Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Компьютерлік соғыс даласы ақпараттық жүйесі
Computerized battlefield information system
Алғашқы зерттеулер
1948 жылы Канаданың қорғаныс ғылыми-зерттеу кеңесі канадалық электроника фирмаларына хат жіберіп, әскери, академиялық орта және жеке компаниялардың қатысуымен бірнеше жобаны бастау ниетін хабарлады. Хаттың көшірмесі сол кезде Феррантидің Ұлыбританиядағы электр жабдықтарын тарататын шағын компания болған Ферранти Канадаға жіберілді. Хат Ұлыбританиядағы Ферранти компаниясының бас директоры Винсент Зиани де Феррантиге жеткізілді, ол үкімет қаржысымен Канададағы бизнесті кеңейту мүмкіндігіне қуанды. Бірақ 1948 жылдың қазан айында өткен кездесуде де Ферранти қорғаныс ғылыми-зерттеу кеңесінің де ынтасы бар екенін білді, алайда олар ұсынған қаржы көлемі көбінесе жоқ екенін естіп көңілі қалды.
In 1948, the Canadian Defence Research Board sent a letter to various Canadian electronics firms informing them of their intention to start a number of projects that would partner the military, academia and private companies. A copy of the letter was sent to Ferranti Canada, then a small distributor of Ferranti's United Kingdom electrical equipment. The letter was forwarded to the then CEO of Ferranti in the UK, Vincent Ziani de Ferranti, who became excited at the prospect of enlarging their Canadian operations largely funded by the government. At a meeting in October 1948 de Ferranti was disappointed to learn that while the DRB was equally excited, the amount of money they had to offer was basically zero.
Белияның тұжырымдамасы
Кездесу туралы хабар Оттавадан тыс жердегі Әскери-теңіз электр зертханасының зерттеушісі Джим Белияға жетті. Белия біраз уақыттан бері автоматтандырылған ұрыс алаңын басқару жүйесін әзірлеу идеясын дамытып келді, бұл су асты кемелерінің конвойға жасаған үйлестірілген шабуылымен күресу мәселесін зерттегеннен кейін туындаған қажеттілік еді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, әдеттегі U қайықтарының баяу жылдамдығы мен су астындағы қысқа қашықтығы қорғаушыларға оларды бірінен соң бірін жеңуге мүмкіндік берді, бірақ жаңа советтік конструкциялардың мүмкіндіктері жақсарған сайын, толығымен су астындағы үйлестірілген шабуыл ықтимал екені анық болды, және оған тиімді қарсы тұру үшін өте жылдам реакция уақыты қажеттігін ол түсінді. Белияның идеясы – кемелер арасында радар және сонар деректерін бөлісу, оларды өңдеу арқылы әрбір кеменің ағымдағы бағыты мен орналасқан жеріне қатысты ұрыс алаңының біртұтас суретін көрсету еді. Белия әскери-теңіз оқу тренажерларымен тәжірибелі болғандықтан, DATAR үшін дәстүрлі электрлік аналогтық есептеулер мен дисплей жеткіліксіз екенін білді. Прототиптік машина 3800 вакуумдық түтікшелерді пайдаланды және 500-ге дейін нысанның деректерін магниттік барабанға сақтады. Жүйе 64 нысанаға 40x40 метрлік ажыратымдылықпен, 80x80 теңіздік шақырымдық желіде дерек бере алатын болды. Өндіріс ортасында, DATAR компьютері тек бір кемеде орналасатын еді. Қалған кемелерде операторларға канадалық бес штырлы боулинг добына ұқсас трекболды және DATAR-ға PCM байланыстары арқылы орналасу туралы ақпаратты жіберуге арналған триггерді пайдалануға мүмкіндік беретін компьютерлік терминалдар болды. DATAR содан кейін орналасуларды өңдеп, оларды әртүрлі кемелердің жеке көрінісіне аударды және деректерді бірдей PCM байланыстары арқылы кері жіберді. Бұл деректер бастапқыда радарлық құрылғыдан бейімделген басқа консольде көрсетілді. АҚШ Әскери-әуе күштерінің Жартылай Автоматты Жерлік Орта (SAGE) жүйесінен айырмашылығы, DATAR автоматты түрде траекторияларды құрмады, операторлардың жүйеге жаңа деректерді қолмен енгізуін қажет етті.
Word of the meeting reached Jim Belyea, a researcher at the Navy's electrical laboratories outside Ottawa. Belyea had been developing the idea of an automated battlefield control system for some time, after having studied the problem of dealing with a coordinated attack by submarines on convoys. During World War II the slow speeds and short submerged range of the typical U boat allowed the defenders to deal with them one by one, but as the capabilities of the newer Soviet designs improved it appeared that a coordinated all underwater attack was a real possibility, one for which he felt an effective defence would require much faster reaction times. Belyea's idea was to share radar and sonar data between ships, processing the data in order to present a unified view of the battlefield relative to any particular ship's current heading and location. Belyea had experience with naval training simulators, and thus knew that conventional electrical analogue computation and display would not be sufficient for DATAR. The prototype machine used 3,800 vacuum tubes and stored data for up to 500 objects on a magnetic drum. The system could supply data for 64 targets with a resolution of 40 by 40 yards over an 80 by 80 nautical mile grid. In a production setting, only one ship in a task force would carry the DATAR computer. The rest of the ships had computer terminals that allowed the operators to use a trackball based on a Canadian five pin bowling ball and trigger to send position info over the PCM links to the DATAR. DATAR then processed the locations, translated everything into the various ship's local view, and sent the data back to them over the same PCM links. Here it was displayed on another console originally adapted from a radar unit. In contrast with the United States Air Force's Semi Automatic Ground Environment (SAGE) system, DATAR did not develop tracks automatically, relying on the operators to continue feeding new data into the system by hand.
Онтарио көлінде "соғыс кемелері"
Жүйе алғаш рет 1953 жылдың соңында Онтарио көлінде сынақтан өтті. Скарборо Блффс жағалау стансасы және екі кемеден тұратын симуляциялық конвой құрылды, соның арқасында DATAR жақсы жұмыс істеді, барлығына радар және симуляциялық сонардың дұрыс "сигналдары" жіберілді. Тесті толық сәттілікке жетті, және теңіз күштері өте риза болды. Бірден-бір мәселе – құбырлардың жиі бұзылуы, бұл машинаның ұзақ уақыт бойы жұмыс істемеуіне себеп болды. Ferranti DATAR жүйесін транзисторлық негіздегі үлгіге бейімдеуге қызығушылық танытты, олар бұл мәселені шеше алады деп сенді. Дегенмен, Канаданың теңіз күштерінің барлық флотын жарақтандыру өте қымбатқа түсер еді. Бағаны төмендету үшін теңіз күштері даму шығындарын үлкен өндіріс көлемімен бөліскісі келді және Ұлыбритания және АҚШ теңіз күштерінің өкілдерін жүйені тамашалауға шақырды. Олар да әсерлі болды; АҚШ офицерлерінің бірі тым әсерлі болғандықтан дисплей консолінің астына қарап, дисплейдің жалған екеніне сенді. Бірақ олар қаншалықты таң қалған болса да, өздері жақсырақ жасай алатындай сезінді және қатысудан бас тартты. Сол жылы Ұлыбритания теңіз күштері Elliot Brothers басшылығымен өздерінің кеңейтілген дисплейлік жүйесін, ал 1956 жылы АҚШ теңіз күштері әскери-теңіз тактикалық деректер жүйесін іске қосты. Осылайша DATAR жобасы сәл ренжітетін нотамен аяқталды. Жүйе концепциядан жұмыс жасайтын прототипке кеміс үш жылдың ішінде жетті және кез келген өлшем бойынша толық сәттілікке жетті. Бірақ оны енгізу құны Канада теңіз күштеріне тым жоғары болды, сондықтан олар онысыз қалуды шешті.
The system was first tested in late 1953 on Lake Ontario. A simulated convoy was set up, consisting of a shore station on the Scarborough Bluffs and two s, and DATAR performed well, everyone being sent proper displays of the radar and simulated sonar "blips". The test was a complete success, and the Navy was apparently extremely pleased. The only serious concern was the failure rate of the tubes, which meant that the machine was non operational for a considerable amount of time. Ferranti was extremely interested in adapting the DATAR system to a transistor based design, which they believed would solve this issue. However, equipping the entire Royal Canadian Navy's fleet would be extremely expensive. In order to lower the overall cost, the Navy wanted to spread the development costs across a larger production line, and invited representatives of the Royal Navy and US Navy to view the system. They proved to be equally impressed; one US officer was too impressed and looked under the display console, believing the display was being faked. But no matter how impressed they were, it appears they felt they could do better on their own, and declined to get involved. The Royal Navy would start work on their Comprehensive Display System that year under the direction of Elliot Brothers, and the US Navy's Naval Tactical Data System in 1956. The DATAR project thus ended on a somewhat sour note. The system had gone from concept to working prototype in less than four years, and was by any measure a complete success. Yet the cost of deployment was simply too much for the Royal Canadian Navy to bear alone, and they decided to do without.
DATAR мұрасы
DATAR жұмысы толығымен құрға бадты. Ferranti Canada бірнеше жобада DATAR негізгі конструкциясын пайдаланды, осы процесте оны транзисторлыққа ауыстырды. Аталған жүйе нәтижесінде ReserVec және Ferranti Packard 6000 негізгі компьютерлері пайда болды.
The DATAR work did not go completely to waste. Ferranti Canada used the basic DATAR design on a number of projects, transistorizing it in the process. The system eventually led to both ReserVec and the Ferranti Packard 6000 mainframe.