Мәскеу қаласының туған күнін мерекелеудің бір бөлігі болып табылады. Großer Zapfenstreich – Германия, Австрия, Шығыс Германия және Пруссияның әскерилері өткізетін кездейсоқ әскери рәсім және татуировка. Бұл дәстүрлі іс-шараны тек Бундесвер мен Австрия Қарулы Күштерінің әскери оркестрлері ғана орындайды және татуировканың шығу тегін кешкі рәсім ретінде көрсетеді, сондай-ақ оны арнайы жағдайларда орындайды. Финляндияда екі жылда бір рет өткізілетін Хамина татуировкасы – Фин қорғаныс күштерінің ресми әскери татуировкасы. 1948 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Роттердамдағы "Ахой" жабық стадионындағы Ұлттық әскери татуировка Нидерланд Қарулы Күштерінің ресми әскери татуировкасы болып табылады. Бұрын бұл шара 2006 жылы Роттердамға ауысу алдында Делфт пен Бредада өткізілген болатын. 2001 жылы пайда болған Taptoe Brussels фестивалін Брюссельдің атақты Grand Place-інде "халықаралық татуировка" іс-шарасын ұйымдастыру мақсатымен Koninklijke Muziekfederatie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest бастады.

Солтүстік Америка

Канаданың Royal Nova Scotia International Tattoo – бүгінде әлемдегі ең ірі жыл сайынғы жабық татуировка, әр жылы әлемнің түкпір-түкпірінен 2000-нан астам орындаушы қатысады. Татуировканы 1979 жылдан бері полковник Иан Фрейзер шығарып келеді, ол 1967 жылғы Канада Қарулы Күштерінің татуировкасын да жасаған, ол әлемдегі ең үлкен саяхаттау шоуы болды. Фрейзер өмірі бойында бүкіл әлем бойынша 1000-нан астам халықаралық татуировкалық өндірістерді жасады және/немесе басқарды. Бұл татуировканың ерекшелігі – ол костюм дизайнерлері, реквизиттерді жасаушылар, толық гардероб қызметкерлері бар толыққанды театрлық қойылым, ол «айналадағы театр» ретінде ұсынылады. Шоу екі апта бойы қарқынды репетицияланады және толығымен әскери және азаматтық өндіріс болып табылады. Жаңа Шотландия татуировкасы 2006 жылы Елизавета II патшайымының 80 жылдығына орай патшалық атау алған алғашқы татуировка болды. 1967 жылғы Канада Қарулы Күштерінің татуировкасы тарихтағы ең үлкен мобильді татуировка болды, ол 47 қалада, жағалаудан жағалауға дейін 155 қойылым көрсетті. «Татуировка '67» толығымен әскери өндіріс болды, оған Канада армиясының, теңіз күштерінің және әуе күштерінің 1700-ден астам адамы қатысты. Саяхаттың алғашқы кезеңінде екі шоу теміржолмен Канада бойынша тасымалданды. Екінші кезеңінде «шоу» ірі қалалардағы стадиондарда, соның ішінде EXPO 67 кезінде Монреальде, Квебекте бір апта бойы көрсетілді. Үшінші кезең – Шығыс жағалау қалалары мен Квебек ареналарында өнер көрсету. Шоу жақсы пікірлер мен тұрған жерінде қолдау алды және баспасөз оны жыл сайынғы оқиғаға айналдыруға шақырды, сонымен қатар оны Америка Құрама Штаттары бойынша ғана емес, сонымен қатар Еуропа бойынша да турнеге шығаруды ұсынды, бірақ 1967 жылдың 11 қазанында Квебек штатының Шоуниган қаласында өткен соңғы қойылымнан кейін «Татуировка» тоқтатылды. Ақырында, барлық костюмдер мен формалар мұражайларға немесе жеке коллекционерлерге сатылды және «Жүз жылдық жылдағы ең ұлы тұсаукесер» деп аталған шоу содан бері қайтадан қойылған емес. 1967 жылғы татуировканың продюсері, полковник Иан Фрейзер жоғарыда аталған Royal Nova Scotia International Tattoo-ны да жасады. Жыл сайынғы Fort Henry Tattoo әр шілдеде Онтарионың Кингстон қаласындағы Форт Генриде өткізіледі. Бұл іс-шара әскери жаттығуларды Канаданың түкпір-түкпірінен келген музыкалық топтардың алуан түрлілігімен біріктіреді және кештің соңында фейерверкпен аяқталады. Бұл Ұлттық тарихи орында өткізілетін ең ірі жыл сайынғы іс-шаралардың бірі. Қазірде тоқтатылған Квебек қаласының әскери оркестрлердің халықаралық фестивалі және оның Квебек қаласының әскери татуировкасы 1998 және 2013 жылдар аралығында тамыз айында өтті. Салтанатты гвардия Оттава-Гатино аймағында көптеген түрлі әскери татуировкаларды өткізеді, соның ішінде шілдеде Парламент төбесіндегі Фортиссимо Күн бату рәсімін және Ридо залында генерал-губернатор мен бас қолбасшының әскери татуировкасын өткізеді. Соңғы шарада Канада Королі Канада Қарулы Күштерінің Бас қолбасшысы ретінде құрметтеледі. Біріншісі британдық «Бейтеректі соғу» рәсімін үлгі етеді, сонымен қатар Канада туын түсіруді қамтиды. Салтанатты гвардияның оркестрінен басқа, екі шараға қатысқан бөлімшелерге Канада Қарулы Күштерінің орталық оркестрі, Канаданың Ұлттық жаттығу тобы және Канада Корольдік әскери колледжінің оркестрі кірді. Канадалық әскерлердің әр түрлі түрлері өздерінің операциялық аймақтарында жергілікті татуировкаларды өткізді. 2010 жылдың қыркүйегінде Канада Корольдік Әскери-теңіз флоты Ванкувердегі Тынық мұхиты Колизейінде Канадалық Әскери-теңіз флотының жүз жылдық татуировкасын ұйымдастырды. Орындаушылар арасында Корольдік теңіз жауынгерлерінің тобы, Ванкувер полициясының құбырлар тобы, Канаданың Сифорт-Гайлендтерс құбырлар тобы және Теңіз күштерінің Тынық мұхиты аймағындағы Наден тобы болды. 2013 жылдың тамызында CFB Greenwood-та 14 Wing Band және Pipes and Drums, сондай-ақ Stadacona Band of Maritime Forces Atlantic, Bridgewater Fire Department Band, RCMP Pipes and Drums және 78-ші (Highlanders) Foot Regiment ұңғыма командасының қатысуымен Sunset Ceremony өтті. Black Watch Military Tattoo – Канаданың The Black Watch (Royal Highland Regiment) ұйымы демеушілік еткен шара. АҚШ-тағы ең үлкен татуировка – Вирджинияның Норфолк қаласында жыл сайын өткізілетін Вирджиния халықаралық татуировкасы. 850-ден астам орындаушылар дәстүрлі музыка орындайды және көптеген халықаралық топтар Америка Құрама Штаттарының Қарулы Күштерінің барлық түрлеріне қосылады. АҚШ Әскери-әуе күштері көптеген түрлі шаралар мен мерекелер үшін татуировкалар өткізеді, мысалы, базаның ашылуы мен жабылуы және 21-ші жыл сайынғы Лэнгли татуировкасы сияқты арнайы шаралар. Әскери-әуе күштерінің ең үлкен татуировкасы жыл сайын маусымның соңғы жұма күні Огайо штатының Райт Паттерсон Әскери-әуе базасында өткізіледі. 2010 жылғы татуировкаға шамамен 75 000 адам келді және .38 Special рок-тобы өнер көрсетті. 2011 жылғы шарада ұшақтардың көрсетілімі және Lonestar кантри-тобының музыкасы болды. Twilight Tattoo – әскери округ Вашингтон өткізетін бір сағаттық АҚШ армиясының әскери татуировкасы. Татуировкаға тұрақты қатысатын бөлімшелерге 3-ші АҚШ жұмыскерлік полкі (The Old Guard) және Old Guard Fife and Drum Corps кіреді. Жазда апта сайын өткізілетін рәсім Joint Base Myer–Henderson Hall ішінде/аумағында өткізіледі. MDW бұл шараны Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын тоқтатылғаннан кейін 1961 жылы қайта жандандырды. Огайо штатының Кливленд қаласындағы Cleveland International Tattoo дәстүрлі түрде мамырдың үшінші демалыс күнінде өткізіледі. 1985 жылы басталған CIT Masonic Hall, Jacobs Pavilion at Nautica, Playhouse Square және қазіргі уақытта Cleveland Public Auditorium-да өнер көрсетті. АҚШ Әскери академиясы, Вест-Пойнт, Нью-Йорк штатында жыл сайын West Point Military Tattoo өткізіледі. Дәстүрлі түрде ол сәуірдің төртінші жексенбісінде Гудзон өзеніне қарап тұрған Trophy Point-тегі ашық амфитеатрде өткізіледі. Татуировканың ұйымдастырушысы – АҚШ кадет корпусының құбырлары мен барабандары.

Азия

1963 жылдан бері Жапонияның Өзін-Өзі Қорғау Күштерінің марш фестивалі елдің әскери татуировкасы болып табылады, онда Азия-Тынық мұхиты аймағынан келген қонақ топтар, Жапонияның Өзін-Өзі Қорғау Күштерінің әр түрлі құрамдағы әскери оркестрлері, сондай-ақ JSDF-тің дәстүрлі барабаншылар тобы өнер көрсетеді. Токиодағы Ниппон Будокан аренасында әр қарашада өткізілетін бұл фестиваль Азиядағы ең көнесі саналады. Корея Республикасының Қарулы Күштері ұйымдастырған Халықаралық Әскери Мұра Фестивалі – Оңтүстік Кореяның ұлттық әскери татуировкасы. Сеул қаласында әр сәуір айында өткізілетін фестиваль РКҚА-ның (ROKAF) әскери оркестрлері мен жаттығу бригадаларының өнерлерін қамтиды. Гонконг 2012 және 2017 жылдары, Гонконгтың Қытай Халық Республикасына қайтарылғанының 15 және 20 жылдықтарына орай халықаралық әскери татуировка шараларын өткізді. Қытай Халық Азаттық Армиясының әскери оркестрі мен Гонконг Полициясының оркестрі маңызды рөл атқарды. Монғолия, Нидерланды, Ресей, Ұлыбритания (Шотландия) және АҚШ-тың әскери оркестрлері де өнер көрсетті. Индонезиядағы ірі қалалар мен аудандық округтердің мерейтойларына орай, Индонезия Ұлттық Қарулы Күштері мен Индонезия Ұлттық Полициясының барабаншылар корпусы мен барабан-керней корпусының қатысуымен әскери татуировка стиліндегі шаралар ұйымдастырылды. Бұл татуировка стиліндегі шараларда әскери және полиция академияларының барабаншылар корпусы, сондай-ақ Магеланг пен Бандунгтегі екі әскери оқу орнының барабан-керней корпусы жиі кездеседі. Жақында Индонезия Армиясының офицерлік кандидаттық мектебінің барабаншылар корпусы да осы шараларға қосылды. Бұл шаралар академиялардың кампустарында команда алмасу, құрмет көрсету және бітіру салтанаттары, ашық есік күндері, сондай-ақ әскери гарнизондар мен қарулы күштер мен полицияның мерейтойларында өткізіледі. Малайзия Куала-Лумпурдағы "Мердека" стадионында Малайзияға саяхат ету жылы мен ұлттық тәуелсіздіктің маңызды жылдарына орай арнайы әскери татуировкалар өткізді. Қазақстандағы ең танымал әскери татуировка – Елорда күні өткізілетін "Эскери Керней" халықаралық фестивалі.

Африка

Родезия жеңіл жаяу әскерінің құрылған күнінің 10 жылдығына арналған 1971 жылғы 30 қаңтарда Солсберидегі Гламис стадионында арнайы әскери татуировка өтті. Родезиядағы әскери бөлімнің алғашқы татуировкасы болған бұл шараға 1-ші батальон үш апта бойы жаттығулар, дене шынықтыру және қарусыз күрес бойынша дайындық жүргізді. 2-ші команда бос оқ-дәрілер мен макеттік минометтерді пайдалана отырып, партизан лагеріне шабуылды сахналады. Татуировка батальонның парашют клубының үш мүшесінің әуедегі секірісімен аяқталды. Содан кейін барлық қатысушылармен бірге ресми шеру өтті. 2009 жылдың қыркүйегінде Ливия революциясының 40 жылдығы тойланған кезде Триполидегі Жасыл алаңда әскери татуировка ұйымдастырылды. «Әлемдік әскери музыка фестивалі» деп аталған шараға Ливияның Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі Мутассим Каддафи төрағалық етті, және Ресей, Алжир және Эфиопия сияқты елдерден бөлімшелер қатысты. 2018 жылы Оңтүстік Африка татуировкасы қайта жандандырылды. Көрсетілімге Оңтүстік Африка Ұлттық қорғаныс күштерінің (SANDF) әскери жаттығулар мен имитациялық шайқас жүргізген әскери қызметшілері, Йоханнесбург жасөспірімдер оркестрі, жергілікті және халықаралық би тобының жиынтығы, сондай-ақ Оңтүстік Африканың көптеген хайлендерлік сыбызғы тобының бірлескен өнері кірді.