Кіріспе

Охроноз – жалғаушы тіндерде гомогентистік қышқылдың жиналуынан туындайтын синдром. Бұл синдромның атауы микроскоппен қарағанда тіндердің сары (охр түсіне ұқсас) түске өзгеруімен байланысты. Дегенмен, макроскопикалық тұрғыдан зақымдалған тіндер Тиндалл эффектісі деп аталатын жарық шашырауының нәтижесінде көкшіл-сұр түсті болып көрінеді. Охроноз көбінесе алкаптонуриямен байланысты, бірақ гидрохинон сияқты фенол кешендерін сырттан енгізу арқылы да пайда болуы мүмкін. Оны алғаш рет 1865 жылы Рудольф Вирхов сипаттаған.

Патофизиология

Охроноз фенолдардың (мысалы, гомогентистік қышқыл және гидрохинон) шеміршек матрицасында плакаттар түрінде жиналуынан туындайды. Пигменттер коллаген және эластин талшықтарына да енуі мүмкін. Теріде пигмент талшықтардың құрылымын өзгертіп, оларды кеңейтуге және иілуге себеп болады. Енбеген пигменттер де жақын орналасқан талшықтардағы пигмент жинақтарымен байланыс құрып, талшықтардың серпімді қайтаруын тұрақтандырып, төмендетеді. Бұл эластикалық құрылымдардың қатаюына, олардың қатаңдығы мен сынғыштығының артуына әкеледі. Жыртылған кезде, ашық қалған пигменттер шетелдік денеге реакцияны және қабынуды тудырады. Бұл пигмент жиналуы сүйек кальцификациясына жауапты минерал – гидроксиапатиттің жиналуын шақырып, жалғаушы тінді одан да қатайтады. Пигмент сондай-ақ апокриндік және күкірт бездеріндегі бездік жасушалар арқылы, сондай-ақ сүт және простата тіндерінен шығарылады. Бұл тер мен ана сүтінің қараюына әкеледі. Пигменттің шығарылуы тек эндогендік охроноз кезінде ғана байқалады және сырттан қолданылатын фенолдардан болуы тиіс емес.

Диагностика

Диагноз көбінесе операция барысында кездейсоқ табылады. Ауаға ұшыраған шеміршек бірнеше минуттың ішінде қара сұрғылт немесе қара түске өзгереді.

Емдеу

Емдеу көбінесе алдын алу шараларына негізделген. Жергілікті қолданылатын фенолдардан сақтану және тирозинге азырақ диета ұстануға болады. Зақымдалған тіндерді алмастыру және жаңару да мүмкін. Гидрохиноннан туындаған экзогенді окроноз – алдын алуға болатын, бірақ емдеуі өте қиын дерматоз. Дегенмен, кейбір зерттеулер Q-свитчтелген александрит (755 нм) лазерімен емдеуге мүмкіндік бар екенін көрсетеді. Осы ауруға шалдыққан адамдарға гидрохинон қосылған препараттарды қолдануды тоқтату ұсынылады. Бұл туралы хабардар болу маңызды, себебі дерматологтар пациенттегі белгілерді мелазма деп қателесіп, гидрохиноннан тұратын крем тағайындауы мүмкін.