Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1965 жылғы Австралия аборигендерінің автобуспен жасаған наразылық сапары
1965 Aboriginal Australian protest bus journey
1965 жылғы "Азаттық саяхаты" – Чарльз Перкинс басқарымындағы Австралия аборигендері тобының Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты бойынша автобуста жасаған сапары болды. Оның мақсаты – Австралиядағы нәсілдік дискриминацияның қаншалықты кең таралғанын жұртшылық назарына жеткізу, және бұл Австралияның жергілікті халқының құқықтары тарихындағы маңызды оқиғаға айналды.
The Freedom Ride of 1965 was a journey undertaken by a group of Aboriginal Australians in a bus across New South Wales, led by Charles Perkins. Its aim was to bring to the attention of the public the extent of racial discrimination in Australia, and it was a significant event in the history of civil rights for Indigenous Australians.
Сипаттама
Америка азаматтық құқықтар қозғалысының бостандық жорықтарынан шабыттанған, 1964 жылы Сидней университетінің студенттері Чарльз Перкинс (жоғары білім алған алғашқы түпкілікті австралиялық) және басқалармен бірге «Аборигендер үшін студенттік әрекет» деген топ құрды. Олардың кейбіреулері бұл сапарды фактілерді анықтау миссиясы деп есептеді және Жаңа Оңтүстік Уэльстің ауылдық қалаларына саяхат жасады. Олар де-факто сегрегациямен кездесті; студенттер наразылық білдірді, пикетке шықты және зорлық-зомбылыққа ұшырады, соның салдарынан түпкілікті халықтың құқықтары мәселесі көтерілді. Олар көбінесе сағаттап бассейн, саябақтар және пабтар сияқты бөлінген аймақтарда наразылық білдірді, бұл ауылдық қалаларда әртүрлі реакцияға ие болды. Австралия 1967 жылы өткен референдумда Австралия Конституциясынан кемсітушілік бөлімдерді алып тастады және федералды үкіметке аборигендердің мәселелерінде тікелей әрекет етуге мүмкіндік берді. 1965 жылғы «Бостандық жорығы» кезінде Австралияның кейбір түпкілікті халқы халық санағында бөлек есептелді және олардың азаматтар ретіндегі құқықтары жиі назарсыз қалды. 1964 жылы Сидней университетінде АҚШ-тағы нәсілдік сегрегацияға қарсы өткен наразылықта, егер студенттер нәсілдік дискриминацияға назар аударуды қаласа, өз үйлеріне қарау керектігі туралы көптеген адамдар пікір білдірді.
Inspired by the Freedom Riders of the American Civil Rights Movement, in 1964 students from the University of Sydney formed a group called the Student Action for Aborigines, led by Charles Perkins (the first Indigenous Australian to graduate tertiary education) among others, and travelled into New South Wales country towns on what some of them considered a fact finding mission. What they encountered was de facto segregation; the students protested, picketed, and faced violence, raising the issue of Indigenous rights. They commonly stood protesting for hours at segregated areas such as pools, parks and pubs which raised a mixed reception in the country towns. Australia overwhelmingly passed a 1967 referendum removing discriminatory sections from the Australian Constitution and enabling the federal government to take direct action in Aboriginal affairs. At the time of the Freedom Ride in 1965, some Aboriginal People of Australia were counted separately in the census and their rights as citizens were regularly ignored. In 1964 a University of Sydney protest against racial segregation in the United States had brought comments from members of the public urging students to look to their own backyard if they wanted to draw attention to racial discrimination.
Қатысушылар
Бастапқы Freedom Riders: Чарльз Перкинс, Гэри Уильямс, Эйдан Фой, Алан Оутред, Алекс Миллс, Энн Кертхойс, Барри Корр, Бет Хансен, Боб Галлахер, Брайан Ааронс, Крис Пейдж, Колин Брэдфорд, Дарс Кэссиди, Дэвид Пеппер, Дерек Моллой, Холл Гренланд, Хелен Грей, Джим Спигельман, Джон Баттерворт, Джон Гоуди, Джон Паулс, Джудит Рич, Луиза Хигхам, Махтсельд Хали, Норм Маккей, Пэдди Доусон, Пэт Хейли, Рэй Леппик, Рик Коллинз, Робин Ирдейл, Сью Джонстон, Сью Ривз, Уорвик Ричардс және Венди Голдинг.
The original Freedom Riders were: Charles Perkins, Gary Williams, Aidan Foy, Alan Outhred, Alex Mills, Ann Curthoys, Barry Corr, Beth Hansen, Bob Gallagher, Brian Aarons, Chris Page, Colin Bradford, Darce Cassidy, David Pepper, Derek Molloy, Hall Greenland, Helen Gray, Jim Spigelman, John Butterworth, John Gowdie, John Powles, Judith Rich, Louise Higham, Machteld Hali, Norm Mackay, Paddy Dawson, Pat Healy, Ray Leppik, Rick Collins, Robyn Iredale, Sue Johnston, Sue Reeves, Warwick Richards, and Wendy Golding.
Қарап келген қауымдастықтар
Олар алғаш Веллингтон мен Гуларгамбоне қалаларына барды. Онда наразылық акциялары өткізілген жоқ. Оның орнына жергілікті тұрғындарға Австралияның абориген халқына қатысты кемсітушілік туралы сұрақтар қойылды. Уолгетте нәсілдік кемсітушілікке қатысты бірнеше нақты жағдайлар анықталды. Бұл «Тәуелсіздік жорықтарының» алғашқы нақты қақтығысы болды. Олар алғашқы күндерін сегрегация және нәсілдік кемсіту туралы ақпарат алу үшін сұхбаттар жүргізумен өткізді және кинотеатр, Қайтып оралған әскерилер лигасы (RSL) клубы, қаланың екі қонақ үйі және киім дүкенінің барлығы сегрегацияланғанын анықтады. «Тәуелсіздік жорықтары» Walgett RSL клубының алдында түстен күн батқанға дейін пикетке шығып, «Walgett: Австралияның ұятқа қалдырғаны», «Түс жолағын жою», «Тобрук үшін жеткілікті, неге Walgett RSL емес?» деген жазулары бар плакаттар ұстады. Олардың наразылығы қала тұрғындарының көзқарасын өзгерте алмаса да, абориген қауымын өзгерістерге ұмтылуға ынталандырды. Пикетке қатысқан аборигендер өз қалаларындағы кемсітушілікке ашуланып, наразылық білдірушілер кеткеннен кейін де түс бойынша шектеулерді сақтаған мекемелерде сегрегацияны жою үшін наразылық білдіруді және агитация жасауды жалғастырды. Алайда, The Herald газетінің репортері-кадеті Брюс Максвеллдің баяндамасы SAFA Freedom Ride-ын ұлттық назарға әкелді. Сиднейдің «Сидней Морнинг Геральд» және «Дейли Миррор» газеттері, сондай-ақ теледидар мен радио Моредегі «Тәуелсіздік жорығының» келесі кезеңі туралы хабарлай бастады. Уолгеттен шыққан соң белгісіз жүргізуші автобустың жолдан шығуына себепкер болды. Оқиғаға қатысқан журналист Брюс Максвеллдің баяндамасы «Сидней Морнинг Геральд» газетінің басты мақалаларының бірінде жарияланып, халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударды. Кейбір хабарламаларда Австралия аборигендерінің жағдайы АҚШ-тың Оңтүстігіндегі нәсілшілдік пен сегрегациямен салыстырылды. Мореде «Тәуелсіздік жорығы» кезінде студенттер жақын жердегі резерваттан келген балаларға Моредегі жүзу бассейніне кіруге көмектесуге тырысқанда, нәсілдік шектеулерді қолдаушылар кедергі келтірді. Ол кезде аборигендерге пабтарға, клубтарға, жүзу бассейніне кіруге, тротуарда жүруге немесе жергілікті командада футбол ойнауға рұқсат етілмеді. Жергілікті кинотеатр сегрегацияланған – қара нәсілділер алдыңғы қатарда отыруға мәжбүр болды. «Тәуелсіздік жорығына» қатысушылар жергілікті миссиядан бірнеше баланы жинап, Моредегі жүзу бассейніне кіруге тырысты. Лайл Мунро Снр 2017 жылы NITV телеарнасына берген сұхбатында, ол және Моредегі аборигендерді дамыту комитеті «Тәуелсіздік жорығы» келгенге дейін қаладағы сегрегациялық заңдарды өзгерту үшін жылдар бойы күрескенін, бірақ қарсылық тудырмай, бейбіт жолмен күрескенін айтты. «Сондықтан біз халық арасында қарап тұрдық. Бұл олардың күні еді және бұл өте жаман көрініс болды, өте шулы, өте жабайы – көп зорлық-зомбылық болды». Бұл оқиға отандық және халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды және Австралия халқының назарын аударды, Австралия тарихындағы «тағдырлы сәт» болып танылды. Одан кейін қалада қоғамдық жиналыс өтіп, бассейндегі түс жолағын алып тастау туралы шешім қабылданды. «Нью-Йорк Таймс» және басқа да шетел газеттері осы оқиғалар туралы жазды. Перкинс және басқа белсенділер кейіннен Уолгетке Оазис қонақ үйіндегі түс жолағына қарсы күреске көмектесу үшін оралды. Ол аборигендер құқығын қорғаушы белсенділерге үлгі болып қала береді.
The first two towns they went to were Wellington and Gulargambone. Protests were not conducted there. Instead the locals were asked questions which affirmed perceptions of how bad discrimination against Indigenous Australians was in rural areas. Moving on to Walgett, some clear cases of racial discrimination were apparent. It proved to be the first real showdown for the Freedom Riders. They spent their first day conducting interviews to obtain information about segregation and racial discrimination and found that the cinema, the Returned Servicemen's League (RSL) club, the town's two hotels and a frock shop were all segregated. The Freedom Riders picketed the Walgett RSL club from noon until sunset, holding placards stating "Walgett: Australian's disgrace", "Bar the Colour Bar", "Good enough for Tobruk why not Walgett RSL?". While their protest did little to change the attitudes of the townsfolk, they encouraged the Aboriginal community to push for change. Aboriginal people who participated in pickets were bitter at the ongoing discrimination they experienced in their town and they continued to protest and agitate for desegregation in the establishments that still upheld a colour ban after the protesters left. However, a report by Bruce Maxwell, a cadet reporter for The Herald, brought the SAFA Freedom Ride into the national spotlight. The Sydney Morning Herald and The Daily Mirror newspapers as well as TV and radio now began to report on the next stage of the Freedom Ride in Moree. After leaving Walgett, an unidentified driver rammed the bus, forcing it off the road. Because cadet reporter Bruce Maxwell had come along, the incident made headlines in the Sydney Morning Herald, attracting the attention of international media. Some reports compared the treatment of Aboriginal Australians to the racism and segregation in the Deep South of the United States. Moree was the site of a violent conflict during the Freedom Ride when the students tried to assist children from a nearby reserve to enter the Moree Swimming Baths, and were obstructed by supporters of the race ban. At that time, Aboriginal people were not allowed in pubs or clubs or at the swimming pool, or to walk on the sidewalk, or play football in the local team. The local cinema was segregated Blacks had to sit in the front rows. The Freedom Riders collected a number of children from the local mission,), and tried to gain entry into the Moree Swimming Baths. Lyall Munro Snr told NITV in 2017 that he and the Moree Aboriginal Advancement Committee had been fighting to change the town's segregationist by laws for years before the Freedom Riders arrived, but not in a confrontational way. " So we stood and watched in the crowd. It was their day and it was an ugly scene, pretty rowdy, pretty wild — a lot of violence". The event was widely covered by the media at home and internationally, and it caught the attention of the Australian public, proving to be a "seminal moment" in the history of Australia. A public meeting took place in the town afterwards, and the decision was taken to lift the colour bar on the pool. The New York Times and other overseas newspapers reported on the events. Perkins and other activists returned to Walgett later in to assist in the fight against the colour bar applied at the Oasis Hotel. It has continued to serve as an inspiration for Aboriginal rights activists.
2005 жыл
2005 жылы тағы бір сапар Жаңа Оңтүстік Уэльс арқылы жасалды. Мақсаты – 40 жыл ішінде қанша өзгеріс болғанын анықтау және келісімді ынталандыру бойынша пікірталас тудыру. 2005 жылғы шара келісімге бағытталғанмен, кемсіту деректері тіркелді және кейбір аборигендердің тұрғын үй жағдайларының нашарлығына назар аударылды. 13-тен астам қауымдастықты аралаған 2005 жылғы сапардың нәтижелері аборигендер ісі жөніндегі министр Эндрю Рефшаугеге ұсынылды.
In 2005 another ride travelled through New South Wales. The aim was to determine how much had changed in 40 years and foster debate on reconciliation. Although the 2005 event focussed on reconciliation, experiences of discrimination were reported and the poor housing conditions for some Aboriginal People were noted. The Minister for Aboriginal Affairs Andrew Refshauge was presented with the findings of the 2005 ride which visited more than 13 communities.