Канадалық джаз гитаршысы Эдуард Бикерт (1932-2019)

Кіріспе

Канадалық джаз гитарисі (1932–2019)

Эдвард Исаак Бикерт (29 қараша 1932 – 28 ақпан 2019) – негізінен джаз және свинг музыкасын орындаған канадалық гитарист. Бикерт 1950 жылдардың ортасынан 2000 жылға дейін, көбінесе Торонто аймағында кәсіби жұмыс істеді. Оның халықаралық беделі 1970 жылдардың ортасынан бастап нығайды, ол Пол Десмонд, Розмари Клуни сияқты әртістерге сүйемелдеуші музыкант ретінде, сондай-ақ жеке альбомдар жазды және олармен бірге Солтүстік Америка, Еуропа және Жапонияда гастрольдік сапарлар жасады.

Ерте өмір

Бикерт Манитобаның Хохфельд ауылында, плаутдиетш тілінде сөйлейтін меннониттер отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Гарри Бикерт – Молочна колониясынан келген орыс меннониттік иммигрант, ал анасы Хелен Дайк – Манитобаның Плум-Кули қаласынан. Бикерттің ата-анасы жартылай кәсіби музыканттар болған: әкесі скрипкада, анасы фортепианода ойнаған. Бала кезінде Бикерт отбасымен Британдық Колумбияның Вернон қаласына көшіп, ата-анасы тауық шаруашылығымен айналысып, сонымен қатар елдік билерге арналған шағын музыкалық топ ұйымдастырды. Он жасқа келгенде Бикерт үлкен ағасының гитарасын тартып, жақын арада ата-анасымен бірге елдік билерде өнер көрсетуге кірісті. Ниммонспен бірге ол CBC радио хабарларында және Verve Records және RCA лейблдарымен халықаралық деңгейде шығарылған пластинкаларда жиі пайда бола бастады. Осы кезеңде Бикерт CBC телеарнасының "Showtime" бағдарламасында көрсетілген Говард Кейбл оркестрінің ырғақ бөліміне де қосылды. "Шын мәнінде, бұл Эдтің альбомы", - деді Десмонд альбомға жазылған түсіндірмелер үшін жазушы Джин Лиске. 1975 жылы Бурбон-стриттегі өнер көрсетулері үшін Десмонд Кларк орнына барабаншы Джерри Фуллерді шақырды және топты "Канадалық тобым" деп атады. Десмондтың Бикерт, Томпсон және Фуллер қатысқан үш тікелей жазбасы 1975 жылы Бурбон-стритте жасалған жазбалардан шығарылды. (2020 жылы бұл жазбалар Mosaic Records компаниясы шығарған Десмондтың 1975 жылғы Торонто жазбаларының 7 дискілік жинағына енді.) 1976 жылдың қыркүйегінде Бикерт Сан-Франциско және Монтерей, Калифорниядағы концерттерде Десмондпен соңғы рет бірге ойнады. Ол кезде Десмонд лимфалық қатерлі ісікпен күресіп жатқан еді, ал саксофонист 1977 жылдың мамыр айында осы аурудан көз жұмды. Десмондтан басқа, Бикерт 1970 жылдардың ортасынан 1984 жылға дейін Бурбон-стритте Зут Симс, Арт Фармер, Милт Джексон, Ред Норво, Фрэнк Розолино және Кенни Уилер сияқты музыканттармен бірге өнер көрсетті. 1984 жылы клуб брондау саясатын өзгертіп, гастрольдік джаз жұлдыздарын шақыруын тоқтатқанға дейін осы музыканттармен бірге жұмыс істеді. Дон Томпсон 2012 жылы Toronto Globe and Mail газетінің тілшісі J. D. Considine-ге "Ол агрессивті адам емес. Ол өзінен бұрынғы топ жетекшісі болған", - деді.

Bickert was born in the small Plautdietsch speaking Mennonite village of Hochfeld, Manitoba to Harry Bickert, a Russian Mennonite immigrant from Molotschna colony and Helen Dyck of Plum Coulee, Manitoba. Bickert's parents were semi professional musicians, his father playing fiddle and his mother playing piano. As a child, Bickert and his family moved to Vernon, British Columbia where his parents operated a chicken farm and had a small country dance band. When he was ten years old, Bickert started playing a guitar owned by his older brother, and he was soon performing at country dances with his parents. With Nimmons, he began appearing regularly on CBC radio broadcasts and on records released internationally by Verve Records and RCA. During this period, Bickert also joined the rhythm section of the Howard Cable Orchestra, which was featured on the "Showtime" program on CBC TV. “I consider it Ed’s album, really,” Desmond told writer Gene Lees for the album's liner notes. For his 1975 Bourbon Street engagements, Desmond hired drummer Jerry Fuller in place of Clarke, and started calling the band his "Canadian Group". Three live recordings by Desmond featuring Bickert, Thompson, and Fuller were issued from recordings made during 1975 at Bourbon Street. (In 2020, these were included as part of a 7 CD boxed set of Desmond's 1975 Toronto recordings that was released by Mosaic Records.) In September, 1976, Bickert played for the last time with Desmond at shows in San Francisco and Monterey, California. At this time, Desmond was fighting lymphatic cancer, and the saxophonist died of the disease in May, 1977. In addition to Desmond, Bickert accompanied Zoot Sims, Art Farmer, Milt Jackson, Red Norvo, Frank Rosolino, and Kenny Wheeler, among others, at Bourbon Street from the mid 1970s to 1984, when the club changed it booking policy and stopped hiring touring jazz stars. Don Thompson made much the same point to Toronto Globe and Mail writer J. D. Considine in 2012, saying "He's not an aggressive guy He was a reluctant bandleader."

Зейнеткерлік

1995 жылдың қысында Бикерт мұзда сығалап, екі қолының сүйектерін сындырып алды, бұл оның музыкалық қызметін бірнеше айға тоқтатты. 2000 жылы оның әйелі Мадлен қайтыс болды, содан кейін Бикерт 67 жасында музыкадан толыққанды бас тартуға шешім қабылдады. Бикерттің ұлы Джеффри 2019 жылы Billboard журналына былай деді: "Мадлен оны бағыттап, дұрыс жолға қойды, олсыз оның өмірі өте қиын және басқаша болды. Сондықтан ол музыканы доғарды, бақта жұмыс істеді, ешқашан жүзбеген бассейніне күтім жасады, құстардың әндерін жақсы білді, немерелерімен уақыт өткізді, жаңа орындаушыларды тыңдады, олардың көпшілігі жас болды, сондай-ақ классикалық музыка жанрындағы белгілі бір стильдерге ғашық болды, ал бұрыннан қызықтырған 20 ғасырдың композиторларына қайта оралды. Менің/біздің әпкем Линдсейдің көмегімен ол концерттерге барып, пианистерді тыңдағанды жақсы көретін, Эд ең көп пианистерді тыңдайтын."

Бикерттің солистке сүйемелдеу шеберлігі музыканттар мен джаз жазушыларының назарына ілігіп, оның ойнауын ерекшелендіретін қасиеттердің бірі ретінде жиі айтылды. Джаз журналисі Марк Миллер былай деп жазды: "Оның шеберлікпен ойнайтын сололарын кемсіту емес, Бікерттің өзіндігінің оның тартатын акордарында жатқаны айтуға болады."

Қатты денелі гитараны қолдану

Негізгі джазда қатты денелі гитараларды қолданудың кейбір мысалдары болғанымен, Бикертке дейінгі джаз гитаристтері көбінесе қуыс немесе жартылай қуыс электр гитараларын қолданды. Бикерт 1970 және 1980 жылдары қатты денелі электр гитараны қолданған бірнеше танымал джаз гитаристтерінің бірі ретінде ерекшеленді, бұл аспап сол кезде көбінесе рок, соул, блюз, кантри және джаз фьюжн стильдерімен байланысты болды. Карьерасының басында Бикерт қуыс корпусты электр гитараларды ойнады, соның ішінде Gibson ES 175-ті. Бикерттің осы аспапта ойнағанын Phil Nimmons-тың 1960 жылғы Verve альбомы "Nimmons 'n' Nine"-да естуге болады. Бикерт ES 175 туралы былай деді: «Мен осы гитарды Jim Hall және Joe Pass сияқты музыканттар ойнағандықтан таңдадым деп ойлаймын. Мен оны көп жылдар бойы ойнадым. Бірақ студиядағы көптеген жұмыстардың нәтижесінде, маған қатты денелі гитараның әмбебаптылығы қажет болды, сондықтан мен Telecaster алдым. Джаз ойнауға дағдылануға біраз уақыт кетті». 1978 жылы Бикерт бастапқы Fender бір орамды мойын пикабын Gibson humbucker пикабымен алмастырды, ол аспапта жасаған жалғыз маңызды өзгеріс болды. Бикерт өзінің Telecaster-ін Sammy Nestico және Rob McConnell-дың биг-бенд сессияларынан бастап Paul Desmond-тың интимді джазына дейін әртүрлі музыкалық жағдайларда ойнай алды, сонымен қатар қатты денелі аспаптардың ерекше қасиеттерін пайдаланды, әсіресе ноталар мен аккордтардың сақталуына қатысты. Бас-гитарист Don Thompson-ның айтуынша, қатты денелі гитара Бикерттің эстетикасын қалыптастырудың кілті болды, әсіресе аккомпаниатор ретінде: «Telecaster оның аспабы болды, және мен оны басқа гитарада осылай ойнай алатынына сенбеймін. Бұл дыбысқа тікелей қатысты. Дыбысы өте терең болды, сондықтан аккордтар шын мәнінде болғаннан гөрі үлкендей көрінді. Бұл оның сақтауы мен табиғаты ерекше болды». Осы ескертулерге қарамастан, Бикерт өзінің мансабының соңғы үш онжылдығында, оның ішінде жетекші немесе бірлескен жетекші ретінде болған барлық альбомдарда Telecaster-ді пайдалана отырып жазды.

Although there was some precedent for using solid body guitars in mainstream jazz, jazz guitarists prior to Bickert mostly used hollow body or semi hollow electric guitars. Bickert was noteworthy as being one of the few mainstream jazz guitarists in the 1970s and 1980s who used a solid body electric guitar, an instrument primarily associated with rock, soul, blues, country, and jazz fusion styles at the time. At the beginning of his career, Bickert played hollow bodied electric guitars, including a Gibson ES 175. Bickert can be heard playing this instrument on Phil Nimmons' 1960 Verve album Nimmons 'n' Nine. Bickert said of the ES 175 "I guess I chose that guitar because guys like Jim Hall and Joe Pass were playing one. I played that for many years. But because of all the studio work I was doing, I needed the versatility of a solid body guitar so I got the Telecaster. It did take a while to get used to it for jazz playing." In 1978, Bickert replaced the original Fender single coil neck pickup with a Gibson humbucker pickup, which was the only significant modification he made to the instrument over the decades that he played it. Bickert was able to play his Telecaster in a wide variety of musical contexts, from big band sessions with Sammy Nestico and Rob McConnell to the intimate jazz played by Paul Desmond, and to exploit the unique qualities that solid bodied instruments have, particularly regarding the sustaining of notes and chords. According to bassist Don Thompson, the solid body guitar was key to shaping Bickert's aesthetic, particularly as an accompanist: "The Telecaster was his instrument, and I don’t think he could have done it on another guitar. It had a lot to do with that sound. It was so dark, giving the illusion the chords were way bigger than they were. It was that sustain, and he was so in tune that set him apart." Despite these reservations, however, Bickert recorded almost exclusively using the Telecaster during the final three decades of his career, including on all of the albums for which he was leader or co leader.