Кіріспе

Рюкю аралдарының әкімшілік бірлігі Китадайтодзима (北大東島), сондай-ақ Кита Дайто, Кита Дайто Шима және Китадайто деп те жазылады, Жапонияның Окинавадан оңтүстік-шығысқа қарай Филиппин теңізінде орналасқан Дайто аралдары тобының ең солтүстік аралы болып табылады. Арал Китадайто ауылының, Шимаджири ауданы, Окинава құрамында басқарылады. Аралдың барлық аумағы ауыл шаруашылығына арналған. Аралда жағажайлар жоқ, бірақ балық аулау порты, үш паром догы және ішкі рейстерге арналған әуежай (Китадайто әуежайы) (әуежай коды "KTD") бар.

География

Китадайтодзима – архипелагтың ең үлкен аралы Минамидаитодзимадан шамамен солтүстікке қарай және Окинавадағы Нахадан қашықтықта орналасқан салыстырмалы түрде оқшауланған коралл арал. Бұл арал көтерілген коралл атоллы, биік жартасты жағалауы (бұрынғы аралдың шеттік коралл рифі) және ортасы төмендеген (бұрынғы лагунасы) сипатталады. Аралдың пішіні шамамен сопақ, айналысы шамамен 1,5 км, ұзындығы және ауданы 1,5 км². Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен жоғары. Аралдың ішкі бөлігінде бірнеше кішкентай тұщы сулы көлдер бар. 660 (2013 жылдың 1 маусымындағы мәлімет бойынша) тұрғын аралдың ортасындағы ауылда тұрады.

Климат

Китадайтодзима тропикалық жаңбырлы ормандар климатына ие (Кёппен климаттық жіктелуі Af), онда өте жылы жаздар мен қоңыр қыстар болады. Китадайтодзимадағы орташа жылдық температурасы – °C. Жыл бойына жауын-шашын мол болады; ең ылғалды ай – мамыр, ал ең құрғақ ай – ақпан. Аралда жиі тайфундар болады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері – мм, қыркүйек айында жауын-шашын ең көп болады. Температура орташа есеппен тамыз айында шамамен °C-қа жетеді, ал қаңтар айында шамамен °C-қа төмендейді. Алайда, 1820 жылдың 2 шілдесінде орыс кемесі «Бородино» екі Дайто аралын зерттеп, оңтүстік аралын «Оңтүстік Бородино аралы» деп атады. 1885 жылы Жапон империясы оны иеленгенге дейін аралда адам тұрмаған. 1900 жылы Минамидаитодзимаға алғашқы қоныс аударған, Токиодан оңтүстікке қарай орналасқан Хачидзжима аралынан келген пионерлер тобын Тамаоки Ханемон (1838–1910) бастады. Олар аралдардың алғашқы тұрғындары болды және 1903 жылдан бастап қант қамысын өсіруді бастады. Осы кезеңде, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, Китадайтодзима толығымен «Дай Ниппон Сахар» (қазіргі «Дай Ниппон Мейдзи Сахар») компаниясына тиесілі болды. Компания тыңайтқыш ретінде пайдалану үшін гуано өндіруге арналған шахталарды да басқарды. Тұрғындардың көп бөлігі Окинава мен Тайваньнан келген маусымдық жұмысшылар еді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін арал АҚШ басқаруына өтті. Механизацияны арттыру арқасында фосфат өнімділігі 1950 жылдардың ортасына дейін аздап өсті, содан кейін кен орындары таусылды. 1972 жылы арал Жапонияға қайтарылды.