Кіріспе

1962–1980 жылдар аралығындағы үкіметаралық ұйым. Латын Америкасының еркін сауда қауымдастығы, LAFTA, (кейіннен Латын Америкасының интеграциялық қауымдастығы, ланг ес, Associação Latino Americana de Integração) 1960 жылы Монтевидео шарты арқылы Аргентина, Бразилия, Чили, Мексика, Парагвай, Перу және Уругвай елдері құрды. Ол шартыға қол қойған елдер Латын Америкасында ортақ нарық құруды көздеп, мүше елдер арасында тарифтік жеңілдіктер берді. 1980 жылы LAFTA Латын Америкасының интеграциялық қауымдастығына (ALADI) қайта ұйымдастырылды, қазіргі таңда 13 мүшесі бар: Аргентина, Боливия, Бразилия, Чили, Колумбия, Куба, Эквадор, Мексика, Панама, Парагвай, Перу, Уругвай және Венесуэла.

Тарих

Латын Америкасының еркін сауда қауымдастығы 1962 жылдың 2 қаңтарында күшіне енді. Осы сауда қауымдастығы құрылғанда он жеті мүшесі болды және оның басты мақсаты – он екі жыл ішінде олардың саудасының көп бөлігіне қатысты барлық баждар мен шектеулерді жою еді. 1960 жылдардың соңында LAFTA аймағында 220 миллион адам тұрды және жыл сайын шамамен 90 миллиард долларлық тауарлар мен қызметтер өндірілді. Сол кезде жан басына шаққандағы жалпы ұлттық өнімнің орташа көрсеткіші 440 долларды құрады. 1970 жылға қарай LAFTA Боливия, Колумбия, Эквадор және Венесуэла сияқты төрт Латын Америкасы мемлекетін қоса алды. Осылайша, қауымдастыққа енді он бір мемлекет кірді. 1980 жылы LAFTA Латын Америкасы интеграциялық қауымдастығына (Asociación Latinoamericana de Integración, ALADI) қайта ұйымдастырылды. ALADI құрамы 1999 жылы Куба қосылғанға дейін өзгерген жоқ.

Әсерлер

ЛАФТА Латын Америкасына көптеген жаңа, жағымды өзгерістер әкелді. ЛАФТА қолданысқа енгізілуімен, аймақтық қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін қазіргі өндірістік қуаттылық толыққанды пайдаланылуы мүмкін болды, өнеркәсіптер өндіріс көлемін кеңейту және аймақтық мамандану арқасында туындайтын экономиялық мүмкіндіктер нәтижесінде шығындарды төмендетуге қол жеткізді, сондай-ақ аймақтық нарық кеңістігінің арқасында жаңа инвестициялар тарту мүмкін болды. ЛАФТА көптеген құрылысшыл нәтижелерге жеткенімен, ол жеке мемлекеттерге де, Латын Америкасына тұтас алғанда да қиындықтар әкелді. Жеке елдердің кездесетін мәселелерінің бірі – ЛАФТА бойынша олардың экономикалық күштеріне сәйкес топтастырылуы. Бастапқыда Бразилия мен Аргентина бір топқа, Колумбия, Чили, Перу, Уругвай және Венесуэла екінші топқа, ал Боливия, Эквадор және Парагвай үшінші топқа біріктірілді. Осы жіктемелерде мәселе бар, себебі бұл елдер экономикалық және басқа да жағынан өте әртүрлі, бұл жіктемеде ескерілмеген. Латын Америкасының тұтас алғандағы қиындықтары континенттегі көптеген елдердің дамымағандығымен байланысты болды. Еріксіз сауда келісімі елдердің бір-бірімен экономикалық байланыстарын арттыру және кедей елдердің экономикалық жағдайын жақсарту жолы ретінде қарастырылды.

Латын Америкасының интеграциялық қауымдастығы (ALADI)

Латын Америкасының интеграция қауымдастығы (ALADI) қазіргі уақытта Латын Америкасының ең ірі интеграциялық тобы болып табылады. Оның аумағы 20 миллион шаршы километрден асады және 493 миллионнан астам адамды қамтиды. Ол сыртқы сауданы реттеуге жауапты, соның ішінде техникалық шаралар, санитарлық талаптар, қоршаған ортаны қорғау шаралары, сапаны бақылау шаралары, автоматты лицензиялау шаралары, бағаны реттеу шаралары, монополиялық шаралар және басқа да шаралар бойынша ережелерді әзірлейді. Бұл ережелер ALADI мүшелері арасындағы сауданың әділ болуын қамтамасыз ету үшін қабылданады.