Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекияның королевасы 1836-1862 жылдар аралығында.
Queen consort of Greece from 1836 to 1862
Ольденбургтің Амалиясы (Амалия; 21 желтоқсан 1818 – 20 мамыр 1875) – король Отто Фридрих Людвигтің әйелі ретінде 1836-1862 жылдар аралығында Грекияның королевасы болған Ольденбург ханшайымы. Еліне деген патриоттық сезімі мен сұлулығы үшін грек халқы оны зор құрметпен қабылдады. Королева ретіндегі кезеңінде ол әлеуметтік жағдайды жақсартуға және Афинада көптеген бақтар құруға белсенді түрде атсалысты, сондай-ақ әлемдік Рождество шыршасын Грекияға алғаш рет әкелді. 1837 жылы Грекияға келген кезде ол өзінің жаңарып тұратын сұлулығымен гректердің жүректерін жаулады. Саяси мәселелерге көбірек араласқаннан кейін, ол қатал сынға ұшырады, ал таққа мұрагер бере алмағаны оның беделін одан әрі төмендетті. 1862 жылы көтеріліс кезінде күйеуімен бірге Грекиядан қуылды және қалған өмірін Баварияда сүргінде өткізді. Амалия 1850-1851 жылдары және Оттоның болмаған кезінде 1861-1862 жылдары Грекияның регенті қызметін атқарды. Амалияға «романтикалық халықтық сарай киімін» жасауы есімдері тіркелді, ол кейін Грекияның ұлттық киіміне айналды.
Amalia of Oldenburg (Αμαλία; 21 December 181820 May 1875) was a Oldenburg princess who became Queen of Greece from 1836 to 1862 as the wife of King Otto Friedrich Ludwig. She was loved widely by the Greeks due to her patriotic love for the country and her beauty. During her tenure as queen, she was dedicated to social improvement and the founding of many gardens in Athens, and she was the first to introduce the worldwide Christmas tree to Greece. When she arrived in Greece in 1837, she at first won the hearts of the Greeks with her refreshing beauty. After she became more politically involved, she then became the target of harsh attacks—and her image suffered further as she proved unable to provide an heir to the throne. She and her husband were expelled from Greece in 1862, after an uprising. She spent the rest of her years in exile in Bavaria. She acted as Regent of Greece in 1850–1851, and a second time in 1861 1862 during the absence of Otto. To Amalia is attributed the creation of the “romantic folksy court dress,” which in return became Greece’s national costume.
Балалық шағы мен отбасылық өмірі
Герцогиня Амалия Мария Фредерика 1818 жылғы 21 желтоқсанда Олденбургте Олденбург герцогы Пауль Фредерик Август пен оның әйелі Анхальт-Бернбург-Шомбург-Хойм ханшайымы Адельхайдтың тұңғыш баласы ретінде дүниеге келді. Оның анасы 1820 жылғы 13 қыркүйекте қайтыс болғанда, ол екі жасқа да толмаған еді. Әкесі 1825 жылы Анхальт-Бернбург-Шомбург-Хойм ханшайымы Идаға қайта үйленді, бірақ ол көп ұзамай 1828 жылы қайтыс болды; оның соңғы некесі 1831 жылы Швеция ханшайымы Сесилиямен болды. Әкесінің некелерінің нәтижесінде Амалияның 5 бауыры болды, олардың 4-і әкесінен туған жартылай бауырлар: герцогиня Фредерика, Ұлы герцог Петр II, герцог Александр, герцог Август және герцог Элимар.
Duchess Amalia Maria Frederica was born on 21 December 1818 in Oldenburg to Duke Paul Frederick Augustus of Oldenburg and his wife Princess Adelheid of Anhalt Bernburg Schaumburg Hoym as their first child. She was less than two years old when her mother died, on 13 September 1820. Her father remarried in 1825 to Princess Ida of Anhalt Bernburg Schaumburg Hoym, though she soon died in 1828; his last marriage was with Princess Cecilia of Sweden in 1831. Due to her father’s marriages, Amalia had 5 siblings, 4 being born as half brothers: Duchess Frederica, Grand Duke Peter II, Duke Alexander, Duke August, and Duke Elimar.
Неке
1836 жылы 22 желтоқсанда Ольденбург герцогинясы Амалия Ольденбургте король Отто Фридрих Людвигке үйленді. Бавария королі Людвиг I-нің екінші ұлы ретінде дүниеге келген Бавария ханзадасы Отто 1833 жылы жаңа құрылған Грекия Корольдігінің патшасы болып тағайындалды. Отто толыққанды жасқа келгеннен кейін, жар іздеу үшін Германияға сапар шекті. Ол Богемиядағы Мариенбадта Амалиямен кездесті. Амалия лютеран, ал Отто католик болғандықтан, олар лютерандық және католиктік тойларда неке қиды. Келісім бойынша, олар өз діндерін сақтауға рұқсат алғанмен, олардың болашақ балалары Грекияның православие дінінде тәрбиеленетін болды. 1837 жылы 14 ақпанда ол Грекияның Афина қаласына келді.
On 22 December 1836, Duchess Amalia of Oldenburg married King Otto Friedrich Ludwig in Oldenburg. Born as the second son of King Ludwig I of Bavaria, Prince Otto of Bavaria had been appointed king of the newly created Kingdom of Greece in 1833. Otto visited Germany to find a bride after he had been declared to be of legal majority. He then met Amalia in Marienbad in Bohemia. Amalia was Lutheran and Otto was Catholic, and they were wed in both a Lutheran and Catholic wedding ceremony. It was an understanding, that while they were allowed to keep their religion, any child born to them would be raised in the Orthodox religion of Greece. On 14 February 1837 she arrived in Athens, in Greece.
Грекияның патшайымы
Жаңа монархияның алғашқы жылдарында королева Амалия өзінің сұлулығы мен жанды мінезімен кедей елге сәнді киім және прогресс рухын сыйлады. Ол Афинада көптеген бақтар құру және әлеуметтік жақсарту үшін белсенді еңбек етті, алғашында гректердің жүрегін өзінің жаңартатын сұлулығымен және жаңа туған еліне көрсеткен патриоттық сезімімен баурап алды. Амалия Грекияға Рождество шыршасын алғаш рет әкелді. Грекиядағы алғашқы жылдары Афина салыстырмалы түрде шағын қала болды; патша мен патшайым Ескі патша сарайы салынып біткенше кішкентай үйде тұрды. Корольдік үйдің құрамында негізінен немістер болды, ерекше жағдайлар болмады. Королеваның камерагері және басты қызметші әйелдері неміс жұбы Клеменс фон Вайхс Глон мен Доротея фон Вайхс Глон болды, ал оның ең жақын серігі Джули фон Норденпфлихт еді. Королеваның әпкесі, Фредерика ханшайым, 1843 жылғы қыркүйек революциясынан кейін кеткенге дейін бірнеше жыл бойы Грецияда онымен бірге тұрды. Күнделік жазушы Кристиан Лют 1839–40 жылдары королеваны былай сипаттады: Отто Германияда денсаулығына байланысты болған кезде 1850 және 1851 жылдары, сондай-ақ Отто 1861–1862 жылдары Бавариядағы отбасына мұрагерлік дағдарысын талқылауға барған кезде ол Грекияның регенті ретінде қызмет етті. Оның саяси ықпалы күмәнді болды. Оның жақындары оған ықпал етеді деп есептелді, әсіресе оның басты қызметші әйелі баронша Вильгельмина фон Плюскоу патша мен патшайым арқылы мемлекеттік істерге, әсіресе Австрияға қатысты мәселелерге ықпал етеді деген қауесет тарады, бұл оны дау-дамайға ұшыратты.
In the early years of the new monarchy, Queen Amalia, with her beauty and vivaciousness, brought a spirit of smart fashion and progress to the impoverished country. She laboured actively towards social improvement and the creation of many gardens in Athens, and at first won the hearts of the Greeks with her refreshing beauty and the patriotic love she demonstrated for her new home country. Amalia was the first to introduce the Christmas tree to Greece. During her first years in Greece, Athens was a relatively small town; the king and queen resided in a small house while the Old Royal Palace was being built. Having few exceptions, the Royal Household was made up of mostly Germans. The queen's chamberlain and principal lady in waiting were the German couple Clemens von Weichs Glon and Dorothea von Weichs Glon, her favourite companion being Julie von Nordenpflycht. The queen's sister, Princess Frederike, lived with her in Greece for several years until she left after the September revolution of 1843. The diarist Christiane Lüth described the queen in 1839–40: She acted as Regent of Greece in 1850 1851 when Otto was in Germany for health reasons, and a second time in 1861–1862, when Otto visited his family in Bavaria to discuss the succession crisis. Her political influence was controversial. Her favorites were considered to have influence over her, notably her principal lady in waiting Baroness Wilhelmine von Plüskow was widely rumored to influence state affairs, particularly in matters relating to Austria, through both the queen and the king, which exposed her to controversy.
Моданың әсері
1837 жылы Грекияға патшайым ретінде келген ол әлеуметтік өмір мен сәнге бірден үлкен әсер етті. Ол киімінің жаңа халқының киіміне ұқсауы керектігін түсінді, сондықтан романтикалық халықтық сарай киімін жасады, ол әлі күнге дейін Амалия киімі деп аталатын ұлттық грек киіміне айналды. Ол Бидермейер стилінде жасалған, кең кесілген, ақ мақта немесе жібек жейдесі, мойны мен білегінде көбінесе әсем тігістермен безендірілген, үстінен қара көк немесе шарап түсті барқыттан тігілген кестелі жакет немесе жилет киіледі. Көйлегінің ұзындығы тобыққа дейін жетеді, тегіс етіп үтіктемеген плиселенген жібек, көбінесе азур түсті болады. Киімді ерлі-зайыпты әйелдер дәстүрлі түрде киетін бір, ұзын, алтын жібек шашақпен безендірілген жұмсақ бас киім немесе фес, немесе бойжеткендердің kalpaki (токи) және кейде шіркеуге барарда қара орамалмен толықтырады. Бұл киім Осман империясының билігінде болған және азат етілген Балқан аймандарындағы, тіпті Белградқа дейінгі барлық христиан қатындарының әдеттегі киіміне айналды.
When she arrived in Greece as a queen in 1837, she had an immediate impact on social life and fashion. She realised that her attire ought to emulate that of her new people, and so she created a romantic folksy court dress, which became a national Greek costume still known as the Amalía dress. It follows the Biedermeier style with a loose fitting, white cotton or silk shirt, often decorated with lace at the neck and cuffs, over which a richly embroidered jacket or vest is worn, usually of dark blue or claret velvet. The skirt was ankle length, unpressed pleated silk, the color usually azure. It was completed with a soft cap or fez with a single, long, golden silk tassel, traditionally worn by married women, or with the kalpaki (a toque) of the unmarried woman, and sometimes with a black veil for church. This dress became the usual attire of all Christian townswomen in both Ottoman Empire occupied and liberated Balkan lands as far north as Belgrade.
Адам өлтіруге әрекеті
1861 жылы ақпанда Аристоидис Досиос (саясатшы Константинос Досиос ұлы) деген университет студенті патшайымды өлтіруге талпынды, бірақ сәтті болмады. Оған өлім жазасы берілді, алайда королева Амалия араласып, оны кешірді және өмір бойына түрмеге қамауға үкім шығарды. Кейбір топтар оның осы әрекеті үшін батыр санайтын болса, бұл оқиға халықтың патша жұбына деген ыстық сезімдерін оятты.
In February 1861, a university student named Aristeidis Dosios (son of politician Konstantinos Dosios) unsuccessfully attempted to assassinate the queen. He was sentenced to death, though Queen Amalia intervened and he was pardoned, and sentenced to life imprisonment. He was hailed as a hero for his attempt by certain factions, but the attempt also provoked among the people spontaneous feelings of sympathy towards the royal couple.
Шақыру
Бір жылдан сәл кейін Афиныда көтеріліс болды, ал патша жұбы Пелопоннеске сапармен кеткен еді. Оттоны қолдаған Үлкен державалар оларға қарсылық көрсетпеуге кеңес берді, соның салдарынан Оттоның билігі аяқталды. Олар өздерімен бірге әкелген грек патшалық белгілерін алып, британдық әскери кемесімен Грекиядан кетіп қалды. Баспасөз хабарлағандай, корольдік сарайдың қызметкерлері қорланған жоқ, бірақ патшайымның даулы сүйіктісі Вильгельмина фон Плюсков кеткен кезде халықтың сарказмына ұшырады. Егер Амалия ұл туған болса, патша құлатылмаған болар еді, себебі көтеріліс кезінде мұрагерлік мәселесі де шешілмеген күйінде қалды. Алайда, 1843 жылғы Конституцияда Оттоның орнын оның екі кіші інісі мен олардың ұрпақтары басатыны да қарастырылған.
Just over a year later, an uprising took place in Athens while the royal couple were on a visit to the Peloponnese. The Great Powers, who had supported Otto, urged them not to resist, and Otto's reign came to an end. They left Greece aboard a British warship, with the Greek royal regalia that they had brought with them. It was reported in the press that the royal courtiers weren’t aspersed, however, the queen's controversial favorite, Wilhelmine von Plüskow, was exposed to sarcasm from the crowd when she left. It has been suggested that the king would not have been overthrown had Amalia borne an heir, as succession was also a major unresolved question at the time of uprising. It is also true, however, that the Constitution of 1843 made provision for Otto to be succeeded by his two younger brothers and their descendants.
Шөгеру және өлім
Отто мен Амалия қалған өмірлерін Бавариядағы үйінде сүргінде өткізді. Грецияда өткен уақыттарын еске алу үшін олар күн сайын сағат 6-дан 8-ге дейін грек тілінде сөйлесуге бекінді. Отто 1867 жылы қайтыс болды. Королева Амалия күйеуінен шамамен сегіз жылға жуық өмір сүрді және 1875 жылғы 20 мамырда Бамбергте дүниеден өтті. Ол Мюнхендегі Театинскийрхеде патшаның қасына жерленді. Патшалық жұптың баласыздығының себебі королеваның мәйітіне жасалған қазба жұмыстарынан кейін де әлі де даулы болып қалды.
Otto and Amalia spent the rest of their years in exile, at home in Bavaria. They decided to speak Greek each day between 6 and 8 o'clock to remember their time in Greece. Otto died in 1867. Queen Amalia survived her husband by almost eight years and died in Bamberg on 20 May 1875. She was buried beside the king at the Theatinerkirche in Munich. The cause of the royal couple's infertility remained contested even after an autopsy was performed on the queen.
Мұра
Королева Амалия 1839 жылы Афинаның Ұлттық бақтарын, ал 1855 жылы Амалеиондағы жетімдер үйін құрды. Елис облысындағы Амалиада қаласы және Магнезия облысындағы Амалиаполис ауылы осы королеваның құрметіне аталды.
Queen Amalia founded the National Gardens of Athens in 1839, and an orphanage in Amaléion in 1855. The town of Amaliada in Elis and the village of Amaliapolis in Magnesia were named after the queen.