Кіріспе

Седация – седативті препараттарды қолдану арқылы тітіркенудің немесе алағайлықтың азайтылуы, әдетте медициналық немесе диагностикалық процедураны жеңілдету мақсатында. Седацияға қолданылатын препараттардың мысалдары: изофлуран, диэтил эфирі, пропофол, этомидат, кетамин, пентобарбитал, лоразепам және мидазолам.

Медициналық қолданыстар

Седация көбінесе эндоскопия, вазектомия немесе стоматология сияқты шағын хирургиялық процедураларда, сондай-ақ реконструктивтік хирургияда, кейбір косметикалық операцияларда, ақыл тістерін жоюда немесе жоғары деңгейде үрейленуге бейім науқастарда қолданылады. Стоматологияда қолданылатын седация түрлеріне ингаляциялық седация (күміс газды пайдалану), ауыз арқылы қабылданатын седация және тамырға салу (IV) седация жатады. Ингаляциялық седация кейде "жартылай анальгезия" деп те аталады. Седация интенсивтік терапия бөлімінде де кеңінен қолданылады, осылайша өкпе желдеткішімен жатырған науқастар трахеясындағы эндотрахеальды түтікке шыдай алады. Сонымен қатар, ұзақ мерзімді ми ЭЭГ (электроэнцефалография) кезінде науқастың жайлы болуына көмектесу үшін де қолданылуы мүмкін.

Қауіптері

Кейбір зерттеулерге сәйкес, процедуралармен байланысты асқынулардың 40-50 пайызы седациямен байланысты. Седация кезінде тыныс жолдарының кедерілуі, апноэ және гипотония жиі кездеседі және осы мәселелерді анықтау және басқару үшін тиісті білімі бар медицина қызметкерлерінің болуын қажет етеді. Тыныс депрессиясынан басқа, қауіптерге седацияның қажетсіз деңгейі, операциядан кейінгі ұйқышаңдық, аспирация және седациялық препараттарға жағымсыз реакциялар кіреді. Асқынуларға перфорация, қан кету және вазовагальдық рефлекстерді күшейту де жатуы мүмкін. Седацияның қауіптерін болдырмау үшін, медициналық қызметкерлер седация алдында жан-жақты бағалау жүргізеді, оның ішінде пациенттің әлеуетті тәуекелдерін және тыныс жолдарымен басқару қиындықтарын анықтауға баса назар аудара отырып, седация алдындағы анамнез бен физикалық тексерулер қарастырылады. Бұл процесс седация кезеңін ұзарту қажеттігін немесе қосымша терапиялық шаралар қажеттігін анықтауға да мүмкіндік береді.