Кауден синдромы: Симптомы, генетика және ерте диагностиканың маңыздылығы
Cowden syndrome
Коуден синдромы – сирек кездесетін генетикалық ауру. Терідегі өсімдер, қатерлі ісіктер қаупі (сүт безі, қалқанша безі және т.б.) және неврологиялық бұзылыстармен сипатталады. Ерте диагностика маңызды!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коуден синдромы (Коуден ауруы және көптеген гамартомалар синдромы деп те аталады) – гамартомалар деп аталатын қатерсіз өсінділермен сипатталатын, аутосомдық-доминантты түрде мұраға берілетін жағдай. Бұл синдром сүт безі, қалқанша безі, жатыр және басқа да қатерлі ісіктердің өмір бойында даму қаупін арттырады. Аурудың көрінісінің әртүрлілігіне байланысты жиі дұрыс диагноз қойылмайды, бірақ пациенттердің 99% 20-29 жасқа дейін тері және шырыш қабаттарының белгілерін сезеді. Кейбір мамандар оны негізінен дерматологиялық жағдай деп есептесе де, Коуден синдромы – көп жүйелі бұзылыс, оған макроцефалия сияқты нейробиологиялық даму бұзылыстары да кіреді. Коуден ауруының жиілігі шамамен 200 000 адамға 1 адамды құрайды, яғни ол өте сирек кездеседі. Бұл синдромды басқаруда қатерлі ісіктердің алдын алу үшін ерте және үздіксіз скрининг маңызды. Синдроммен байланысты ең көп кездесетін қатерлі ісіктер: сүт безінің аденокарциномы (20%), одан кейін қалқанша безінің аденокарциномы (7%), терінің жалпақ жасушалы карциномы (4%), ал қалғаны – ішек, жатыр және басқа да органдардың (1%) ісіктері.
Cowden syndrome (also known as Cowden's disease and multiple hamartoma syndrome) is an autosomal dominant inherited condition characterized by benign overgrowths called hamartomas as well as an increased lifetime risk of breast, thyroid, uterine, and other cancers. It is often underdiagnosed due to variability in disease presentation, but 99% of patients report mucocutaneous symptoms by age 20–29. Despite some considering it a primarily dermatologic condition, Cowden's syndrome is a multi system disorder that also includes neurodevelopmental disorders such as macrocephaly. The incidence of Cowden's disease is about 1 in 200,000, making it quite rare. Furthermore, early and continuous screening is essential in the management of this disorder to prevent malignancies. The most common malignancies associated with the syndrome are adenocarcinoma of the breast (20%), followed by adenocarcinoma of the thyroid (7%), squamous cell carcinomas of the skin (4%), and the remaining from the colon, uterus, or others (1%).
Генетика
Кауден синдромы аутосомалық-доминантты жолмен мұраға көшеді. PTEN (фосфатаза және тензин гомологы) – қатерлі ісікке қарсы геннің ұрпақтық мутациялары Кауден синдромымен ауырған науқастардың 80%-ына дейін табылады. PTEN цитоплазмалық рецепторлық тирозинкиназа жолын тежеп тұрады, ол жасушаның өсуі мен тірі қалуына жауапты, сондай-ақ ДНК-дағы қателерді түзетуге көмектеседі. PTEN мен SEC23B арасындағы мүмкін өзара әрекеттесу жақында болжалды, себебі екеуі де рибосома биогенезіне қатысатындығы туралы жаңа мәліметтер пайда болды, бірақ бұл әзірге нақты дәлелденбеді.
Cowden syndrome is inherited in an autosomal dominant fashion. Germline mutations in PTEN (phosphatase and tensin homolog), a tumor suppressor gene, are found in up to 80% of Cowden's patients. PTEN negatively regulates the cytoplasmic receptor tyrosine kinase pathway, which is responsible for cell growth and survival, and also functions to repair errors in DNA. A possible interplay between PTEN and SEC23B has recently been suggested, given emerging evidence of each having a role in ribosome biogenesis, but this has not been conclusively determined.
Диагностика
Коуден синдромын диагностикалаудың қайта қарастырылған клиникалық критерийлері жеке адам үшін келесілердің біріне байланысты: 1) макроцефалия, Лермит-Дюклос немесе асқазан-ішек жолы гамартомаларының қатысуы міндетті болған 3 немесе одан көп негізгі критерийлердің орындалуы, 2) екі негізгі және үш қосымша критерийлер. Коуден синдромының генетикалық негізі 1997 жылы 10q23 локусындағы ұрықтық мутациялар жаңа PTEN ісікке қарсы генмен байланыстырылған кезде анықталды.
The revised clinical criteria for the diagnosis of Cowden's syndrome for an individual is dependent on either one of the following: 1) 3 major criteria are met or more that must include macrocephaly, Lhermitte Duclos, or GI hamartomas 2) two major and three minor criteria. The genetic basis of Cowden Syndrome was revealed in 1997, when germline mutations in a locus at 10q23 were associated to the novel PTEN tumor suppressor.