Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жалпы анестезия
General anaesthetic
Халотан, басқа атауларының ішінде Флуотан брендімен сатылады, – жалпы анестезия құралы. Оның қосымша әсерлеріне жүрек соғысының бұзылуы, тыныс депрессиясы және гепатотоксикация жатады. Жүктілік кезінде оны қолдану ұрыққа зиян келтіретіні белгісіз, сондықтан кесарево тілімінде қолдану көбінесе ұсынылмайды. Халотан 1951 жылы ашылған. 1958 жылы АҚШ-та медициналық қолдануға бекітілген. Дамыған елдерде оның орнына көбінесе севофлуран сияқты жаңа анестезиялық заттар қолданылады. Қазіргі таңда АҚШ-та коммерциялық түрде қолжетімді емес. Халотан озон қабатының бұзылуына да себеп болады.
Halothane, sold under the brand name Fluothane among others, is a general anaesthetic. Side effects include an irregular heartbeat, respiratory depression, and hepatotoxicity. It is unclear whether its usage during pregnancy is harmful to the fetus, and its use during a C section is generally discouraged. Halothane was discovered in 1951. It was approved for medical use in the United States in 1958. Its use in developed countries has been mostly replaced by newer anesthetic agents such as sevoflurane. It is no longer commercially available in the United States. Halothane also contributes to ozone depletion.
Медициналық қолданыстар
Бұл – 0,74% ең төменгі альвеолярлық концентрациясы (МАК) бар қуатты анестетик. Оның қан/газ бөлу коэффициенті 2,4 болғандықтан, индукциясы және оянуы орташа уақытты талап ететін зат. Ол жақсы анальгетик емес және бұлшықеттерді босаңсыту әсері орташа деңгейде. Анестезиялық буландырғыштарда галотан қызыл түспен белгіленеді.
It is a potent anesthetic with a minimum alveolar concentration (MAC) of 0.74%. Its blood/gas partition coefficient of 2.4 makes it an agent with moderate induction and recovery time. It is not a good analgesic and its muscle relaxation effect is moderate. Halothane is colour coded red on anaesthetic vaporisers.
Жанама әсерлер
Жағымсыз әсерлеріне жүрек соғысының бұзылуы, тыныс депрессиясы және гепатотоксикация жатады. Бұл галотанның бауырдағы тотығу реакциялары арқылы трифторацетат қышқылына метаболизденуінен туындайды деп есептеледі. Жұтылған галотанның шамамен 20% бауырда метаболизденеді, ал осы өнімдер зәрмен шығарылады. Гепатит синдромының өлім-жітім көрсеткіші 30%-дан 70%-ға дейін жетеді. Гепатит туралы алаңдаушылық ересектерде галотанды қолдануды күрт азайтуға алып келді және ол 1980-ші жылдары энфлуран және изофлуранмен алмастырылды. 2005 жылға қарай, ең көп қолданылатын ұшқыш анестетиктер изофлуран, севофлуран және десфлуран болды. Балаларда галотан гепатиті ересектерге қарағанда айтарлықтай төмен болғандықтан, галотан 1990-шы жылдарға дейін педиатрияда қолданыла берді, себебі ол ингаляциялық анестезияны индукциялау үшін өте пайдалы болды. Дегенмен, 2000 жылға қарай, ингаляциялық индукция үшін тамаша севофлуран балаларда галотанды көбінесе алмастырды. Галотан жүректі катехоламиндерге сезімтал етеді, сондықтан ол жүрек аритмиясын тудыруы мүмкін, кейде өлімге әкелуі мүмкін, әсіресе гиперкапнияға жол берілсе. Бұл тіс анестезиясында ерекше мәселе тудырады. Барлық күшті ингаляциялық анестетиктер сияқты, ол қатерлі гипертермияның күшті себебі болып табылады.
Side effects include irregular heartbeat, respiratory depression, and hepatotoxicity. and is thought to result from the metabolism of halothane to trifluoroacetic acid via oxidative reactions in the liver. About 20% of inhaled halothane is metabolized by the liver and these products are excreted in the urine. The hepatitis syndrome had a mortality rate of 30% to 70%. Concern for hepatitis resulted in a dramatic reduction in the use of halothane for adults and it was replaced in the 1980s by enflurane and isoflurane. By 2005, the most common volatile anesthetics used were isoflurane, sevoflurane, and desflurane. Since the risk of halothane hepatitis in children was substantially lower than in adults, halothane continued to be used in pediatrics in the 1990s as it was especially useful for inhalation induction of anesthesia. However, by 2000, sevoflurane, excellent for inhalation induction, had largely replaced the use of halothane in children. Halothane sensitises the heart to catecholamines, so it is liable to cause cardiac arrhythmia, occasionally fatal, particularly if hypercapnia has been allowed to develop. This seems to be especially problematic in dental anesthesia. Like all the potent inhalational anaesthetic agents, it is a potent trigger for malignant hyperthermia.
Еңбек қауіпсіздігі
Адамдар галотанға жұмыс орнында осы газдың қалдық анестезиялық түрімен тыныс алу, терімен немесе көзбен жанасу, сондай-ақ оны жұту арқылы ұшырауы мүмкін. Ұлттық еңбек қауіпсіздігі және денсаулықты сақтау институты (NIOSH) 60 минут ішінде 2 ppm (16,2 мг/м3) деңгейінде ұсынылатын қабылдау шегін белгіледі.
People can be exposed to halothane in the workplace by breathing it in as waste anaesthetic gas, skin contact, eye contact, or swallowing it. The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) has set a recommended exposure limit (REL) of 2 ppm (16.2 mg/m3) over 60 minutes.
Фармакология
Жалпы анестезияның нақты әсер ету механизмі толыққанды анықталмаған. Галотан ГАБАА және глицин рецепторларын белсендіреді. Сонымен қатар, ол NMDA рецепторларының антагонисті болып табылады және 5 HT3 және екі тесікті K+ каналдарын белсендіреді. Ол АМФА немесе каинат рецепторларына әсер етпейді. Қайнау температурасы: 50,2 °C (101,325 кПа) Тығыздығы: 1,871 г/см³ (20 °C) Молекулалық салмағы: 197,4 u Бу қысымы: 244 мм рт. ст. (32 кПа) (20 °C) 288 мм рт. ст. (38 кПа) (24 °C) МАК: 0,75 об% Қан: газ таралу коэффициенті: 2,3 Май: газ таралу коэффициенті: 224.
The exact mechanism of the action of general anaesthetics has not been delineated. Halothane activates GABAA and glycine receptors. It also acts as an NMDA receptor antagonist, and activates 5 HT3 and twin pore K+ channels. It does not affect the AMPA or kainate receptors. Boiling point: 50.2 °C (at 101.325 kPa)Density: 1.871 g/cm3 (at 20 °C)Molecular Weight: 197.4 uVapor pressure: 244 mmHg (32kPa) (at 20 °C) 288 mmHg (38kPa) (at 24 °C)MAC: 0.75 vol %Blood:gas partition coefficient: 2.3 Oil:gas partition coefficient: 224
Химиялық тұрғыдан алғанда, галотан алкил галоид (көптеген басқа анестетиктер сияқты эфир емес).
Chemically, halothane is an alkyl halide (not an ether like many other anesthetics).
Қарым-қатынас субстанциялары
Метаболизмі төмен анестетиктерді табуға жасалған тырысулар энфлуран және изофлуран сияқты галогенделген эфирлерге алып келді. Бұл заттармен байланысты бауыр реакцияларының жиілігі төмендеу. Энфлуранның гепатотоксикалық потенциалының дәрежесі әлі де даулы, бірақ ол өте аз метаболизденеді. Изофлуран практикалық түрде метаболизденбейді және оның салдарынан бауыр зақымдануы туралы хабарламалар өте сирек. Галотан мен изофлуран метаболизмінің нәтижесінде трифторацетаттың шағын мөлшері пайда болуы мүмкін, бұл пациенттердің осы заттарға өзара сезімталдығын түсіндіруі мүмкін. Жаңа заттардың басты артықшылығы – төмен қандағы ерігіштік, осының нәтижесінде анестезияға жылдам кіру және одан тез сауығу мүмкін болады.
Attempts to find anesthetics with less metabolism led to halogenated ethers such as enflurane and isoflurane. The incidence of hepatic reactions with these agents is lower. The exact degree of hepatotoxic potential of enflurane is debated, although it is minimally metabolized. Isoflurane is essentially not metabolized and reports of associated liver injury are quite rare. Small amounts of trifluoroacetic acid can be formed from both halothane and isoflurane metabolism and possibly accounts for cross sensitization of patients between these agents. The main advantage of the more modern agents is lower blood solubility, resulting in faster induction of and recovery from anaesthesia.
Тарих
Галотанды алғаш рет 1951 жылы Imperial Chemical Industries компаниясының C. W. Suckling ICI Widnes зертханасында синтездеді және 1956 жылы Манчестерде M. Johnstone клиникалық тұрғыда алғаш рет қолданды. Бастапқыда көптеген фармакологтар мен анестезиологтар жаңа препараттың қауіпсіздігі мен тиімділігіне күмән келтірді. Бірақ, қауіпсіз қолдану үшін арнайы білім мен технология талап ететін галотан, сол кезде жаңа құрылған Ұлттық денсаулық сақтау жүйесіне мамандар қажет болған кезеңде британдық анестезиологтарға өз мамандықтарын кәсіби деңгейге жеткізуге мүмкіндік берді. Осы тұрғыда галотан, трихлорэтилен, диэтил эфирі және циклопропан сияқты басқа ұшпалы анестетиктерді ығыстырып, жанбайтын жалпы анестетик ретінде кеңінен танымал болды. Әлемнің көптеген елдерінде 1980 жылдан бері жаңа препараттармен алмастырылған, бірақ төмен құнының арқасында дамып келе жатқан елдерде әлі де жиі қолданылады. Галотан 1956 жылдан 1980 жылдарға дейін әлемде миллиондаған адамға тағайындалды. Оның қасиеттеріне жоғары концентрацияда жүрек қызметінің әлсіреуі, норэпинефрин сияқты катехоламиндерге жүрек сезімталдығының артуы және бронхтың күшті кеңеюі жатады. Тыныс жолдарына тітіркендірмейтін қасиетінің арқасында педиатриялық анестезияда ингаляциялық индукция үшін жиі қолданылды. Дамыған елдерде оның орнына көбінесе севофлуран сияқты жаңа анестетиктер қолданылады. АҚШ-та коммерциялық қолжетімді емес. Бром қамтитын жалғыз ингаляциялық анестетик, сондықтан рентген сәулесіне өткізбейді. Түссіз және жағымды иіске ие, бірақ жарықта тұрақсыз. Қара түсті бөтелкелерде сақталады және 0,01% тимол тұрақтандырғыш ретінде қосылады. Өмірлік циклы қысқа болғанына қарамастан, галотанның жаһандық жылу әлеуеті көмірқышқыл газынан 47 есе жоғары, бірақ ең көп таралған фторлы газдардан 100 есе төмен, ал күкірт гексафторидінің жаһандық жылу әлеуетінен 500 жыл ішінде 800 есе азырақ. Галотанның жаһандық жылынуға тигізер әсері мардымсыз деп саналады.
Halothane was first synthesized by C. W. Suckling of Imperial Chemical Industries in 1951 at the ICI Widnes Laboratory and was first used clinically by M. Johnstone in Manchester in 1956. Initially, many pharmacologists and anaesthesiologists had doubts about the safety and efficacy of the new drug. But halothane, which required specialist knowledge and technologies for safe administration, also afforded British anaesthesiologists the opportunity to remake their speciality as a profession during a period, when the newly established National Health Service needed more specialist consultants. In this context, halothane eventually became popular as a nonflammable general anesthetic replacing other volatile anesthetics such as trichloroethylene, diethyl ether and cyclopropane. In many parts of the world it has been largely replaced by newer agents since the 1980s but is still widely used in developing countries because of its lower cost. Halothane was given to many millions of people worldwide from its introduction in 1956 through the 1980s. Its properties include cardiac depression at high levels, cardiac sensitization to catecholamines such as norepinephrine, and potent bronchial relaxation. Its lack of airway irritation made it a common inhalation induction agent in pediatric anesthesia. Its use in developed countries has been mostly replaced by newer anesthetic agents such as sevoflurane. It is not commercially available in the United States. It is the only inhalational anesthetic containing bromine, which makes it radiopaque. It is colorless and pleasant smelling, but unstable in light. It is packaged in dark colored bottles and contains 0.01% thymol as a stabilizing agent. Despite its short lifespan, halothane still has a global warming potential 47 times that of carbon dioxide, although this is over 100 times smaller than the most abundant fluorinated gases, and about 800 times smaller than the GWP of sulfur hexafluoride over 500 years. Halothane is believed to make a negligible contribution to global warming.
Озонның кемуі
Галотан – озон қабатын құртуға қабілетті зат, оның ODP көрсеткіші 1,56-ны құрайды және стратосфералық озон қабатының жалпы құлдырауына 1% үлес қосады деп есептеледі.
Halothane is an ozone depleting substance with an ODP of 1.56 and it is calculated to be responsible for 1% of total stratospheric ozone layer depletion.