Г. Деваражан: Һиндий кино музыкасының көрнекті композиторы

Кіріспе

Паравур Говиндан Деваражан (1927–2006), көбінесе Г. Деваражан немесе Деваражан шебері деп танылатын, үнді музыка композиторы және карнатик әншісі. Ол үнді кино музыкасы тарихындағы ең ұлы композиторлардың бірі деп есептеледі. Ол үш жүзден астам малаялам фильмдеріне, көптеген драмаларға, жиырма тамил және төрт каннада фильміне музыка жазды. Оның Ваялар Рамавармамен бірлескен жұмыстары малаялам кино музыкасының алтын ғасырын жасады, ал көптеген шығармалары малаялам тілінде мәңгі жасыл классика болып сақталып қалды. Оның тамил фильмі "Аннай Велаканни"-дегі музыкасы көптеген марапаттарға ие болды. Деваражан басқа да наградалармен қатар, бес рет Керала үкіметінің "Үздік музыка режиссері" сыйлығын алды. 1999 жылы ол Малаялам киносына қосқан үлесі үшін Керала үкіметінің ең жоғары наградасы – J. C. Daniel Award сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір

Паравурда, Коллам қаласына жақын, бұрынғы Траванкорда, миридангист және классикалық әнші Паравур Кочу Говиндан Асан мен Кочукунджудың үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі, Нараянан Асан – катакалий өнерінің шебері болған. Әкесі, миридангамда білімі бар және Дақшинамурти Пиллайдың шәкірті болғанымен, көбінесе шәкірттеріне ән айтуды үйреткен, сондықтан Деваражан 12-13 жыл бойы әкесінен карнатикалық ән өнерін шеберлікпен үйренді. 1946-1948 жылдары Тируваннатпурамдағы Университет колледжінде орта білім алып, бірінші сыныппен аяқтады. Сонымен қатар, ол Махатма Ганди колледжінде экономика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Деваражан, Паравур Деваражан немесе Паравур Г. Деварадж деген атпен, классикалық әнші ретінде музыкадағы көрнекті мансабын бастады, 17 жасында алғашқы классикалық концертін өткізіп, AIR Tiruchi және Тривандрумда көптеген концерттер берді. 1947 жылдан 1967 жылға дейін ол көптеген классикалық концерттерде Чалакуди Нараянасвами және Мавеликара Кришнанкутти Наир сияқты әріптестермен бірге өнер көрсетті. Классикалық концерттерінің соңында ол Улуор Парамешваран Айер, Кумаранасан, Чангампужа, Г. Кумарапилла, О. Н. В. Куруп, П. Бхаскаран және тағы басқалардың өлеңдеріне әуен шығарды. Ұзақ уақыттан кейін ол коммунистік қозғалысқа тартылып, шығармашылық күшін халықтық музыкаға арнауды шешті. Ол бұрынғы Керала халықтық өнер клубына (KPAC) қосылды. Оны көпшілік назарына түсірген туынды – досы О. Н. В. Куруп жазған, өзі әуен шығарып, орындаған "Поннариваал амбилиил каннериюнуноле" атты драмалық ән. КПАК және оның мүшелері коммунистік идеологияға бейім болды, олардың драмалары идеологияны керальдық халық арасында таратуға көмектесті. Деваражан өзінің шығармалары арқылы малаялам театрында есімді қалдырды, әсіресе 1952 жылы Топпил Бхаси жазған әйгілі КПАК драмасы "Нингаленне коммунистаакки" арқылы.

Born at Paravur, near Kollam in then Travancore to mridangist and classical singer Paravur Kochu Govindan Asan and Kochukunju as their eldest son. His grandfather, Narayanan Asan, was a Kathakali artist. His dad, though he was a mridangam vidwan and a disciple of Dakshinamurthy Pillai, primarily taught vocal to his students, and thus Devarajan learned Carnatic vocal for around 12–13 years adeptly from his own father through that. He did his intermediate college at University College in Thiruvananthapuram from 1946 to 1948 and passed with First Class. He additionally graduated with BA in Economics from Mahatma Gandhi College, Thiruvanthapuram. Devarajan, under the name of Paravur Devarajan or Paravur G. Devaraj, started his illustrious career in music as a classical singer and performed his first classical concert at the age of 17 and started to perform more concerts on AIR Tiruchi and Trivandrum. He performed a number of classical concerts from 1947 to 1967 with multiple accompanists, his usual ones being Chalakudy Narayanaswamy and Mavelikara Krishnankutty Nair. At the end of his classical concerts, he used to set tunes to the poems of Ulloor Parameswaran Iyer, Kumaranasan, Changampuzha, G. Kumarapilla, O. N. V. Kurup, P. Bhaskaran, amongst many others. He was soon attracted to the Communist movement and decided to dedicate his creative energy to popular music. He joined the once famous drama troupe of Kerala, the Kerala People's Arts Club (KPAC). The work that brought him to the limelight was the drama song titled "Ponnarivaal ambiliyil kanneriyunnoole", written by his friend O. N. V. Kurup and composed and sung by himself. KPAC and its members had a distinctive leaning towards the communist ideology, and their dramas played a role in spreading the ideology among the Keralite masses. Through his compositions, Devarajan would cast an indelible imprint in the Malayali theatre arena, especially after the famous KPAC drama Ningalenne Communistaakki, written by Thoppil Bhasi in 1952.

Кино мансабы

Оның шығарған алғашқы музыкасы «Каалам Маруну» (1955) фильміне арналған болды. 1959 жылы «Чатхурангам» фильмінде ақын-лирик Ваялар Рамавармамен бірлесіп жұмыс істеді. Оның үшінші фильмі – және Ваялармен екінші жұмысы – «Бхарья» (1962) үлкен сәттілікке ие болып, оларды танымал дуэтке айналдырды. Ваялармен бірлескен жұмыстары малаялам киномузыкасының алтын ғасырына жол ашты. Деваражанды К. Дж. Есудас және Джаячандран сияқты малаялам әншілері өздерінің рухани әкесі ретінде еске алады. Деваражан малаялам киномузыкасында көптеген рагаларды қолданғанымен белгілі болды, шығармаларында 100-ден астам рага қолданды. Оның музыкасы әртүрлі стильдерді қамтыды, карнатик және хиндустани әуендері халықтық мотивтермен және батыс гармониясымен үйлеседі. Ол мықты атеист болғанына қарамастан, «Хариварасанам», «Гурувайур Амбаланадайл», «Чети Мандарам Тхуласи» және «Нитхьявишудхаям Каньямариаме» сияқты діни әндер жазды, олар осы жанрдағы классикалық туындылар саналады. Сонымен қатар, ол фильмдік әндерінде ән мәтінінің сөздерін жағдайдың көңіл-күйімен үйлестірудегі ерекше қабілетімен танымал, бастаушы көрермендер үшін әндер жазғанда өзінің поэзиялық сиқырын сақтай отырып, өзін шектеуді қолданды. Оның көптеген хит әндерін Ваялар Рамаварма жазған. Ваялар-Деваражан жұбы 1970 жылдардың ортасында Ваялар қайтыс болғанға дейін ең табысты команда болып танылды. Команданың жүздеген әндері бүгінгі күнге дейін малаялилердің естелігінде сақталып келеді. Ваялардан басқа, ол О.Н.В. Куруп, П. Бхаскаран, Шрикумаран Тампи және Бичу Тирумала сияқты басқа ақындар мен жыршылардың мәтіндеріне де әуен жазды. Бір кезде Деваражан Оңтүстік Үндістандағы киномузыканың көрнекті өкілі саналды. Ол классикалық музыка туралы терең білімімен сол кезеңдегі барлық музыканттар мен әншілердің құрметіне ие болды. Оның басқаларға басымдығы салдарынан ол өршіл деп танылды. Бірақ ол қайтыс болғанға дейін музыкалық айналымда жоғары мәртебеге ие болды. Есудас, П. Мадхури, П. Сушела және П. Джаячандран оның көптеген әндерін орындады. Ол 130-дан астам әншімен бірге ән айтқан. М.К. Арджунан, Р.К. Шехар, Джонсон, Видьясагар, Оусепачан, М. Джаячандран, Ильяража, А.Р. Рахман және кейіннен атақты композиторларға айналған көптеген музыканттар оның көмекшілері, дирижерлері және аспапшылары болып жұмыс істеді. Деваражанның өзі жазған «Девагеетикал» атты толық жинағы жарық көрді, ал кітап Authentic books баспасынан шықты. Деваражан 2006 жылдың 15 наурызында Ченнаидегі үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде 78 жаста болды, артында әйелі, екі баласы – үлкен қызы және кіші ұлы, сондай-ақ бірнеше немерелері қалды. Оның денесі Тируваннатпурамға жеткізіліп, туған жері Паравурдағы Нехру паркінде мемлекеттік ескерумен өртелді.

The first movie for which he composed music was Kaalam Maarunnu (1955). He teamed up with poet lyricist Vayalar Ramavarma in Chathurangam in 1959. His third movie – and the second with Vayalar – Bharya (1962) became a huge hit and made them a popular combination. His collaborations with Vayalar produced the golden era of Malayalam film music. Devarajan is remembered by singers in Malayalam like K. J. Yesudas and Jayachandran as their Godfather. Devarajan was known for his use of numerous raagas in Malayalam film music, using more than 100s of them in his compositions. His music embraced different styles with the Carnatic and Hindustani melody lines meeting folk idioms and Western harmony. Despite being a strong atheist, he composed devotional songs like "Harivarasanam", "Guruvayoor Ambalanadayil", "Chethi Mandaram Thulasi", and "Nithyavishudhayam Kanyamariyame", which are considered classics in that genre. Also, he is particularly noted for his remarkable ability to blend the words of the lyrics with the mood of the situation in his film song compositions, exercising self restraint while writing songs for the uninitiated audience without relinquishing the magic of his poetry. Most of his hit songs were written by Vayalar Ramavarma. The Vayalar Devarajan combine proved the most successful team till the death of Vayalar in the mid 1970s. Hundreds of songs contributed by the team are still part of Malayalis' nostalgia. Apart from Vayalar, he has also given tunes to lyrics by other poets and songwriters like O. N. V. Kurup, P. Bhaskaran, Sreekumaran Thampi and Bichu Thirumala. Devarajan was at one point in time regarded as the doyen of film music in South India. He was much feared and respected by all musicians and singers of that period, for his sound knowledge of Classical music. It might be due to this dominance he had over others that he was widely known as arrogant. But he enjoyed a royal status till his death in the music circles. Yesudas, P. Madhuri, P. Susheela, and P. Jayachandran sang most of his songs. He has sung with more than 130 singers. M. K. Arjunan, R. K. Shekhar, Johnson, Vidyasagar, Oussepachan, M. Jayachandran, Ilayaraja, A. R. Rahman and many others who later became famous as music directors worked as his assistants, conductors, and instrumentalists. A complete work of Devarajan, Devageethikal, composed by himself, has released and the book is published by Authentic books. Devarajan died of a massive heart attack at his residence in Chennai on 15 March 2006. He was 78 at the time of his death, and was survived by his wife, two children a daughter (elder) and a son (younger) and some grandchildren. His body was taken airway to Thiruvananthapuram, and was cremated with state honors at Nehru Park in Paravur, his hometown.