Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Анестезиологияда қолданылатын эфирдің кіші тобы. Галогенді эфир – эфирлер деп аталатын химиялық заттардың үлкен тобының кіші тобы болып табылады. Эфир – екі (қосымша) алкил тобына байланысқан оттек атомы бар органикалық химиялық зат. Эфирге жақсы мысал – диэтил эфирі еріткіші. Галогенді эфирді басқа эфирлерден ерекшелейтін нәрсе – бір немесе бірнеше сутек атомын галоген атомымен алмастыру (галогендеу). Галоген атомдарының қатарына фтор, хлор, бром және йод жатады.
Subcategory of ether used in anesthesiology
A halogenated ether is a subcategory of a larger group of chemicals known as ethers. An ether is an organic chemical that contains an ether group—an oxygen atom connected to two (substituted) alkyl groups. A good example of an ether is the solvent diethyl ether. What differentiates a halogenated ether from other types of ethers is the substitution (halogenation) of one or more hydrogen atoms with a halogen atom. Halogen atoms include fluorine, chlorine, bromine, and iodine.
Анестезиологияда қолдану
Галогендік эфирлер ең көп қолданылатын анестезиология саласында. Алғашқы кеңінен қолданылған ингаляциялық анестетик – диэтил эфирі, ол галогенсіз эфир болып табылады. Бұл препарат хирургтарға пациенттерді есінен айырғаннан кейін, бұрын ауырсыну тудырған операцияларды жасауға мүмкіндік берді. Диэтил эфирінің кемшілігі – оның өте тез тұтанатындығы, әсіресе тотыққан оттегі қоспаларының болуында. Осы қасиеттің салдарынан операция залында көптеген өрттер мен тіпті жарылыстар болған. Диэтил эфирінің жалпы анестетик ретінде қолданылудан шығуының басты себептерінің бірі осы. Диэтил эфирі әлі де органикалық химия зертханаларында еріткіш және реагент ретінде қолданылады, бірақ сақтықпен. Диэтил эфирі бастапқыда хлороформ және трихлорэтилен сияқты жанбайтын (бірақ уытты) галогенді көмірсутектермен алмастырылды. Галотан – тағы бір галогенді көмірсутектік анестетик, ол 1956 жылы клиникалық тәжірибеге енгізілді. Оның қолданудың қарапайымдығы және органдарға уытты әсері тұрғысынан қауіпсіздік профилінің жақсаруына байланысты галотан хлороформ мен трихлорэтиленді жылдам ығыстырды. Қазіргі клиникалық тәжірибеде қолданылатын барлық ингаляциялық анестетиктер галогендік эфирлер болып табылады, галотаннан (ол галогенді көмірсутек немесе галоалкан), азот оксиді мен ксеноннан басқа. Галогендік эфирлердің артықшылықтары – олардың жанбайтындығы және бұрынғы жалпы анестетиктерге қарағанда аз уытты болуы. Галогендік эфирлер басқа эфирлерден әрбір молекуласында кемінде бір галоген атомының болуымен ерекшеленеді. Галогендік эфирлердің мысалдары ретінде жалпы анестетиктер – изофлуран, десфлуран және севофлуранды атауға болады. Алайда, барлық галогендік эфирлер анестетикалық әсерге ие емес, ал кейбір қосылыстар, мысалы, флуротил керісінше әсер етеді және стимуляторлық және құрысулық әсерлерге ие. Ингаляциялық анестетиктер пациенттің оларды операция алдында немесе операция кезінде тыныс алуына дейін буланып, басқа газдармен араластырылады. Бұл басқа газдарға әрқашан оттегі мен ауа кіреді, сонымен қатар азот оксиді немесе гелий сияқты басқа газдар да болуы мүмкін. Көптеген хирургиялық жағдайларда, басқа препараттар да қолданылады, мысалы, опиаттар – ауырсынуды басу үшін, ал скелеттік бұлшықеттерді босаңсытатын препараттар – уақытша паралич тудыру үшін. Операция кезінде амнезияны тудыру үшін мидазолам сияқты қосымша препараттар қолданылуы мүмкін. Жаңа интравеноздық анестетиктердің (мысалы, пропофол) пайда болуы анестезиологтардың мүмкіндіктерін арттырғанмен, галогендік эфирлер жалпы анестезияның маңызды құралы болып қала береді.
Perhaps the most common use of halogenated ethers has been in anesthesiology. The first widely used inhalation anesthetic was diethyl ether, which is a non substituted (non halogenated) ether. This drug enabled surgeons to perform otherwise painful operations on patients after rendering them unconscious. Diethyl ether has the unfortunate disadvantage of being extremely flammable, especially in the presence of enriched oxygen mixtures. This property has resulted in many instances of fires and even explosions in operating rooms during surgery. This is among the most important reasons that diethyl ether has fallen out of favor as a general anesthetic. Diethyl ether is still commonly used as a solvent and reagent in organic chemistry laboratories, though with caution. Diethyl ether was initially replaced by non flammable (but more toxic) halogenated hydrocarbons such as chloroform and trichloroethylene. Halothane is another halogenated hydrocarbon anesthetic agent which was introduced into clinical practice in 1956. Due to its ease of use and improved safety profile with respect to organ toxicity, halothane quickly replaced chloroform and trichloroethylene. All inhalation anesthetics in current clinical use are halogenated ethers, except for halothane (which is a halogenated hydrocarbon or haloalkane), nitrous oxide, and xenon. Halogenated ethers have the advantages of being non flammable as well as less toxic than earlier general anesthetics. Halogenated ethers differ from other ethers because they contain at least one halogen atom in each molecule. Examples of halogenated ethers include the general anesthetics isoflurane, desflurane, and sevoflurane. However, not all halogenated ethers have anesthetic effects, and some compounds such as flurothyl do the opposite and have stimulant and convulsant effects. Inhalation anesthetics are vaporized and mixed with other gases prior to their inhalation by the patient before or during surgery. These other gases always include oxygen or air, but may also include other gases such as nitrous oxide or helium. In most surgical situations, other drugs such as opiates are used for pain and skeletal muscle relaxants are used to cause temporary paralysis. Additional drugs such as midazolam may be used to produce amnesia during surgery. Although newer intravenous anesthetics (such as propofol) have increased the options of anesthesiologists, halogenated ethers remain a mainstay of general anesthesia.